KOMİSYON KONUŞMASI

ASU KAYA (Osmaniye) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 2027 bütçe teklifinde kadınların güvenliğine, çocukların geleceğine, yaşlıların ve engellilerin bakımına maalesef yer yok. Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Programına yaklaşık 30 milyar ayırıyorsunuz. Aile Enstitüsünün bütçesin de bir yılda 3 katına çıkarmayı planlıyorsunuz. Peki, aileyi güçlendirmek için ne yapıyorsunuz? Bütçeden kadını güçlendirmek için ayırdığınız pay toplam bütçenin yüzde 1,4'ü. Bu bütçeyle kadını nasıl güçlendireceksiniz? Kadını güçlendirmeden aileyi nasıl güçlendirebilirsiniz? Siz göreve geldiğinizden bu yana en az 1.090'ı şüpheli olmak üzere 2.340 kadın katledildi. Evli kadınlar evlerinde, boşanma aşamasındaki kadınlar ya adliye koridorlarında ya da sokaklarda katledildi. Aile On Yılı diye övünürken aileyi güçlendiremediniz, kadınları korumayı beceremediniz. Şiddete maruz kalan kadınlar size sığındığında onları çaresizlikleriyle baş başa bırakıyorsunuz. Üç yılda yalnızca 3 sığınak açmayı hedefliyorsunuz yani her yıla bir tane. Bu hesabı yaparken hangi illerde kapasite hesabı yaptınız? Kaç kadın sırada bekliyor? Kaç kadın yer bulamadığınız için evine yani o şiddet sarmalına dönmek zorunda kaldı? Bu yıl kaç kadın kapasite yetersizliği nedeniyle başka bir ile gönderildi? Bir kadın çocuğuyla birlikte kapınıza geldiğinde ona yer açmak zorundasınız.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANI MAHİNUR ÖZDEMİR GÖKTAŞ - Her zaman.

ASU KAYA (Osmaniye) - Kadına başka bir ilin adresini veriyorsunuz. Peki, her seferinde o kadını o ile ulaştırabiliyor musunuz? Ulaştıramadığınız kaç kadını sokakta çaresiz bıraktınız, açıklayın Sayın Bakan.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANI MAHİNUR ÖZDEMİR GÖKTAŞ - Hiçbirini.

ASU KAYA (Osmaniye) - Sığınaklar için il il başvuru sayıları nedir, cevap verin Sayın Bakan.

Bakan Hanım, mesele size sığınan bir kadına kapısını kilitleyeceği bir oda vermekle bitmiyor. 2025'te sığınaklardan yalnızca 658 kadın işe yerleştirilmiş.

ŞENGÜL KARSLI (İstanbul) - Kadın konukevi, sığınak değil.

SİBEL SUİÇMEZ (Trabzon) - Sığınak, sığınak; siz öyle diyorsunuz.

DİLAN KUNT AYAN (Şanlıurfa) - Öyle olunca yumuşuyor.

ASU KAYA (Osmaniye) - 2025 yılında sığınaklarda kaç kadın vardı? 658 sayısını başarılı gibi sunuyorsunuz da kaç kadının 658'i işe yerleştirildi, bunun cevabını verin.

Mesleki eğitim kurslarına yönlendirdiğiniz kadın sayısı hedefinizi yaklaşık 500 kişi düşürüyorsunuz. Neden? Kadın işsizliğini çözmek için yoksa başka bir yol mu buldunuz Sayın Bakan?

İSMAİL GÜNEŞ (Uşak) - Onu Özkan Yalım'a sormak lazım.

