SEVİLAY ÇELENK (Diyarbakır) - Teşekkürler Sayın Başkan.

Değerli Komisyon üyeleri, Sayın Bakanı dinlerken konuşmam önemli ölçüde değişti. Eğitim alanının çok sorunu var. Ben daha çok, eğitim anlayışı ve üniversitelerle ilişkili söyledikleri üzerinden bir konuşma yapmak istiyorum DEM PARTİ adına.

Yükseköğrenimin bütçesinin azlığı çokluğu, kalemleri üzerine -ki 3 trilyon olduğu biraz evvel ilan edildi- konuşmak istemiyorum çünkü bu bütçe 100 katına bile çıksa bu eğitimin niteliği değişmeyecek; bunu konuşmalarınızdan anlıyoruz. Eğitim bütçesi öğrencinin açlığına, özel okul öğretmenlerinin çaresizliğine, KHK'lilere ilaç olmayacak. Herhangi bir kaleme fazla bütçe istediğinizde iktidarlarınız döneminde o bütçenin nereye gittiğini yaşadıklarımızdan biliyoruz. Sorun çok. Üniversitelerin hâli, Ankara'nın, başkentin göbeğindeki birçok üniversiteden de belli. Devlet üniversiteleri düşünsel anlamda ölüme terk edildi. Fiziksel kampüs koşulları anlamında her zaman yarı ölüydü zaten. Kampüsü olmayan üniversitemsi binalardan hiç söz etmeyelim bugün, tamam. Özel üniversitelerin çoğu da teknik donanım, bina kapasitesi, kampüs güvenliği ve refahı bakımından yerlerde sürünüyor. Her iki tarafta da üniversitelerde cinayetler işlendi, işleniyor. Nitelik sorunu zaten çok ağır. Özel üniversitelerde, Bilgi örneğinde gördüğümüz gibi, iyi olanların hepsi hedefte. Vakıf üniversitelerinin nitelikli öğretim kadroları saldırı altında. Devlet üniversitelerine dönelim; işte, çıkın buradan; 2,8 kilometre kadar yürüyün -ben o yolu çok yürüdüm- Çankaya Kapısı'ndan çıkın; SBF hukuk fakültesi, iletişim fakültesi, eğitim bilimleri fakültesi olan Cebeci Kampüsüne gidin; dersliklerin doğru dürüst ısınmadığı, öğrencilerine çalışmak için bile olsun bir alan açamayan, kütüphanede yer kapmak için yarışan öğrenciler... Bu, cumhuriyetin en eski, en köklü üniversitelerinden, bir iki üniversitesinden biri. Bir şey değiştiğini sanmıyorum, oradaydım; bütçe arttığında da değişeceğini sanmıyorum. Üniversite öğrencilerinin çok sorunu var. YÖK'ün ekim ayındaki açıklamalarına göre 6,3 milyon yükseköğretim öğrencisi var. Bu öğrencilerin sadece 1 milyonu KYK yurtlarında ve bu rakamla övünüyorsunuz; geri kalanı kiralarla boğuşuyor, yetersiz burslarla boğuşuyor ve güvenli yaşam savaşı veriyor. Öğrencilerin aldığı 4 bin TL'lik KYK bursuyla bir öğrenim savaşı verilebilir ancak öğrenim yapılamaz, istatistiğe gerek yok. On yıl evvel ben üniversitede akademisyenken bir öğrencim yanıma gelip demişti ki "Hocam, ben iki şeyden birini seçmek zorundayım eğitimime devam etmek için; ya öğle yemeği yiyeceğim ya 5 kilometre gidiş, 5 kilometre dönüş, günde 10 kilometre yürüyeceğim; ikisini birden yapamıyorum." 4 bin lira da bugün herhâlde bu öğrencileri -on yıl sonra da- bu durumda tutuyor, bugün de bunu aynı anda yapamayan öğrenci çok. Yine de o kampüslerde bir zamanlar bir başka şey vardı; ilham vardı, esin vardı, heves ve heyecan vardı; hangi yayın çıksa okuyan, hangi eser çevrilse haberdar olan, dünya filozoflarını kendi ülkeleriyle eş zamanlı olarak tanıyan, okuyan, tartışan, tartışmaya çalışan, gece yarılarına kadar ders hazırlayan hocalar, dersler bittikten sonra hocaların odalarından ayrılmak istemeyen öğrenciler vardı; bir zamanlardı, bir zamanlar. Hiçbir şeyi romantize de etmiyorum, etmek de istemiyorum. Eksik gedik çoktu, öğrenciler ve hatta belki akademisyenler okuduklarının bir kısmını yanlış anlamakta, bir kısmını yanlış yorumlamaktaydı belki fakat yine de "eğitim" dendiğinde "üniversitel eğitim" dendiğinde elimizdeki en kıymetli şey, Antik Yunan'dan, Atina'daki agoralardan bu yana en kıymetli şey aç karınla bile oluyordu bazen, esinle, hevesle, heyecanla oluyordu; hepsini kökünden söküp attınız. Zihin bahçelerinde hiçbir evrensel değer filizlenmemiş, zihin bahçeleri bahar görmemiş, üniversite katili ibişlere terk ettiniz üniversiteleri.

