| Komisyon Adı | : | KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 10 .11.2026 |
MEHMET AKALIN (Edirne) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Değerli milletvekilleri, Sayın Genel Müdür, kıymetli kurum yöneticileri; ben de sözlerimin başında cumhuriyetimizin kurucusu, bağımsızlığımızın mimarı ve büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü ebediyete irtihalinin yıl dönümünde rahmet, minnet, saygı ve özlemle yâd ediyorum.
PTT ülkemizin en köklü kuruluşlarından biridir. Anadolu'nun en uzak köşelerine kadar hizmet götüren, vatandaşlarımızın günlük hayatında önemli bir yeri olan kurumumuzdur. Özellikle ticari açıdan yeterince cazip görülmeyen bölgelerde üstlendiği kamu hizmetini önemsiyoruz. Bu hizmetleri büyük bir özveriyle sürdüren tüm PTT çalışanlarına ve kadrosuna teşekkür ediyorum. 2023 ve 2024 yılı faaliyetlerini değerlendirdiğimizde kurumun mali yapısıyla ilgili bazı konuların açıklığa kavuşturulması gerektiğini görüyoruz. Sayın Genel Müdür, PTT 2023 yılında 2 milyar 388 milyon lira, 2024 yılında ise 3 milyar 613 milyon lira zarar etmiş. İki yılda yaklaşık 6 milyar liralık bir zarardan söz ediyoruz. Elbette PTT'nin kamu hizmeti sorumluluğunun bir maliyeti olacaktır. Ancak bu maliyetin ne kadarının kamu hizmetinden ne kadarının ticari faaliyetlerden kaynaklandığını bilmemiz gerekiyor. Öncelikle ben de şunu sormak istiyorum: PTT'nin 2023 ve 2024 yıllarındaki zararlarının temel nedenleri nelerdir? Bu zararın ne kadarı posta hizmeti yükümlülüğünden kaynaklanmaktadır?
Bir başka dikkat çekici konu, gelirler ile maliyetler arasındaki farklılıklar. 2023 yılında 20,7 milyar lira olan brüt satışlar, 2024 yılında 35,4 milyar liraya yükselmiş yani yüzde 70'in üzerinde bir artış söz konusu. Buna karşılık satışların maliyeti yüzde 92,5 artmış. Kurumun gelirleri artarken satış maliyetlerinin çok daha hızlı yükseldiğini görüyoruz. Buradan bu maliyet artışında en büyük pay hangi gider kalemlerine aittir? Maliyetleri kontrol altına almak amacıyla hangi somut tedbirler aldınız ve bunların sonuçları nelerdir?
Sayın Genel Müdür, finansman giderlerinde de oldukça dikkat çekici bir artış var. 2023 yılında 16,6 milyon lira olan finansman giderleri, 2024 yılında 951 milyon liraya ulaşmış. Bir yıl içerisinde 57 katın üzerine çıkan bir artıştan bahsediyoruz. Şimdi soruyorum yine: Bu artışın temel nedeni nedir? Kurumun borçlanma ihtiyacı mı artmıştır, yoksa mevcut finansman yükümlülüklerinin maliyeti mi yükselmiştir? Bu soruların cevabı PTT'nin mali yapısı açısından oldukça önemlidir.
Sunuş konuşmanızda teknolojik yatırımlardan, kargo ayırım sistemlerinden, teslimat sürelerindeki iyileşmelerden ve personel verimliliğindeki artıştan söz ettiniz. Bunlar elbette olumlu gelişmeler ancak yapılan yatırımların ekonomik sonuçlarını da görmek isteriz. Örneğin, bir kargo gönderisinin PTT'ye ortalama maliyeti 2023 ve 2024 yıllarında ne kadardır? Teknolojik yatırımlar sayesinde işletme giderlerinde ne ölçüde tasarruf sağlanmıştır? Daha sonraki yıllara oranla karşılaştırma yaptığımızda ortaya çıkan herhangi bir değerlendirme sonucu var mıdır?
Bir diğer önemli konu da iştirakler. PTT'nin farklı alanlarda faaliyet gösteren şirketleri bulunuyor, bu şirketlerin ana kuruluşun mali performansına katkısının daha açık biçimde değerlendirilmesi gerektiğini düşünüyorum.
Sayın Genel Müdür, buraya kadar üzerinde durduğumuz mali göstergeler 2023 ve 2024 yıllarında kurumun karşı karşıya kaldığı sorunları ortaya koyuyor. Bu nedenle, sunuşunuzda 2025 yılı için açıkladığınız 651 milyon liralık kârı da önemli buluyorum. İki yıl üst üste zarar açıklayan bir kurumun yeniden kâra geçmesi elbette sevindirici. Ancak bizim açımızdan önemli olan bu iyileşmenin önümüzdeki yıllarda da devam edip etmemesidir. Bu noktada şunları öğrenmek isterim: 2025 yılında elde ettiğini belirttiğiniz kârın ne kadarı doğrudan PTT'nin esas faaliyetlerinden kaynaklanmaktadır? Önceki yıllarda maliyetleri artıran sorunların hangileri giderilmiştir ve iyileşmenin kalıcı olması için hangi adımlar atılmıştır?
Sayın Başkan, PTT'nin kamu hizmeti sorumluluğunu, geniş hizmet ağını ve çalışanlarının emeğini göz ardı edemeyiz. Ancak, kamu hizmetini sürdürürken mali disiplini sağlamak, kaynakları verimli kullanmak ve yapılan yatırımların karşılığını almak da aynı ölçüde önemlidir. Bizim beklentimiz PTT'nin gelirlerini artırırken maliyetlerini daha etkin yönetmesi, iştirakleriyle birlikte güçlü ve sürdürülebilir bir mali yapıya kavuşmasıdır. Bu soruların kurumun geleceğine yönelik çalışmalara katkı sağlayacağına inanıyor, saygılar sunuyorum.
Teşekkür ediyorum.