HAKKI SARUHAN OLUÇ (Antalya) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli bürokratlar; hoş geldiniz. Ben üç dört konu üzerinde kısaca durmak istiyorum. Bir tanesi bu sporda şiddet ve ırkçılık meselesi. Şimdi, biliyorsunuz, bu FIFA ve UEFA kuralları açısından baktığımızda bu son derece önemli bir konu ve zaten çeşitli spor karşılaşmalarında da kollarında "Respect" bandıyla çıkıyorlar, yani saygı duyulması anlamında, bu farklılıklara saygı duyulması anlamında gerçekten önemli. Dünya spor camiası açısından da baktığımızda, Türkiye'de de bu konu önemli bir konu, herkesi ilgilendiriyor. Yani bu sporda şiddet ve ayrıştırıcı tutum, ötekileştirici tutum vesaire gibi şeylerin üzerine gidilmesi gerekiyor; bir onu söylemek istiyorum. Bu ciddi bir mesele yani etnik temelli dışlayıcılık kimi zaman oluyor, kimi zaman maç öncesi, maç anı ve sonrasında taraftarlar arasında çeşitli şiddet eğilimleri yükseliyor. Tribünlerden yükselen çeşitli tezahüratlara baktığımızda bunu görüyoruz ve sıklıkla ırkçı, düşmanlaştırıcı, ötekileştirici bir tutum ifade ediliyor. Tek tek örneklerine girmeyeceğim çünkü bu konuyu çok konuşmak da istemiyoruz doğrusu ama bu ciddi bir sorun ve Bakanlığın aslında bu sorunun aşılabilmesi için bir çalışma yapması, bir kaynak oluşturması gerekiyor aynı zamanda. Bu konuda sizin geçen sene de sunumlarınız da böyle bir şey yoktu, bu sene de görmedik bunu. Yani spor akademilerinde, gençlik merkezlerinde ayırımcılık, dışlayıcılık karşıtı atölyeler düzenleyebilir, Bakanlık bunu teşvik edebilir. Profesyonel sporcular ve millî sporcular kampanyaların gönüllü elçileri olabilir, dolayısıyla ilgi çekici olabilir. Her federasyonda ayrımcılıkla mücadele eden sorumlu temsilcilik ya da müdürlükler görevlendirilebilir. Yani birçok adım atılabilir ve kulüpler de bu konuda sorumlular atanabilir ve bu tür olayları raporlanır, üstünde nasıl değiştirici etki yaratılabilir, o tartışılır. Dezavantajlı bölgelerde ücretsiz spor faaliyetlerini Bakanlık destekleyebilir, ekonomik ve sosyal açıdan dezavantajlı gençlere ücretsiz spor imkânı sağlanabilir. Yani kısacası, bu konuyla ilgili Bakanlığın bir çalışma yapması gerekiyor ama sizde bu eksik gördüğüm kadarıyla. Bu konuda bir hazırlık yapılırsa 2027'yi böyle kurtaramayız belki ama bundan sonraki yıllarda belki adımlar atılabilir çünkü gerçekten yani bu sadece işte Amedspor'un ya da Mardinspor'un, Vanspor'un, Muş Spor'un, Batman Petrol Spor'un, Bingölspor'un, Cizrespor'un sorunu değil. Bu genel olarak baktığımızda Galatasaray'ın da Fener'in de Beşiktaş'ın da Göztepe'nin de, Karşıyaka'nın da, Trabzonspor'un da, hepsinin sorunu, hepimizin sorunu. Dolayısıyla, bu konuda bir çalışmaya ihtiyaç var, bunu özellikle belirtmek istiyorum.

İkincisi, yine bununla ilgili, yasa dışı bahis ve şans oyunlarıyla ilgili birkaç şey söylemek istiyorum. Bunun çok ciddi bir sorun hâline geldiğinin farkındasınız, bunu da kaç yıldır konuşuyoruz. Özellikle, 2018-2019'dan sonra radikal bir yapısal dönüşüm gerçekleşti bu bahis ve şans oyunları sektöründe, gerçekten baktığımızda belki de cumhuriyet tarihinin en büyük kayıt dışı pazarı oluştu bu açıdan. Yasal bahis piyasasının büyüklüğünün aşağı yukarı 1,5 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor, belki daha gerçekçi rakamlar sizde de vardır, yasal bahisler açısından söylüyorum bunu. Yasa dışı bahisler konusunda, bunun 30-40 katı rakamlardan söz ediliyor ve bunlar çok büyük rakamlar, baktığımızda 50 milyar dolar civarında bir rakamdan söz ediyoruz. Bu yasa dışı bahis ve şans oyunları ekosistemine yönelik bu Bakanlığın herhangi bir önlemi, herhangi bir adımı olduğunu doğrusu göremiyoruz. Gençler özellikle bu konudan çok ciddi etkileniyorlar çünkü genç işsizliği çok yüksek. Gençlerin, özellikle "ev gençleri" diye tabir edilen, işsiz olan gençlerin para kazanmak için başvurdukları bir sistemden söz ediyoruz. Dolayısıyla, bu konuda önlemlere ihtiyaç var ve bu yasa dışı bahis ve şans oyunları ekosisteminin kesinlikle kırılabileceği önlemlere ihtiyaç var; MASAK da bunun farkında. Özellikle MASAK raporlarına baktığımız zaman, yılda ortalama 300 bin kişi civarında bir kitlenin -ki özellikle gençler oluyor- IBAN hesapları kiralanıyor ve şüpheli banka işlemleri bunlar üzerinden yapılıyor, sizler de biliyorsunuz bunu. Dolayısıyla Gençlik Bakanlığının buna dair bir çalışmasının, önleminin olması gerekir.