İşte sendikalı, özgürlükçü, seküler, demokrat eğitim kadrolarının on yıllık KHK zulmü, işte barış akademisyenleri, işte yargı, işte hukukun üstünlüğü, AYM, Danıştay tanımayan idare mahkemesi kararları. Sadece barış imzacılarına yakından bakalım. Attığınız her adımın hesabını verdiğinizi söylediniz az evvel, biz bu adımları oradan çok iyi biliyoruz. 11 Ocak 2016 tarihli bildirinin ilk imzacısı 1.128 kişidir, daha sonra toplam imzacı sayısı 2.212'ye ulaşmıştır. Bu imzacı akademisyenlerden yalnızca 406'sı OHAL kanun hükmünde kararnameleriyle kamu görevinden çıkarılmıştır, şükür ki diğerleri çıkarılmadı tabii fakat bu ayrımın hangi nesnel ve denetlenebilir ölçütlere dayandığının hiçbir açıklaması olmamıştır, hukuk dışılığı her gün yeniden açığa çıkmıştır. Bu keyfîlik giderek ağırlaşan bir biçimde, izaha muhtaç biçimde sürdürülüyor. Anayasa Mahkemesinin bildirinin ifade özgürlüğü kapsamında bulunduğuna ilişkin "Zübeyde Füsun Üstel ve diğerleri" kararı idari süreçlere ve idari yargı denetimi tutarlı biçimde yansımamıştır. İhraç edilen akademisyenlerden yalnızca 18'i OHAL Komisyonu kararıyla, 16'sı ise kesinleşmiş mahkeme kararıyla kamu görevine dönebilmiştir. Anayasa Mahkemesi kararına rağmen uygulama birliği sağlanamamıştır kısacası. OHAL Komisyonu bu karardan yaklaşık bir buçuk yıl sonra söz konusu bildiriyi imzaladığı için kamu görevinden çıkarılan akademisyenlerin büyük çoğunluğunun başvurularını reddetmiş, bu kararlar üzerine açılan davalarda bazı idare mahkemeleri kural olarak ret, bazı idare mahkemeleri de kabul kararları vermiştir; istikrarsızlık buralarda da devam etmiştir. Danıştay Beşinci Dairesi de bugüne kadar farklı kararlar vermiştir. Yargı aşamasındaki iki temel sorundan ilki bazı mahkemelerin imzayı hâlen irtibat ve iltisak olarak değerlendirmeleri, ikinci temel sorun ise Danıştay Beşinci Dairesi de dâhil olmak üzere aleyhe kararlarda imza dışı argümanlar ile imza sürecinde olmayan ya çok eski ya bazı etkinliklere katılmaların delil olarak, irtibat, iltisak delili olarak görülmesi gibi akla ve izaha aykırı şeyler vardır. Bu konuları çok konuştuk, bu konular bu ağır hukuk dışı ve ağır biçimde ideolojik tasfiyenin 100'ncü yılında bize anlatacağınız bir şey var mıdır Sayın Bakan?

