KOMİSYON KONUŞMASI

EYLEM ERTUĞ ERTUĞRUL (Zonguldak) - Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri, Sayın Bakanım, değerli bürokratlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Bizim Millî savunma bütçesine yaklaşımımız açık; Türkiye'nin barışta caydıran, savaşta da kazanan bir orduya ihtiyacı var. Mevcut durumda savunma harcaması bizim için bir tartışma konusu değil ama şunu unutmayalım ki mali kaynağın büyüklüğü asla tek başına bir başarı kriteri veya caydırıcılık gücü olamaz.

Sayın Bakan, Türkiye'de savunma harcaması bir yılda yüzde 86 artıyor. Önümüze getirilen bütçe rakamlarının arka planı nedir? Millî Savunma Komisyonu üyeleri olarak biz bunlardan bihaberiz, bununla ilgili ne bir görüşmemiz oluyor ne bir iletişimimiz oluyor ancak dosya olarak önümüze geldiğinde bunu görebiliyoruz, hiçbir şekilde tartışmıyoruz. Mesela, NATO'ya 2026 için 2 trilyon 362 milyar liralık savunma harcaması bildirilmiş ancak Meclisin onayladığı bütçede savunma başlığı 1 trilyon 179 milyar lira. Bu aradaki fark nereden geliyor, nasıl ortaya çıkıyor? Bunu bilmiyoruz örneğin.

Savunma harcamalarında teknolojiye yüksek pay artırılması makuldür ancak bu artışın personel özlük haklarına da benzer şekilde yansıtılmamasını kabul etmiyoruz. Ne kadar ileri seviyede bir silah da alsak mühimmat da alsak bunu kullanacak olan nitelikli personel ihtiyacı ve bu personeli motive edecek mali kaynak ayrılması bir şarttır. Bu nedenle de personel özlük hakları ödeneklerini enflasyona ve reel durumdaki refah kaybına karşı personelini koruyan düzenlemeler mutlaka yapılmalıdır. Örneğin, görevdeki subay, astsubay ve uzman erbaşlarımız son yıllarda derinleşen ekonomik kriz ve kontrolsüz konut fiyat artışları nedeniyle ağır bir barınma ve geçim kıskacına girmiş durumdadır. Askerî lojman imkânlarının son derece yetersiz kalması, personelin motivasyonunu da olumsuz yönde etkilemektedir. Barınma krizi yaşanırken bir yandan da askerî alanlar alışveriş merkezleri ve gayrimenkul projelerine peşkeş çekilmektedir. Bu satışlardan elde edilen gelirlerle neden personele bir lojman planlaması, ekstra lojman planlaması yapılmaz? Bu ilgili Bakanlıkla koordine edilerek çözülebilir çünkü burada bariz bir rant oluşuyor. Birileri bundan para kazanıyor ama Silahlı Kuvvetler personeli lojman anlamında bu gelirden mahrum kalıyor ve sıkıntıya düşüyorlar, bu giderilebilir.

Emekli astsubaylarımız, emekli binbaşılarımız, uzman erbaşlarımız ve sivil memurlarımız bugün açlık ve yoksulluk sınırı arasındaki bir gelir seviyesine mahkûm olmuş durumda. Emekli astsubaylarımız yıllardır tazminat istiyor. Kendi derneklerinin hesabına göre emekli maaşları aktif görevdeki maaşlarının yüzde 43'ü Sayın Bakan. Bu sorun söz verildiği hâlde giderilmemiştir, yıllardır söz veriliyor ancak giderilmiyor. Öte yandan, her ne kadar ağustos ayında bir kanun çıkarılmış olsa da gene beklentiler boşa çıkmıştır, şehit ailelerimizin ve gazilerimizin sorunlarına sadece pansuman niteliğinde basit çözümler gelmiştir, ağır sorunlar hâlâ devam etmektedir ve bu sorunu çözebilecek olan 17 tane kanun teklifimiz hâlâ Komisyonda görüşülmeyi beklemektedir.

Sayın Bakanım, atanamayan uzman çavuşlarımızın ve resen emekliye ayrılan vazife malulü personelimiz sorunları da aynı şekilde devam etmektedir. Ayrıca, 1971'den 2011'e kadar yargı denetimine açık işlemler nedeniyle Silahlı Kuvvetlerden ihraç edilmiş olan personeli -biliyorsunuz, bir yasa çıkarıldı YAŞ kararları yargıya kapalı olduğu için- kapsamadığından, bunlar emeklilik ve özlük haklarından mahrum kalmış durumdadır. Bu konuda da bir ilerleme kaydetmek lazım, bununla ilgili gerekli kanununu çıkartarak bu kişilerin de bu haklarına kavuşmalarını sağlamak gerekmektedir. Bunu burada ifade etmek istiyorum.

