KOMİSYON KONUŞMASI

CAVİT ARI (Antalya) - Sayın Bakan, öncelikle hoş geldiniz.

Değerli bürokratlar, milletvekilleri ve basın mensuplarını da saygıyla selamlıyorum.

Dışişleri Bakanlığını önemli bir bakanlık olarak görüyoruz çünkü Dışişleri Bakanlığının başarısı ülkemizin başarısı ve Dışişleri Bakanlığındaki başarı ülkemizin itibarı olarak algıladığımızı ve düşündüğümüzü bilmenizi isteriz. Bu anlamda da şu dakikaya kadar yapılmış olan eleştirilerin ya da önerilerin, Bakanlığın başarısı ülkenin başarısı olarak ifade edilmeye çalışıldığını da bilmenizi isterim.

Sayın Bakan, öncelikle şunu söyleyeyim: Bu, Avrupa Birliği hedefi ne oldu? Önce onu sorayım. Zamanında burada Kızılay Meydanı'nda gündüz saatlerinde havai fişekler atılarak Avrupa Birliği sürecinin başlatılmasını kutlayan bu iktidar son dönemde Avrupa Birliği hayalinden ve hedefinden vazgeçmiş gibi gözüküyor. İşin enteresan ve daha acı olan tablosu da şu: Görüştüğümüz iktidar partisi mensupları "Ya, çok da önemli değil, olmasa da olur yani ne olacak ki?" demeye başladı. Yani sorun da burada yani "Biz hedefe ulaşamadık, kabul edilmiyoruz ya da işte belli sıkıntılar var, onları aşamıyoruz ya da üzerinde çalışıyoruz." diyeceklerine "Ya, olmasa da olur, sanki olsa ne olacak?" moduna geçmeye başlamışlar. Bence bir sıkıntı da burada. Bu bir umutsuzluk görüntüsü olduğunu ifade etmek istiyorum.

Şimdi, Sayın Bakan, burada özellikle vizeyle ilgili talep ve ret sayıları ve oranları ve özellikle de vatandaşlarımızın ödediği paralar üzerine sayılar verildi. Şimdi, işte, geçtiğimiz yıl da burada ifade etmişiz, yaklaşık son on yıl öncesi yani geçen yıla göre söylüyorum bunu, son on yılda 511 milyon civarında bir para reddedilen vize müracaatlarına harcanmış yani vatandaşımız, gençlerimiz kıt kanaat imkânlarıyla vize müracaatında bulunmuş ama talepleri reddedilmiş, ödedikleri para da yanmış. Bu oran giderek artıyor yani işte son yılda da buradaki verilerde yüzde 14,6 yani yüzde 15'e yakın bir ret oranı var. Şimdi, bunu niye önemsiyoruz? Bunu Sayın Bakan, ben kendi adıma söyleyeyim, ülkenin itibarı açısından bakıyorum. Eğer ülkemizin gerek dış ülkeler nezdindeki itibarı ve gerekse de bizim Türkiye olarak dünyayla olan ilişkilerimiz, efendim, ne kadar iyi olursa, buradaki ret oranının o kadar az olacağını ve ülkemizin koşullar ne kadar iyi olursa yine aynı şekilde kabul sayısının artacağına inanıyorum. Bakın, bir ret yazısı bana ulaştırıldı -burada İngilizce- son bölümünde diyor ki ret yazısının, bir ülkeye yapılmış vize ret yazısında "Türkiye'deki ekonominin durumu ve Türk lirasının euro ve dolar karşısında değer kaybı, ülkenin vatandaşlarının geçim standartlarındaki menfi etkileri vize reddine gerekçe oluşturmuştur." diye bir paragraf var. İnanın, bu paragrafı ben okuyunca Sayın Bakanım, üzüldüğümü ifade etmek istiyorum. Yani ülke içinde yaşanan bu ekonomik sorunlar işte ret sayısının artmasına yol açıyor. Ben hep şöyle bakarım olaya: Biz uçaktan indik, vize, pasaport kontrol için görevliye geldik, pasaportumuzu uzattık, aynı şekilde başka bir ülkenin vatandaşı da geldi, o da bizden önce ya da sonra pasaportunu uzattı. Çoğu zaman şuna şahit oluyoruz: O ülke vatandaşları uzatıyor, polis alıyor, bakıyor, kaşeyi basıyor geçiyor. Türk vatandaşlarına geldiğinde sıra görevli, oradaki polis memuru bir pasaporta bakıyor, bir karşısındakine bakıyor, tekrar pasaporta bakıyor. "Niye geldin?" diye soruyor. "Ya, turistim." diyor gelen vatandaşımız. "Cebinde para var mı?" "Var arkadaş." "Çıkar parayı." "Çantasını boşalt." "Kaç para getirdin yanında?" "Geriye dönecek misin?" gibi sorular işte Türkiye'nin itibarıyla alakalı sorular Sayın Bakan, biz bunları aşmalıyız. Yani orada aynı kuyrukta, aynı sırada iki ülke vatandaşının biri pasaportunu uzattığında kaşe "şak" diye basıp geçerken bize olmadık sorular soruluyorsa, işte biz daha ülke olarak itibarımızı arttıramamışız demektir.

