HAKAN ŞEREF OLGUN (Afyonkarahisar) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, Sayın Bakan ve kıymetli bürokratlar; Adalet Bakanlığı bütçe görüşmelerine hepiniz hoş geldiniz.

Sayın Bakan, göreve başladığınız gün Gazi Meclisin Genel Kurulunda yumruklar konuştu ve siz yemininizi bir insan duvarı arkasında ettiniz. İYİ Parti olarak ne kadar tartışmalı olursa olsun, Anayasa'ya dayanılarak atanmış bir Bakanın yemin töreni merasimine yapılanı tasvip etmedik. Ertesi gün size soru sorduğumda "Bu konulara cevap vermek istemiyorum." dediniz. O cümle, ne yazık ki, Bakanlığınızın kurumsal üslubu hâline geldi. Oysa, bir Adalet Bakanının ilk görevi millete ve milletin iradesini temsil eden bu Meclise hesap vermektir. Anayasa’nın 98'inci maddesi de yazılan soruların 15 gün içinde cevaplanmasını emreder. Size 1.543 soru önergesi verildi, bir tanesine bile cevap vermediniz. Sayın milletvekilleri, bugün bu bütçeyi onaylamamızı isteyen Bakanlık ne yazık ki bu Meclisin tek bir sorusunu cevaplamaya tenezzül etmemiştir. Hâl böyleyken bırakalım Sayın Bakanı, her biri kendisini bakan gören bakan yardımcılarının aziz milletin helal oylarıyla seçilmiş milletvekillerinin, Meclis Adalet Komisyonu üyesinin telefonlarına cevap vermeme takıntılarından bahsetmeye bile gerek yoktur ama şunu hiçbir zaman unutmayalım: Sultan Süleyman'a bile kalmadı bu dünya. Bu millet neler gördü, neler.

Sayın milletvekilleri, önümüzdeki süreçte bizi büyüyen bir ödenek anlatıyor ama adalet bütçe büyüklüğüyle ölçülemez. Bakın, ceza mahkemelerine gelen iş azalmış, buna rağmen yargılama süreleri uzamış. İş mahkemelerinde emekçinin alacağı yıllarca bekliyor. İstinaf ceza dairelerinde dosyalar birikiyor. Daha da vahimi, bozularak geri gelen ceza dosyaları artıyor. Bu ne demektir? İlk derecede verilen kararların hukuki isabeti düşüyor demektir. Siz hâkim sayısını övünç vesilesi yaparken o hâkimin yanında çalışacak zabıt kâtibi ve mübaşir azalıyor. Yargı bir ekip işidir. Sayın Bakan, masa sayısını artırıp kalemi boşaltırsanız adalet hızlanmaz, sadece kâğıt üzerinde kalır.

Cezaevlerine gelelim. Cezaevi nüfusu kapasiteyi çoktan aşmış. Buna rağmen infaz personeli azalıyor. Avrupa Konseyi verilerine göre, Türkiye nüfusuna oranla Avrupa'nın en kalabalık cezaevi nüfusuna sahip ülkesidir. Daha acısı şudur: Yetişkinlerde tutuklu oranı görece düşükken cezaevindeki çocukların büyük çoğunluğu tutukludur. Çeteler çocuklarımızı suça sürüklüyor, devlet ise çocuğu korumak yerine cezaevine koyuyor. Tutuklama bir ceza değil, istisnai bir tedbirdir, hele çocuk söz konusuysa son çaredir. Çocuğu suçtan korumak onu cezaevine kapatmakla değil, onu çetelerden koparacak güçlü bir koruma sistemiyle mümkündür.

Kadınlar öldürülmeye devam ediyor. Koruma kararı alan kadınlar o kararın kâğıt üzerinde kaldığı bir düzende hayatını kaybetmeye devam ediyor. Bakanlık koruma kararlarının sayısını "başarı" diye sunuyor. Oysa ölçü kararın sayısı değil, o kadının hayatta kalıp kalmadığıdır. Uygulanmayan bir koruma kararı kapıdaki tehlikeyi durdurmaz.

Depremin üzerinden üç yılı aşkın süre geçti. Enkaz altında kalan canlarımızın hesabı hâlâ tam olarak sorulmadı. İhmal zincirinin üst halkalarına dokunulmadı. Kahramanmaraş'ta Ezgi Apartmanı'nın enkazında aralarında altı aylık bir bebeğin de bulunduğu 35 canımızı kaybettik. Bilirkişi raporu binanın statik projesinin yetersiz olduğunu tespit etti ama üç buçuk yıl süren yargılamanın sonunda o projeyi onaylayan, binayı denetlemesi gereken kamu görevlilerinden ikisi beraat etti, diğerlerine dörder yıl beşer ay ceza verildi. Müteahhit yargılama sürerken hayatını kaybetti. Sayın Bakan, 35 can için verilen bu karar adaletli midir sizce?

Övünerek açıkladınız; Yargı Reformu Strateji Belgesi'nin faaliyetlerinden kaçının tamamlandığını, kaçının geciktiğini bu Meclis hâlâ bilmiyor. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde bekleyen başvurularda Türkiye birinci sırada. Bu tablo iç hukukta etkili başvuru yolunun işlemediğinin apaçık bir itirafı. Adalet kendi ülkesinde tecelli etmediğinde vatandaş Strazburg'un kapısını çalmak zorunda kalıyor.