Bir diğer konu -siz de farkındasınız- yeni nesil çeteleşme diye bir olay var. Yeni nesil çeteleşmede çeşitli isimler geçiyor, basında da görüyorsunuz; Daltonlar, Casperlar, Barış Boyun grubu, filan falan, hepsini saymama gerek yok. Bu yeni nesil çeteleşmede özellikle 14-20 yaş arası gençler kullanılıyor ve devletin onlara sunmadığı aidiyeti bu çeteler kardeşlik adı altında sunuyorlar ve gerçekten son derece vahim bir tablo ortaya çıkıyor. Tabii ki bunların sonuçlarıyla İçişleri Bakanlığı ve Adalet Bakanlığının ilgilenmesi gerekiyor ama Gençlik ve Spor Bakanlığının da sonuçlar ortaya çıkmadan evvel bu gençlerdeki yeni nesil çeteleşmenin önlemini almak için çeşitli çalışmalar yapması gerekiyor, bu devşirme yöntemlerin önüne geçilmesi için. Bu konuda da kurduğunuz kurumlar, ayırdığınız personel ve tutarlar yeterli değil Sayın Bakan, bu konuda da sizin üzerinize epey bir iş düşüyor. Risk altındaki mahallelerde, kent bölgelerinde mutlaka bazı çalışmaların yapılması gerekiyor. Bu yeni nesil çeteleşme meselesinin önüne geçilebilmesi için adımlar atılması gerekiyor, bunu da söylemiş olayım.

Son olarak, değinmek istediğim, tabii, amatör sporla ilgili biraz, biraz da bölgesel bir şeyden bahsedeceğim. Şimdi 2 ilden söz edeceğim, özellikle ilettikleri için bunları size söylemek istiyorum. Hakkâri merkezde faaliyet gösteren Hakkârispor, Sümbülspor, Ceylanlı Spor, Gençlerbirliği ve Durankaya Spor Kulüpleri 2026-2027 yılında ligden çekilmek zorunda kaldılar. Bunun nedeni, kentteki amatör sporun içinde bulunduğu durum, yapısal eşitsizlikler ve kamusal kaynakların kullanılması konusunda bu kulüplere yeterince kamusal kaynak ayrılmamış olması, eşitsizlik yaratılmış olması. Dolayısıyla, mesela Hakkâri merkezde bu açıdan baktığımızda mutlaka kamusal kaynakların eşit kullanılması gerekiyor, bu toplumsal dayanışmanın dışında bırakılmamaları gerekiyor. Bu, eşitlik ve ayrımcılık açısından baktığımızda ciddi sorunlar yaratıyor. Hakkâri'yle ilgili bu talepleri dile getirmiş olayım.

İkincisi, yine bir bölge kulübüyle ilgili, Dersim Spor. Dersim Spor, biliyorsunuz geçiş liginde, belki de bilmiyorsunuz, geçiş liginde Dersim Spor Kulübü. Gençlerin işte, spora yönelmesi, kötü alışkanlıklardan uzak durması, topluma faydalı bireyler yetiştirilmesi amacıyla özellikle alt yaş kategorilerinde U13'ten U16'ya kadar faaliyet gösteren bir kulüpten söz ediyoruz. Bu kulübün tesis bakımı, altyapı, ulaşım, malzeme ve müsabaka giderleri gibi kalemlerde ciddi maliyetler oluştuğundan dolayı yardıma ihtiyaçları var ve bu konuda Gençlik ve Spor İl Müdürlüğüne başvurmuşlar, onlar da Valiliğe bu konuda bir yazı göndermişler, yazılar bende var. Size bağlı olduğu için bu tür yardımlar bunu size ileteceğim biraz sonra ama Dersimspor'un da Bakanlık tarafından bir desteğe, bir dayanışmaya ihtiyacı olduğunu dile getirmiş olayım. Böylece Dersimlilerin taleplerini de size ulaştırmış olurum. Bu tür kulüplerin çalışmaları hem bölgesel barış açısından hem toplumsal barış açısından hem de gerçekten gençlerin daha zararlı birtakım faaliyetlerden uzaklaşarak faydalı çalışmalar içinde olmaları bakımından önem taşıyor. Gençlik ve Spor Bakanlığının bu konuda da biraz daha duyarlı davranmasının önemli olduğunu düşünüyoruz, bunları dile getirmek istedim.

Teşekkür ederim.