Sayın Bakanım, savunma sanayisinde bütün bilgilerin tamamen kamuoyuyla paylaşılmamasını normal karşılıyoruz, hepsini karşılamak mümkün değildir, bunun bilincindeyiz. Ancak bir projenin toplam bedeli operasyonel bir sır değildir. Sayıştayın savunma harcamaları üzerindeki denetim yetkisi artırılmalı, genişletilmeli, performans göstergeleri denetlenmeli, sözleşme yönetimi ve mali saydamlık mutlaka artırılmalıdır. Örneğin, KAAN'ın ilk 20 uçaklık sözleşmesi mayısta imzalandı. Bedeli nedir? Bilmiyoruz. Çelik Kubbe'nin toplam maliyeti nedir? Bunu bilmiyoruz.

Sayın Bakanım, Rusya'dan alınan S-400 hava savunma sistemleri depolarda atıl bir şekilde bekliyor. Üretici olduğumuz F-35 programından 1,4 milyar dolar ödeme yaptığımız hâlde hem uçakları alamadık hem projeden çıkarıldık. S-400'e 2,5 milyar dolara yakın bir ödeme yaptık, depolarda duruyor. F-16 Block 70; 40 adet yeni uçak alımı için ön ödeme yapıldı, buradaki süreç ne âlemde bilmiyoruz, teslimat takvimini belirsiz olarak görüyoruz. 2018 yılında 250 adet ALTAY tankı için imzalanan ana sözleşmenin üzerinden tam sekiz yıl geçti, 2026 yılının sonundayız ancak hâlâ ALTAY için yerli ve millî motorumuz yok. Kore motoruyla birkaç tankın teslim edildiği bilgisi var ama yerli motor yine maalesef ötelenmiş durumda.

Sayın Bakan, savunma sanayimizin başarısını hep birlikte sahipleniyoruz ancak geciken projeyi sormak ve incelemek bu başarıyı görmezden gelmek demek değil, bunu da burada belirtmek istiyorum. Savunma harcamasındaki gizlilik ilkesi kamu kaynağının denetimsiz harcanmasının kılıf olmamalı. Size bunu soru önergesiyle sordum: Bu fon krizindeki Tera Holdingin savunma sanayisi yükleyicisi olan BEST Grup ve Özata Denizcilik yetkilileri hakkındaki SPK suç duyuruları... Bu Özata tersaneciliğin yürüttüğü HİSAR tipi özellikle askerî gemi projelerine olası etkileri, mali ve kurumsal güvenilirliğinin sorgulanması gerekir. Siz topu Cumhurbaşkanı Yardımcılığına attınız ancak burada da muallakta olan bir durum var.

Yine, Silahlı Kuvvetlerinin personelinin yıllarca birikimleriyle oluşturulan OYAK'ın kaynaklarının nasıl korunduğu ve denetlendiği hususunda açıklanmayan bir konu daha var. Enflasyon oranının altında giderek azalan bir şekilde kâr payı dağıtılıyor. Neden eskisinin altına düştü bu oranlar? Ama şunu da öğreniyoruz: OYAK Libya'da aylık yaklaşık 6 milyon varile ulaşan bir petrol ticareti içerisinde görünüyor. TPAO iştirakiyle petrolün temin edildiği ve Nakkaş Holdingin de bu zincirde yer aldığı ortaya çıkıyor ve bu ölçekteki bir ticaretin de mutlaka aydınlatılması ve rakamların net bir şekilde ortaya konulması zorunludur.

Sayın Bakanım, biliyorsunuz askerlik bir meslek değildir, askerlik bir hayat tarzıdır. Sıradan bir memurla askeri ayıran en önemli fark stratejik anlarda hızlı ve doğru kararı verebilmek ve gerektiğinde ölümle veya yaralanmayla sonuçlanabilecek olan görevlere cesaretle atılabilmektir. Bu hayat tarzına uygun kişilerin çekirdekten yetişmeleri için askerî liselerin açılmasını kritik bir nokta değerlendiriyoruz. Sizin bu konudaki düşünceniz nedir Millî Savunma Bakanı olarak? Neden açılmıyor? Engelleyen kurum, engelleyen mekanizma nedir? Bunu merak ediyoruz. Ayrıca, nitelikli personel konusuna değinmişken Bakanlığınızca yürütülen -dış kaynak- subay ve astsubay teminlerinde lisans mezunları için 27, lisansüstü mezunları için 32 yaş haddi var dışarıdan alımlar için ancak Millî Savunma Üniversitesine bağlı okullarda yetiştirilecek adaylarda bu yaştan daha genç olmaları bekleniyor. Onlar için de yaş sınırının 23'e esnetilmesini istiyoruz. Bu da hem mesleki hem psikolojik olgunluğa erişmiş personelin teminini kolaylaştıracak diye düşünüyoruz.