ASU KAYA (Osmaniye) - İşe yerleştirilen kadınların kaçı sigortalı ve güvenceli çalışıyor? Kaç kadın kendi evinde çıkabilecek bir gelir elde edebiliyor? İŞKUR'la yaptığınız iş birliğinde programa katılan kadın sayısında hedefinizi 39 binden 119 bine çıkarma sebebiniz nedir? Çünkü kadınları siz cep harçlığına çalıştırıyorsunuz orada. Siz bu kadınları cep harçlığına çalıştırmayı biliyorsunuz ancak; sigorta primlerini yatırmıyorsunuz, aylarca üretime katıp sonra işe devam edip etmediklerini kontrol etmiyorsunuz. Emeklilik hakkı tanımıyorsunuz kadınlara. Bu kadınlar sizin için sadece ucuz iş gücü mü Sayın Bakan? Öyle olduğu için mi hedefinizi 3 katına çıkardınız? Program bittiğinde kadın çalışmaya devam edebildi mi? Kaç kadın devam edebildi? Bu sorulara yanıt verin Sayın Bakan ama veremezsiniz çünkü sizin önceliğiniz kadın işsizliğini bitirmek değil. Neden kadınların düzenli maaş alıp bir hayat kurmasını ve emekli olmasını istemiyorsunuz? Söyleyin, bilelim, sığınaktan çıkan kaç kadın kendi hayatını kurabildi?

Kadınların çalışabilmesi için her mahalleye kreş gerektiğini söylediniz. Yine söylediniz, siz ise daha çok kreş açmak yerine geçen yıl Komşu Anne Projesi gibi akıl dışı bir öneriyle övünüyordunuz. Ne oldu o projeniz? Daha önce çıkıp anlattığınız ve bu yıl da anlattığınız diğer projeleriniz gibi bu da mı pilot uygulama seviyesinde kalacak, kaldı? Bunu da mı tamamlayamadınız Bakan Hanım, yoksa akıl dışı olduğunu yeni mi idrak ettiniz?

Bakan Hanım, Türkiye kadına yönelik şiddette OECD ülkeleri arasında 1'inci sırada, bu utanç sizin ve Bakanlığınızın eseri. İstanbul Sözleşmesi'nin feshedilmesine çanak tutarken kadınları hiç düşünmediniz siz. Şiddeti önleme seminerlerine katılanlara ilişkin koltuk sayısı hesabı yapmayı biliyorsunuz. Peki, soruyorum ben size: Adalet Bakanlığı verilerine göre, 2021-2025 yılları arasında 69 bin tedbir kararı ihlal edildi. Bu kadınların kaçına ulaştınız? Bunun hesabını tutuyor musunuz? Daha yeni, Malatya'da Perihan Akbulut, Aydın'da Kumsal Kayan uzaklaştırma kararları olmasına rağmen neden göz göre göre katledildi? Tedbir ihlali sonucu kaç kadın katledildi?

ŞÖNİM personeliniz yeterli mi? Kaç merkezde gece gelen bir başvuruyu takip edecek ekibiniz var?

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANI MAHİNUR ÖZDEMİR GÖKTAŞ - Her yerde var.

ASU KAYA (Osmaniye) - Oturduğunuz koltuğun sorumluluğunu yerine getirseydiniz her yıl binlerce kadın katledilmezdi.

AİLE VE SOSYAL HİZMETLER BAKANI MAHİNUR ÖZDEMİR GÖKTAŞ - Yalan söylüyorsunuz.

ASU KAYA (Osmaniye) - Bakan Hanım, siz görevinizi yapmadığınız için kadınlar da çocuklar da ölüyor. Üç yıldır her bütçe görüşmesinde sizin gözlerinizin içine baka baka hesap sordum sizden. Yıllardır o koltukta oturuyorsunuz "Şiddete sıfır tolerans." demekten başka hiçbir şey demediniz. Bu ülkenin kadınları için, çocukları için ne yaptınız? Maalesef beceremiyorsunuz Bakan Hanım. Kadınlar için, çocuklar için artık affınızı isteyin. Korumanız altında kaç çocuk istismara uğradı? Antalya'da beş aylık Arda bebek, Niğde'de 9 yaşındaki Mustafa, Sakarya'da 15 yaşındaki İlayda, Bursa'da 17 yaşındaki Yasemin sizin korumanız altında ölen çocuklardan sadece bazıları. Kaç çocuk sizin korumanız altındayken öldü, açıklayın rakamları, bilelim. Kabul edin, siz bu ülkenin çocuklarını koruyamıyorsunuz,

