ÜMİT ÖZLALE (İzmir) - Teşekkürler Başkan.

Değerli hazırun, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

21 Ocak 2025'te Grand Kartal Otel'de 36'sı çocuk, 78 insan hayatını kaybetti. Bunlardan bir tanesi benim otuz yıllık arkadaşım Atakan Yalçın'dı, kızı Derin'le beraber hayatını kaybetti. Allah kimseye böyle acılar yaşatmasın.

Siz, Bakan olarak ne Meclisteki Komisyona gelip hesap verdiniz ne bu acılı ailelerle bir kez bile konuştunuz, yüzleştiniz çünkü sizde o cesaret, o vicdan, o insanlığın zerresi yok. O yüzden ben bugün aileler adına size bir basın açıklamasında bulunmak istiyorum, aileler adına konuşuyorum.

Önce, yangından önce anlattığınız denetim yetkisini soruyoruz: Cüneyt Özdemir'e verdiğiniz röportajda "Bakanlık, düzenli olarak kontrol eder, düzenli olarak gider denetler." dediniz. Otellerin büyük fırınlarını, çamaşırhanelerini, kapsamlı teknik birimlerini anlattınız. Nitelikli turist çekebilmek için düzenli denetimin zorunlu olduğunu söylediniz. Yangından sonra ise yangın güvenliğinin uzmanlık alanınızda olmadığını savundunuz. Nitelikli turist için zorunlu gördüğünüz denetim, insanların can güvenliği söz konusu olduğunda neden başka kurumların sorumluluğuna dönüşüyor?

2'nci sorumuz, yangın güvenliği belgeleri için verdiğiniz ek sürelerle ilgili: 2023'te düzenleme kapsamındaki konaklama tesislerinden yangın güvenlik önlemlerinin yeterli olduğuna ilişkin belge istediniz, son tarih 31 Aralık 2023'tü, belge sunulmaması hâlinde turizm belgelerinin iptali öngörülüyordu. Siz 23 Aralıktaki süreyi 30 Nisan 2024'e uzattınız. 26 Mayıs 2024'te ise sizin onayınızla Genel Müdür Neşe Çıldık'ın imzasını taşıyan işlem kapsamında belge sunamayan belirli tesislere 31 Ağustosa kadar yeniden süre tanındı. Gerekçe, belge sunamayan tesislerin fazlalığı ve turizm sezonunun başlamasıydı. Belge şartını koyan da süreyi uzatan da sizin Bakanlığınızdı. Turizm sezonunu gerekçe göstererek süreleri uzatırken belgesini sunamayan tesislerde kalan insanların can güvenliği için hangi somut önlemleri aldınız?

3'üncü sorumuz, 2 Temmuz 2024 tarihli yazınızla ilgili: Neşe Çıldık imzasıyla seyahat acentelerine gönderilen yazının ekinde, turizm işletme belgesi bulunmayan 2.426 tesis sıralanıyor, bunların satış ve tanıtımının yapılmaması isteniyordu. Listede Bolu Kartalkaya Kartal Otel'de vardı. Bu, yangın uygunluk belgesi eksikliği listesi değildi ancak Bakanlığınızın, Kartal Otel hakkında bir belge sorunu bulunduğunu bildiğini gösteriyordu, biliyordunuz. Satış ve tanıtımının yapılmamasını istediğiniz Kartal Otel hakkında hangi idari işlemleri yaptınız, faaliyetinin sürüp sürmediğini denetlediniz mi?

4'üncü sorumuz, yangın eksikliklerinin bildirilmesine ilişkin talimatların neden değiştirildiği: 13 Eylül 2024'te Levent Kırcan imzalı yazıyla kontrolörlerin yangın güvenliği eksikliklerini ilgili kurumlara bildirmesine ilişkin talimatlar değiştirildi, bildirimlerin dayanağı ve kontrolörlerin şahsi sorumluluğu vurgulandı, mevcut raporların yeniden düzenlenmesi istendi. 23 Eylülde yine Levent Kırcan imzasıyla yangın çıkışları, kaçış yollarındaki engeller ve yangın eksikliklerinin ilgili idareye bildirilmesine ilişkin iç genelge hükümleri kaldırıldı. Gerekçe, tesislerin hak kaybına ve mağduriyetine uğramamasıydı çünkü insanların canı daha önemsiz. Bu işlemler, yangın güvenliği mevzuatını kaldırmadı fakat kontrolörlerin tespitlerini ilgili kurumlara bildirmesine ilişkin işleyişi değiştirdi. Tesislerin mağduriyetini gözetirken oralarda konaklayan insanları, vatandaşların can güvenliğini nasıl değerlendirdiniz? Tesislerin hak kaybını önlerken insanların yaşam hakkı için hangi güvenceyi oluşturdunuz?

