SEMA SİLKİN ÜN (Denizli) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Öncelikle ülkemizin en kırılgan kesimlerine hizmet götüren sosyal hizmet emekçilerimize teşekkür ederek başlamak istiyorum. Hangi dertlerle kurulduğunu çok iyi bildiğimiz Bakanlığın da bütçesinin hayırlı olmasını diliyorum.

Önümüzde enflasyon karşısında eriyen, yardım alan sayısını düşüren, hedefleri de tutmayan gerçekleşmeye göre küçülten bir bütçe var. Sözler ile rakamlar arasındaki mesafenin açıldığını çok net bir şekilde görebildiğimiz bir bütçe. Bakanlığın derdi çok ama bütçesi yok. Bakın, bu Bakanlık bölündüğünden itibaren sistematik şekilde bütçeden aldığı pay düşüyor. Yüzde 3,40'lık pay beş yılın sonunda yüzde 2,48'e geriledi bu yılın bütçe payıyla. Yani bu ne demek? Bakanlık bütçesinin aslında üçte 1'i beş yıl içerisinde buhar olup uçmuş demek. Genel bütçeden aldığı pay küçülmekle kalmamış, bütçenin artışı içinde bulunduğumuz yılın enflasyonunun bile altında kalmış. Üç yıldır Bakanlığın bütçesi enflasyon karşısında eriyor ve siz sosyal yardımları tutmayan bu hedeflere endeksleyerek yapıyorsunuz ve yoksulun ekmeğiyle oynamış oluyorsunuz. Bütçenin kendi içindeki dağılımına bakıyorsunuz. Orada da mağdur kesimleri tatmin eden, yeterince onları tatmin edecek bir bütçe olmadığını görüyorsunuz, umursanmadıklarını görüyorsunuz. Neden? Bakın, bütçede personel giderleri ve yönetim destek giderleri sırasıyla yüzde 47 ve 61 artmış ama Bakanlığın varlık sebebi olan cari transferler, yoksulun, engellinin, yaşlının, çocuğun hayatına dokun olacak olan bütçe payı yüzde 21 artmış. Şimdi, yönetim giderlerinin yardım giderlerinden 3 kat hızla büyüdüğü bir bütçe kendisine daha çok, vatandaşa daha az bakmaya başlamış bir bütçe demektir ve en büyük aldatmaca da bu bütçeyi sosyal devlet güçleniyor diye sunmaktır.

Şimdi, 4'üncü bütçe yılındayız ve iktidarıyla, muhalefetiyle nüfusun kendini yenileyememe problemine dikkat çekiyoruz. Bir milletin kendi çocuklarını yetiştirmekten vazgeçmesi hâlini yaşıyoruz açıkça. "Aile ve Nüfus On Yılı" ilan edildi, biz de bütçede bu "Aile ve Nüfus On Yılı" seferberliğinin karşılığına bakalım dedik ve yüzde 4,4. Kadının güçlendirilmesine baktık, yüzde 1,4 yani ikisini topladığınızda yüzde 6 pay edemiyor.

Bir de gerçek hikâyeye işaret eden performans göstergelerine bakalım: Gençlere "Evlenin." demenin yeterli olmadığını görelim. Evlenecek gençlere verilen faizsiz krediden 2025 yılında 6.568 çift yararlanmış, 2027'deki hedef ne? 6.601 çift, iki yılda 33 çiftlik bir artış yani bu. Bu ülkede her yıl yarım milyondan fazla nikâh kıyılıyor, biz 6.600 çifte nikâh kredisi vererek nüfus seferberliği yapmış olacağız. Üstelik 2026 planı 7.235'ti, gerçekleşme tahmini 6.439'da. Yani bu hedefin de gerisindeyiz ve gelecek yılın hedefini tutmayan bu rakama göre küçültmüş oluyoruz. Yani üzülerek ifade etmek gerekirse aileyle alakalı temennilerle var olan arasındaki hassasiyet arasında ciddi bir fark var. Aile danışmanlık hizmetlerinden yararlananların sayısını artırmak yerine, daha az insana ulaşmayı hedeflemek, boşanmaların bu denli arttığı bir dönemde Aile Yılı'nın ruhuyla bağdaşmaz diye biz düşünüyoruz. Aile Yılı'nın ruhuyla bağdaşmayan çok meselemiz var ama en başında da toplumu ifsad etmeyi kafaya koymuş gündüz programları geliyor. Bir toplum için en tehlikeli yozlaşma, normalleşmedir değerli arkadaşlar. İktidar bir yandan diyor ki: "Aile kurumunu güçlendireceğiz." ama öbür taraftan kendi eliyle oluşturduğu yerli ve millî medya, aile kurumunun temellerini dinamitliyor. Başta Sayın Bakan olmak üzere ben inanıyorum ki bütün Bakanlık esasen bu sözde yerli millî medyanın aile kurumuna ne denli zarar verdiğinin farkındalar ama seslerini çıkaramıyorlar, bizim sesimiz de yerine ulaşmıyor, belki siz ses çıkarırsanız cesaret eder, bir sonuç alırsınız Sayın Bakan.