Bu ülkede Anayasa Mahkemesi kararları da uygulanmıyor. Bu, hukuk devletine vurulmuş ağır bir darbedir. Seçilmiş bir milletvekili olan Can Atalay hakkında verilen ihlal kararları hâlâ uygulanmadı. Göreve geldiğiniz ilk hafta tutuklu ve hükümlülerin avukatlarıyla görüşmelerini kısıtlayacağınızı ilan ettiniz. Türkiye'nin 80 barosu ortak bildiriyle savunma hakkına sahip çıkmak zorunda kaldı. Uygulamada e-Duruşma talepleri haklı bir gerekçe gösterilmeden reddediliyor. Savunma hakkı adil yargılanmanın olmazsa olmazıdır. Onu kısıtlayan her adım adaletin kendisini kısıtlar. Kadının soyadına ilişkin iptal kararlarının yürürlüğe girmesinin üzerinden yaklaşık üç yıl geçti, hâlâ düzenleme yok. Nafaka kararında tanınan süre işliyor, hâlâ ortada bir metin yok.

Gelelim vicdanları yaralayan son fon skandalına ilişkin paylaşımları nedeniyle tutuklu bulunan gazetecilere, Şaban Sevinç için yirmi iki yıl beş aya, Mustafa Balcı için on yıla, İsmail Saymaz ve Murat Ağırel'e için on dört yıl on aya kadar istenen hapis cezalarına. Suçlama, iktidar partisinin sözcüsüyle ilgili paylaşımlar. Üst sınırı üç yıl olan bir suç tipinden zincirleme suç hükümleri zorlanarak bu cezalara ulaşılıyor. Bu iddianameyi okuyan her hukukçu aynı soruyu soruyor: Bu metni sayı saymayı bilmeyen ortalama hukuk bilgisine ve en azından vicdana sahip bir savcı mı yazdı? Yazdıysa sorumluluk o savcının, başsavcı vekilinin ve başsavcınındır. Murat Ağırel'in tutuklu bulunduran örgüt dosyası ise bu düzenin ibret vesikasıdır. Ağırel'in suçu nedir biliyor musunuz? Kendisine ulaştırılan belgeleri doğrulamadan haber yapmamak ve iddiaları muhatabına sormak; gazetecilik etiğinin tam da kendisi bu iş. Önce yurt dışına çıkış yasağı ve imza yükümlülüğü verildi, aynı gece savcılık itiraz etti, ev hapsine çevrildi, ayağına elektronik kelepçe takıldı, kelepçesi ayağındayken sabah 06.00’da evi basıldı. Kaçması mümkün olmayan bir insan neden gözaltına alındı ve tutuklandı? Suçlama için önce “kara para aklama” dendi, sonra “örgüt üyeliği” sonra da “örgüte bilerek yardım.” Gözaltı sürecinde 3 kez değişen bir suç isnadı delilin değil, sonucun önceden belirlendiğinin itirafıdır. Şikâyetçi bile ifadesinde yalnızca bir izlenimi olduğunu söylemiş. Avukatlar dosyaya erişemiyor. Kısıtlama ve gözaltı kararlarına yapılan itirazlar yasal süre dolduğu hâlde cevapsız ama Ağırel'in tutuklamaya sevk edileceği resmî makamlardan önce sosyal medyada duyuldu. Sayın Bakan, soruşturmanın gizli bilgisini bu kişilere kim sızdırıyor? Bunu veren kişi neden fon vurgunundaki kişilere ait listeyi vermiyor?

İYİ Parti olarak kamuoyunda siyasi olarak nitelendirilen davaları takip ediyoruz. Mesela, geçenlerde İBB davasının duruşmasını izledik. Ekrem İmamoğlu haykırıyor: "İddianamede en ağır suçlama Cebeci Maden Sahası’dır. Cebeci, kanunla kurulmuş bir maden sahası olup yetki Valilikte, MAPEG'de, TMSF'de, Sultangazi Belediyesindedir; İBB'de değildir." diyor. Böyle olunca "Neden ben buradayım veya neden bu kuruluşların yetkilileri burada değil?" Bu soruya tek bir babayiğit cevap veremiyor. Şimdi soruyorum: Madem burada yolsuzluk var, yetkililer cevap versin, Vali cevap versin, MAPEG cevap versin, TMSF cevap versin; niye çağrılmıyorlar mahkemeye? Hesap sorulması gerekenler, o sahayı denetlemesi gerekirken yıllarca seyreden kurumlardır. İBB davasında yargılanan, iddianamede kendisine yöneltilen suçların kanunda öngörülen cezaları verilse ve kesinleşse bile tahliye olacak insanlar var ama hâlâ tutuklu bulunuyorlar. Ortada bir hüküm yok, kesinleşmiş bir karar yok ama insanlar cezalarını peşin çekiyor. Tutuklama tedbir olmaktan çıkmış, infazın ta kendisi olmuştur. Masumiyet karinesi Anayasa'mızın güvencesi altındadır, hiçbir makamın takdirine bırakılamaz. Fon soruşturmasında yüzlerce şüpheli olduğunu siz açıklıyorsunuz ama isimleri millet bilmiyor, isimler saklanıyor, o isimleri soran gazeteciler ise cezaevine konuluyor, siz de çıkıp "Üst düzey denetim mekanizmalarına sızan bir şebeke." diyorsunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)