| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 09 .11.2026 |
ADALET KAYA (Diyarbakır) - Teşekkür ederim.
Sayın Bakan, Adalet Bakanlığının 2027 yılı bütçesini görüşürken yargının kadınlar aleyhine işleyen cinsiyetçi pratiklerini ve failleri cezasızlıkla ödüllendirilen mekanizmalarını teşhir etmeden geçmek olmaz. Maalesef biz eşitliği savunurken kadronuzda bir kadın bürokrat bile yok, bu konuda da sizi eleştiriyoruz.
Kadına yönelik şiddet ve şüpheli ölümlerde etkin soruşturma yürütmek yerine cezasızlık zırhı örüyor yargı. Haksız tahrik ve iyi hâl indirimleriyle erkek şiddetini meşrulaştıran bir yargı ve bürokrasiyle karşı karşıyayız ne yazık ki. Bu cezasızlık politikasının ve kamu görevlilerinin sorumluluklarının üstünün örtülmesinin en ağır sonuçlarını Gülistan Doku, Rojvelat Kızmaz, ve Rojin Kabaiş dosyalarında gördük. Dersim'de kaybettirilen üniversite öğrencisi Gülistan Doku soruşturmasında mülkî idare amirinden kolluk kuvvetlerine kadar kamu gücü kullanılarak delil karartıldığı, kamera kayıtlarının silindiği ve daha pek çok suç işlendiği ortaya çıktı ve aralarında dönemin valisinin de bulunduğu 38 kişi tutuklandı ama hâlâ Gülistan'a ne olduğunu bilmiyoruz. Dersim'de Valilikten Emniyete, hastane görevlisine, pek çok kamu görevlisinin bu suça bulaştığını ve organize bir şekilde bu cinayeti örtbas ettiğini biliyoruz ve tabii ki en önemlisi, dönemin İçişleri Bakanı ve şu anda AK PARTİ milletvekili olan Süleyman Soylu hakkında nasıl daha hâlâ fezleke düzenlenmedi? Tüm bu organize kötülükten haberinin olmaması da ihmal değil midir diye soruyorum.
Diğer yandan, Sayın Bakan, Gülistan Doku gibi Rojvelat Kızmaz'ın ölümü de yeniden araştırılmalı. Gülistan'ın kayboluşundan dört yıl sonra yakın arkadaşı Rojvelat Kızmaz'ın Hasankeyf'te ne yazık ki cansız bedenine ulaşıldı. Soruşturmada MOBESE ve çevre kameralarına "bozuk" denilerek karartma uygulandı. Otopsi raporu Rojverat'ın kaybolduktan sonra üç gün boyunca telefonuna ulaşılabildiği, yaşadığını tespit etti, buna rağmen hâlâ ihmali bulunan kamu görevlileriyle ilgili herhangi bir soruşturma yok, soruşturmaya yer yoktur kararı verildi daha doğrusu.
Yine, Rojin Kabaiş'ten bahsetmek istiyorum. Kaybolduktan on sekiz gün sonra Van Gölü kıyısında cansız bedenine ulaşıldı. Şimdi, dosya üzerine getirilen kısıtlılık kararlarıyla soruşturmanın şeffaf yürütülmesi engelleniyor. Rojin'in bedeninde bulunan 2 ayrı erkek DNA'sını ATK neden dokuz ay sonra açıkladı? Bu DNA'ların sahipleri nasıl hâlâ bulunamadı? Rojin'in babasına "Bu davadan vazgeçmezsen seni de Rojin'in yanına gömeriz." diye tehdit mesajı gönderenler neden hâlâ tespit edilmedi ki daha bugün Rojin'in amcası Ahmet Kabaiş İstanbul'da saldırıya uğradı, Kabaiş ailesinin can güvenliği neden sağlanmıyor ve de bu tehdit edenler neden ortaya çıkarılmıyor? Hangi gerçeği, kimi yargıdan kaçırmaya çalışıyorlar Sayın Bakan, bunların ortaya çıkarılması lazım.
Yine, erkek yargı anlayışının bir diğer örneği, İpek Er'i intihara sürükleyen, intihara yönlendiren, Uzman Çavuş Musa Orhan davasında ortaya çıkıyor. Musa Orhan'ın nitelikli cinsel saldırısına uğrayan İpek Er'in bıraktığı mektuba ve somut delillere rağmen sanık intihara yönlendirme suçlamasından beraat etti yeterli delil yoktur gerekçesiyle, üstelik mektup vardı, farklı deliller de vardı. Yargı üniforma zırhıyla failleri aklamaya devam ediyor. Öldükleri yetmiyor mu bu kadınların diye soralım Sayın Bakan.
Kadın kazanımları kanun teklifleriyle de hedef alınıyor. Evet, burada, Mecliste biz yasa yapamıyoruz ne yazık ki yani yasa tekliflerimiz reddediliyor ama bu başlı başına bir sorunken bir de önümüze ne yazık ki sıkıntılı paketlerle birtakım düzenlemeler getiriyor iktidar partisi. Dolayısıyla hazırlıklarına devam ettiğiniz on üçüncü yargı paketinden bahsetmek istiyorum. Milyonlarca kadının ve çocuğun hayatını etkileyecek nafaka düzenlemesi kadınların mücadelesiyle geri çekildi, bir daha da gündeme alınmamasını istiyoruz Sayın Bakan.
Bir diğer konu, yine on üçüncü yargı paketi kapsamına alınması planlanan hızlı boşanma düzenlemesiyle boşanma davalarında aile ara buluculuğu dayatmasına da karşı çıkıyoruz, bu da kabul edilemez. Toplumsal güç eşitsizliğini ve şiddeti görmezden gelerek kadınları ara buluculuk masasına zorlamak, kadın haklarını da pazarlık konusu yapmaktır.
Bir diğer konu, on üçüncü yargı paketi...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN MEHMET MUŞ - Teşekkür ediyorum.
Artık onu, o kısımlarını da Genel Kurulda Adalet Hanım...
ADALET KAYA (Diyarbakır) - Her yerde söylerim, merak etmeyin.