Şimdi, Sayın Bakan, geçen yıl burada tam da sizin -Dışişleri Bakanlığının- bütçesi görüşüleceğinde Zelenski ertesi gün Türkiye'ye gelecekti ve size şunu söylemiştim: "Sayın Bakan, Zelenski hazır Türkiye'ye geliyor, bakın, ihracatta vergi oranlarını artırdı. Şimdi ben Antalyalıyım, özellikle de sebze üretiminde Türkiye'nin başkentidir Antalya. Orada domates, salatalık, biber gibi çeşitlerle ihracata giden çok sayıda üretim üretimimiz var. Şimdi, üreticimiz ve ihracatçımız ihracat için gönderiyor Ukrayna'ya, geçen yıl yüzde 10 olan vergi oranı yüzde 37'ye çıkarıldı ve yine tır başına -o gün için söylüyorum- 10 bin TL 20 bin TL'ye çıkarıldı ama üretici Avrupa Birliği ülkeleri yönünden baktığında Ukrayna aynı vergi oranını almaya devam etti artırmadı. Şimdi, eğer biz Ukrayna'yla ilişkilerimiz iyiyse ki 'iyi' diyorsunuz, bu oranları tekrar aşağı çekmeli, yoksa üreticimiz ve ihracatçımız bundan zarar görüyor Sayın Bakanım." Size ilettim, Ticaret Bakanına ilettim, Tarım Bakanına ilettim; biraz önce tekrar teyit aldım bir yanlışlık olmasın diye aynı oranlar devam ediyor. Şimdi, eğer biz dış ilişkilerimizde başarılıysak bu konularda sonuç almamız gerekirdi, sonuç alamadığımızı görüyorum ve inanın, üreticimiz gerçekten sıkıntı yaşıyor. Başka ülkelerin ödemediği vergiyi biz öder durumdayız.

Burada yine önemli bir konuyu dile getirmiştim, Ticaret Bakanı vardı, size de aynı şeyi tekrar etmek istiyorum. Yine, başta Antalya olmak üzere çok önemli, bakın, bu yurt dışına ihracat için gönderilen araçların, başta tır şoförlerinin vize sorunu hâlâ devam ediyor, Sayın Bakan. Yani bunu niye söylüyorum? Şimdi, Antalya üreticisi zor şartlarda girdi fiyatlarının yüksekliği içerisinde belki de ürettiğinin tam karşılığını alamayacak koşullar içerisinde üretim yapıyor, tam da bu ürününü para ettirecek, sınır boylarında maalesef ki bekleyen tırlar ve ihracata gider ürünler bundan etkileniyor ve böylelikle de fiyatlar dibe düşüyor ve üreticimiz bundan zarar görüyor. Şimdi, çözümü gereken bu tır şoförlerinin işte yüz seksen gün içerisindeki doksan gün, işte Schengen Bölgesi'nde bulunma süresi ya da Bulgaristan'la ilgili süre sorununu çözmek zorundayız. Yani tır şoförü bir turist değil, turistik amaçla bir yere gitmiyor. Bu insanlar ekmek mücadelesi ve ihracatın en önemli ayağını oluşturan kişiler. Bunun önüne, bu sorunun önüne geçmek zorundayız çünkü sadece mesele bir orada tır şoförünün yaşadığı sorun değil, ülkenin genel ihracatını ilgilendiren bir mesele. Hele ki başta da Antalya olmak üzere -ifade ettiğim gibi, tekrar söylüyorum- üreticimiz açısından ve yine sanayicimiz açısından ihracat ürünleri açısından gerçekten önemli bir sorun olduğunu ifade ediyorum, sizlere başarılar diliyorum.

Teşekkür ediyorum.