Sosyal yardımlara geçiyoruz. Bütçeden en fazla payı yüzde 51'le sosyal yardımlar alıyor ama o bile enflasyon artışının yüzde 6 altında kalmış. Bu küçülmeyi kime yansıtıyoruz peki? Yarı yarıya düşürdüğünüz elektrik desteğinden faydalanan hanelere. Eğer yoksulluk azaldıysa, insanımız muhtaçlıktan çıktıysa bu gayet meşru bir açıklamadır ama bu açıklamayı bize belgeleriyle göstermeniz gerekir. Bunu yaparsanız hep birlikte şükrederiz ama bizim gördüğümüz tabloda genel nüfusun yüzde 28'inin, çocuk nüfusunun yüzde 37'sinin yoksulluk ve sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıya olduğu var. Yani yoksulluk düşmüyor, ihtiyaç sahipliğinde azalma olmuyor, refah artmıyor. Ne oluyor? Kriter daralıyor, ödenekler yetişmiyor. Bu, sizin ve bizim tablolarımız arasındaki farkın sosyal devlet ile sosyal vitrin arasındaki fark olduğunu gösteriyor. Verilen 5.900 liralık sosyal yardım desteğinin hangi derde merhem olabileceğini konuşmuyoruz bile. İnanın bu, yoksulluğu bitirme değil yönetmeye yönelik bir bütçe. Sosyal yardıma muhtaç insanımızın kalmamasını gerçekten en çok biz isteriz çünkü bu yardımlar bir haktan ziyade bir siyasal sadakat üretimi aracına dönüşüyor. Yardımların yarattığı ekonomik bağımlılık siyasal bağlılığa dönüşmek zorunda kalıyor.

Engellilerle alakalı çok sorunumuz var. Doğuştan engelli olan vatandaşlarımızın yaş geçişlerindeki raporları bir gecede yüzde 95 engellilikten, yüzde 40'lara, 50'lere düşmeyle sonuçlanıyor ve yeni rapor durumlarıyla birçok hizmet aniden kesiliyor. Bu duruma sebep olan, çocukluk ve erişkinlik değerlendirmeleri arasında hizmet sürekliliğinin sağlanmasına yönelik bir formül mutlaka oluşturulmalı çünkü geçen yıl çıkan yönetmelikten sonra sahada en çok karşılaştığımız mağduriyetler engelli ailelerinin ve engellilerin direkt mağduriyetleri. Doğuştan engelliye sahip ailelerin, gelir kriteri aranmaksızın destekten faydalanması sağlanmalı. Evladı engelli üç kişilik bir ailenin 30 bin liralık geliri var ve engelli bakım ödeneği alamıyor, bu hesabı da bizim aklımız almıyor. Engelli erkek çocuklarının 25 yaşından sonra sağlık hizmetlerinden anne babasının üzerinden faydalanabilmesi için şart konulan sınırın kaldırılması gerekir çünkü SGK, iş görme yetisine göre bir rapor veriyor ama fiilen o engellinin çalışabilmesi mümkün değil, kimse iş vermiyor. Siz kendi raporunuzda itiraf ediyorsunuz, korumalı iş yeri arasındaki sorunu, engellilerin çalışma zorluğunu. Bu konu yani sadece bizim dikkatimize gelmiyordur herhâlde. Şimdi, 2026 yılında yaptığınız düzenlemeyle çok sayıda aile, evde bakım yardımından faydalanamaz hâle geldi. Engelliliğe zorunlu giderler dikkate alınarak bir destek modeli geliştirilmek zorunda. Siz, gelir kriteri ile masraflar arasında uçurumu olan bu aileleri eşitlemiş oluyorsunuz bu yönetmelikle.

Bitirmeden önce, sunumunuzu dikkatle dinledim, geçen yıl Meclisin ve vatandaşlarımızın huzurunda bir söz vermiştiniz. Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi'nin pilot uygulamasına 2026 yılında başlanacağını söylemiştiniz, böyle bir taahhütte bulunmuştunuz. Bu taahhüdünüze dair ben bu sunumda bir cümle duyamadım, belki sunumda atlanmış olabilir, düzeltebilirsiniz. Hangi pilot illerde yürütüldü bu çalışma, eğer taahhüt ettiğiniz gibi başladıysa, kaç hane faydalandı, başlangıçta gelir açığı ne kadardı, desteklerden sonra ne kadarı kapandı bu gelir açığının? Burada verilmiş sözlerin takip edilmesi gerekir. Dediğim gibi, sunumunuzda olmaması yapılmamış olduğu anlamına gelmez, belki yapılmıştır, bunu düzeltebilirsiniz.

Ben son olarak Allah, bu milletin yetimini, öksüzünü, engellisini, yaşlısını mazlumunu hiçbir bütçeye muhtaç bırakmasın diyor, tüm yetersizliklerine rağmen Bakanlık bütçenizin hayırlı olmasını diliyorum.

Teşekkür ediyorum.