Sayın Bakanım, askerî sağlık sisteminin yeniden kurulmasında gösterilen direncin sebebini de anlamıyoruz. Siz Millî Savunma Bakanı olarak askerî sağlık sisteminin kurulmasından yana mısınız, değil misiniz? Yoksa Sağlık Bakanlığı bürokratlarına mı yeniliyoruz? Burada neden bu süreç ilerlemiyor? Eski askerî sağlık sistemi en baştan timden başlayarak Gülhane Askeri Tıp Akademisine kadar ne gibi hizmette bir eksiklik vardı? Neden bunu kaldırdık? Hadi FETÖ bahanesiyle bunu lağvettik, neden bu sistemi tekrar kurmuyoruz? Somali'ye yardımda bulunuyoruz ama Somali'de geliyorlar yanı başımızda birliğin yanında askerî hastane kuruyorlar. Neden bizim bu kadar büyük bir ordumuz olmasına rağmen bu kadar net, gelişmiş bir askerî sağlık sisteminden bu personeli mahrum bırakıyoruz? Bunu anlamak mümkün değil. Lütfen, buna da cevap verirseniz gerçekten sevineceğiz. Sizce bu kadar büyük bir ordunun çekirdekten yetişmiş olan askerî sağlıkçılarının olmayışı ciddi bir zafiyet değil mi? Bunu bir zafiyet olarak değerlendirmiyor musunuz? Herhangi bir muharebe anında gerçekleşecek olan uzuv kayıpları, yaralanmalar var veya ölümlerde, personel zayiatında sorumluluğu kim alacak? Bu hastanenin açılmaması konusunda ısrar eden siyasi irade midir yoksa talepleri yeterince güçlü yerine getirmeyen Silahlı Kuvvetler yönetimi mi? Onu bilmiyorum ancak bunun mutlaka ve mutlaka giderilmesi gerektiğini düşünüyoruz. Son dönemlerde, özellikle genç yaşlardaki silah altına alınmış genç astsubaylarımızın, erlerin bakıyoruz ani sağlık sorunları nedeniyle hayatını kaybettiğini görüyoruz. Bu personelin silah altına alımındaki heyet işlemlerinde bir eksiklik olduğunu, bir zafiyet olduğunu düşünüyor musunuz? Ki bunu da gene askerî sağlık sisteminin bir zafiyeti olarak değerlendirmek mümkün.

Bir konu daha var Sayın Bakanım: Suudi Arabistan'da Hava Kuvvetlerimize ait tanker ve erken uyarı uçaklarıyla personelimizin haftalardır kritik tesislerin hava savunmasında görev yaptığı iddiası doğru mu? Buradaki askerî iş birliği anlaşması eğitim ve teknik iş birliğini kapsıyordu. Suudi Arabistan'ın kritik tesislerinin Silahlı Kuvvetlerimiz tarafından fiilen savunulmasını kapsamıyordu. Bu konuyla ilgili verdiğimiz soru önergesine de -genelde soru önergelerimizi cevaplıyorsunuz teşekkür ediyorum ama- net bir cevap almadığımızı ifade etmek istiyorum.

Denizlerimizin durumunu da konuşmamız gerekiyor. Karadeniz'deki ticari gemilerimize saldırılıyor. Son altı ayda 300'ün üzerinde saldırı oldu, denizcilerimiz öldü. Bununla ilgili önlemler konusunda Dışişleriyle nasıl koordineli bir çalışma yapıyorsunuz? Sahada çünkü hiçbir şey görmüyoruz. Aynı şey, Yunanistan'ın Ege ve Doğu Akdeniz'deki tahrik edici açıklamaları ve tacizleri için de geçerli.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

EYLEM ERTUĞ ERTUĞRUL (Zonguldak) - Lütfen bu konuda daha etkin, sahada, somut, kamuoyunu da rahatlatacak girişimleri görmek istiyoruz diyorum.

Teşekkür ediyorum