Dar gelirli başarılı öğrencilerin erişim şansı bulabildiği köklü kamusal eğitim kurumlarına neden düşman kesildiniz? Barış imzacıları sorununun bugün çözülmesinin bir tek yolu vardır, yeni bir yasal düzenleme yapıp bu artık yargının çözemeyecek kadar karmaşıklaştırdığı duruma son vermektir. Ağır tahribat yarattınız diyoruz, bize Boğaziçinin, ODTÜ'nün uluslararası indeks başarılarından söz ediyorsunuz. O indekslerin hiçbir zaman ölçmediği, ölçemediği türden bir bilme biçimini, hakiki bir bilgiye ulaşma çabasını dünyanın bütün kapitalist, yarışmacı, liberal üniversite pazarları gibi yaparak öldürdünüz, ölüme terk ettiniz. Bu ülkede bu da size nasip oldu.

"Türkiye modernleşmesi." mi dediniz Sayın Bakan az evvel? Avrupa'da soykırımcı faşizmler zuhur etmekteyken kurulan imparatorluk bakiyesi bir ülkede erken cumhuriyetin bütün eksikleri, yanlışları ve affedilemez suçlarını son çeyrek yüzyıldaki iktidar pratiğinizde, 21'inci yüzyılda elinizde demokratik bir cumhuriyet için her şey ama her şey varken misliyle yeniden ürettiniz. Erken cumhuriyetin bütün günahlarına rağmen ülkenin en ücra köşesinden çıkardığı yetenekli köy çocuklarını dünya çapında sanatçı, yazar, matematikçi, hekim yapan ufuk hiç ama hiçbir zaman sizlerde olmadı; o çocuklara öte dünya dışında hiçbir şey vadetmediniz, hiçbir şeye layık görmediniz. Yüz yılını tamamlayan bir cumhuriyetin çeyrek yüzyılında iktidardınız ve ana dilinde eğitim hakkını bu ülkenin Kürt çocuklarına, Kürt yurttaşlarına hak görmediniz. Eksik cumhuriyet, yanlış cumhuriyet, amenna; onu da adlı adınca söyleyip duran bizdik zaten. Yirmi beş yıllık akademisyenliğimin on beş yılında Türkiye modernleşmesinin yukarıdan aşağı inşa ve dışlama pratiklerini her düzeyde anlattım; lisans, yüksek lisans ve doktora. Sizin demokrasinin kırıntısına tahammül etmeyen zihniyetinizle tanışıklığı ne kadar ilerletirsek ilerletelim "Niye öyle yaptık?" da demiyorum, pişman olmadım çünkü bizler demokratik bir cumhuriyet ihtimaline inanıyorduk, partim de buna inanıyor ve hâlâ bunun mücadelesini veriyoruz, hâlâ o ihtimal için mücadele ediyoruz: Eşit yurttaşlık temelinde Kürt'üyle, Türk'üyle, Çerkez'iyle birlikte yaşanan ortak demokratik cumhuriyet. Sizler, maalesef, demokratik bir cumhuriyet ihtimaline saldırdınız, kesintisiz bir saldırı: Defalarca değişen eğitim müfredatı, defalarca değişen sınav sistemi, defalarca değişen Eğitim Bakanlarıyla sürdürülen sistematik bir saldırı. Bugün "Millî Eğitim Bakanı istifa." diyen öğrenciler cezaevlerini boyluyor, bu benim otuz beş yıl önceki öğrenciliğimde bile olmuyordu, ki 80 darbesinin beş yıl sonrasıydı, altı yıl sonrasıydı.

"Eleştirel akıl" mı dediniz? Yirmi beş yıllık iktidarınızı eleştirip de zulüm görmeyen bir tek akademisyen yoktur. Biz cumhuriyet eleştirisini ders yapmıştık çünkü eleştiri olmadan hiçbir rejim bir ufuk vadedemez. Eleştiri de ilham gibi eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)