KOMİSYON KONUŞMASI

SELMA ALİYE KAVAF (Manisa) - Sayın Başkanım, Sayın Bakanım, değerli milletvekilleri, değerli katılımcılar; bütçe, yalnızca bir niyet beyanı değil, aynı zamanda bir tercih beyanıdır. 2027 bütçesinde Sağlık Bakanlığının ödeneği yüzde 33 artıyor ama aynı bütçede merkezî yönetim harcamaları yüzde 44, faiz ödeneği yüzde 45 artıyor. Sağlığın bütçedeki payı artmış gibi görünüyor ama aslında küçülüyor. Diğer taraftan, 2027'de Sağlık Bakanlığının bütçesinden şehir hastanelerine kullanım bedeli ve hizmet bedeli olarak 160 milyar liranın üzerinde ödenek ayrılıyor. Bu yıl aynı kalemler için 136 milyar lira ayrılmıştı, Bakanlığın 2027 bütçesinde yatırımlara ayrılan sermaye giderleri ise 326 milyar lira olarak öngörülüyor yani şehir hastanelerinin kirasına ve hizmet bedeline ayrılan para Bakanlığın yatırımlara ayırdığı paranın neredeyse yarısına denk geliyor.

Gelecek yıl faize ayrılan para Sağlık Bakanlığı bütçesinin 2 katından fazla. Bize anlatılan reel artışın da bir şartı var: Enflasyonun yüzde 21'de kalması. 2026 bütçesi yüzde 16 enflasyon varsayımıyla yazıldı, yılın yüzde 29'un üzerinde bir enflasyonla kapanması bekleniyor.

Bakanlığın kendi performans tablosuna baktığımızda, yıl sonu tahminlerine göre 100 bin kişiye düşen hekim ve hemşire, ebe sayısı ile nitelikli yatak oranı hedefleri de tutmuyor. 2027 hekim hedefi bir yılda yaklaşık 17 bin net hekim artışı demek. Hekimlerimiz maalesef yurt dışına gitmek için sırada bekliyor. Türk Tabipleri Birliği verilerine göre 2012'den bu yana yurt dışında çalışmak için belge alan hekim sayısı da 17 bini aştı. Hekim açığını kapatacak bir istihdam planını bütçede göremiyoruz.

2027'de şehir hastanelerine 160 milyar 660 milyon lira ödenecek, günde 440 milyon lira; Bağımlılıkla Mücadele Programı'nın bir yıllık bütçesi şehir hastanelerine kırk iki günde ödeniyor.

Sayıştayın 2025 yılı Sağlık Bakanlığı Denetim Raporu şehir hastanelerinde ciddi bir tablo ortaya koyuyor. Sözleşmelere göre Bakanlık inşaat bittikten iki yıl sonra şirketlerle son hesabı yapmalı. Eksik bırakılan ve hiç yapılmayan işler bu hesapta ortaya çıkıyor. Sayıştaya göre 17 şehir hastanesinde bu iki yıllık süre doldu ama Bakanlık bu hastanelerin hiçbirinde şirketlerle hesabı kapatmadı. Şirketlerin çamaşırhane, laboratuvar, sterilizasyon bölümlerinin ısıtma, soğutma parasını sözleşme gereği kendileri ödemesi gerekir; Bakanlık bu parayı şirketlere yaptığı ödemeden kesmelidir. Bakanlık bu kesintiyi 17 hastanede başlattığını söyledi ama Sayıştay bu kesintiyi sadece 8 hastanede doğrulayabildi. Yani şirketlere her yıl milyarlarca lira ödeniyor ama şirketlerden alınması gereken para tam olarak alınmıyor.

Diğer taraftan, eğitim ve araştırma hastanesinde muayene katılım payı geçen aralıkta 20 liraydı, temmuzdan beri 90 lira; yedi ayda 4,5 kat. TÜİK'in son verisine göre sağlıkta yıllık fiyat artışı yüzde 43; genel enflasyonun 1,5 katı. Hükûmetin kendi yıllık ekonomik raporu da temmuzda hizmet fiyatlarını yukarı iten kalemler arasında katılım payı düzenlemesini sayıyor. Üstelik genel sağlık sigortası 2025'te 278 milyar lira fazla verirken 2027'de 183 milyar lira açığa geçiyor. Açık büyürken çözümün yine hastanın kendi bütçesinde aranmasından endişe ediyoruz.

Orta Vadeli Program ise erişimi kısıtlamadan hızlı artış gösteren gruplarda harcamaların etkinleştirilmesi hedefini koyuyor. Sayın Bakanım, hastalar açısından bu iki ifadede belirtilen hedefin nasıl örtüşeceğini merak ediyoruz.

Kanun teklifinin genel gerekçesinde sağlığa dair net olan tek bir hedef var: Birinci basamak sağlık hizmetleri ama bütçe gerekçesindeki sağlık harcamaları tablosunda aile hekimliğinin payı dört yıl boyunca yüzde 9'un altında kalmış.

Sayın Bakanım, üç sorumuz var: Şehir hastanelerine 2027'de tam olarak ne kadar ödenecek?

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)