Bakan Hanım, memleketin çocukları yokluk içinde, bu bütçenizde sizin açık açık görülüyor. Bu ülkedeki yoksul çocuk sayısının 2029 yılında 220 bine çıkacağını, ailesinin yanında desteklenen kız çocuğu sayısının bu yıl sonunda 140 bine çıkacağını öngörüyorsunuz. Yönetemediğinizi, milyonları aç bıraktığınızı görmüyor musunuz? Aslında biliyorsunuz çok iyi. Yoksulluğun artacağını bilmenize rağmen, yoksul ailenin çocuğu için verdiğiniz eğitim desteğini düşürüyorsunuz. 2029'a kadar 412 bin çocuğun eğitim desteğini kesiyorsunuz. Çocuğun okul masrafını karşılayamayan bu aileler ne yapacak? 412 bin çocuk okuyamayacak mı Sayın Bakan? Bütçede bakım hizmetleri için neden yeterli payı ayırmadınız? Bakım yükü devletin sorumluluğunda değil mi? Devletin sorumluluğunda. Siz bakmadığınız için yaşlıya, engelliye, hastaya kadın baksın siz de ancak seyredin. Evde yaşlısına, engellisine, çocuklarına bakan kadınlar işe gidemiyorlar, çalışamıyorlar. Sizin yapmadığınız bakım yükünü üstleniyor, bir ömür bakım emeği veriyor ama yaşlandıklarında bu kadınların bir emeklilik maaşı olmuyor. Bu kadınlara diyorsunuz ki siz: "Emekli olamazsın, primin tamamlanmamış." nasıl tamamlasın primini Sayın Bakan? Yıllarca evde çalışan kadınları eşinin ya da ölen babasının maaşına mecbur bırakıyorsunuz. Ülkemizdeki yaşlı kadınlar yoksulluk içinde ölümü bekliyor Sayın Bakan. Milyonlar pazara gitmek için akşam döküntüsüne muhtaç kalıyor, kirasını ödeyemediği için kömürlükte yaşayan, memleketinde yaşayan, 86 yaşında pazarda çalışmak zorunda kalan kadınlar varken eskiden sizin koltuğunuzda oturan Aile Bakanı fondan milletin milyarlarını çuvalladı, götürdü. Şimdi tutuklandı, siz de adaleti sağladık diye övünüyorsunuz. Biz gündeme getirmesek, tutuklama da olmayacaktı. Ülkeyi maalesef bu hâle sizler getirdiniz. İşte, sizin Türkiye Yüzyılı'nız. Milletin sefaletini açlığını çok iyi, gayet iyi biliyorsunuz. Geçen yıl yoksullukla mücadele kalemi için tahmininiz 644 milyardı ama bu yıl 345 milyar teklif ediyorsunuz, beceremiyorsunuz Bakan Hanım, bir yılda bu kadar öngörüsüzlük olur mu? Yani siz kâğıt üzerinde bile yoksulun cebine girecek 300 milyarı yok ettiniz. Bu yıl yoksullukla mücadelede muhtaç hane başına aylık sadece 400 TL artış yapıyorsunuz; yoksullukla böyle mi mücadele edecek siz ve Bakanlığınız? Bu tutarı neye göre hesapladınız? Bir hanenin temel gideri olan kira, faturalar, gıda harcamaları ne kadar tutuyor? Gençlere "Evlenin, yuva kurun, çocuk yapın." demek kolay. Neyle evlenecekler, neyle hayatlarını idame edecekler? Karınlarını doyuramayan gençler neye güvenip çocuk yapacaklar? Bir aile 5.900 lirayla ne yapsın, ne yesin, ne içsin? Bakan Hanım, bir kadının koruma kararı ihlal edildiğinde kapısına kim gidecek? Bir çocuk yoksulluk yüzünden okuldan koptuğunda onu okula kim döndürecek? Yıllarca evinde bakım veren bir kadın yaşlandığında hangi maaşla geçinecek? Aile Enstitüsü'nün bütçesini 3 katına çıkarırken aileyi nasıl güçlendireceksiniz? Bize bunu kalem kalem açıklayın. Memleket yansa, itibarından tasarruf etmeyin. Kadınların, çocukların, milyonların yaşam hakkından, yiyeceği ekmekten tasarruf eden bu bütçeyi onaylamıyoruz.