5'inci sorumuz, 16 Aralık 2024'te Grand Otel'de yaptığınız denetim: Denetim, yangından önce yapıldı, raporu ise ancak yangından sonra tamamladınız. Mahkeme salonunda dinlediğimiz beyanlarda kontrolörlerin denetim öncesinde işletmecinin diğer tesisinde bedelsiz konakladığı ortaya konuldu. Bu durum, denetimin bağımsızlığı ve tarafsızlığı bakımından açıklama gerektirmiyor mu? Bakanlığınızın sınıflandırma ve değerlendirme Formunda 8 yangın kriteri bulunuyor: Alarm sistemleri, ışıklı acil çıkış yönlendirmeleri, yangın merdivenlerinin bağımsız aydınlatılması, kat ve koridorlarda yangın tecrit sistemi, odalarda tahliye planları, personelin yangın eğitimi ve acil durum planı, çıkış kapılarının anahtarsız açılması ve yangın söndürme sistemleri. Kendi formunuzda bu 8 kriter varken Grand Kartal'da hangilerini kontrol ettiniz? Tespit edilen eksiklikler için neden etkili işlem yapmadınız? İşletmecinin başka otelinde bedelsiz konaklayan görevlilerin tarafsızlığını nasıl güvence altına aldınız? 16 Aralıktaki denetim raporu neden 78 insan hayatını kaybettikten sonra, bizim oradaki canlarımız hayatını kaybettikten sonra tamamlandı?

6'ncı sorumuz: Bakanlığınızın sisteminden kalkan 1181 numaralı kayıt. Kamuya açık sisteminizde bu turizm işletme belgesi Grand Kartal Hotel, Kartal 1, Kartal 2 ve Oberj'i kapsayan tek kayıt olarak görünüyordu. 23 Ocak 2023'e kadar görülebildiği bildirilen kayıt, 24 Ocakta artık kamuya açık sorgulamalarda görünmüyordu. Bu konu 2 Temmuzdaki belgesiz tesisler listesinden ayrıdır. Bizim sorduğumuz, Bakanlığınızın sistemindeki kaydın yangından üç gün sonra neden kamuya açık sorgudan çıkartıldığıdır. Neyi saklıyorsunuz? 1181 numaralı kayıt kimin talimatıyla, hangi gerekçeyle kaldırıldı? Önceki hâli ve değişiklik geçmişi eksiksiz korunuyor mu?

7'nci sorumuz: Danıştayın soruşturma izni verdiği 9 Bakanlık görevlisi. Biliyorsunuz, siz bunlara soruşturma izni vermediniz. Danıştay 1. Dairesi, üst düzey yöneticiler ve kontrolörler dâhil 9 görevli hakkında soruşturma izni verilmesi yönünde karar aldı. Aralarında yangın güvenliği belgelerine ilişkin işlemlerde imzası bulunan Neşe Çıldık da var, çok iyi tanıdığınız. Buna rağmen yargısal süreç henüz iddianame aşamasına ulaşmadı. Soruşturma izni verilen bazı yöneticiler görevlerini sürdürüyor utanmadan sıkılmadan. Bu kişiler hakkında hangi idari tedbirleri aldınız? Görevlerine devam etmeleri karşısında delillerin korunmasını, tanıkların etkilenmemesini ve soruşturmanın bağımsızlığını nasıl güvence altına aldınız?

Bolu Cumhuriyet Başsavcılığının soruşturma iznine rağmen kamu görevlileri hakkındaki iddianameyi neden henüz hazırlamadığı da açıklığa kavuşturulmalıdır.

8'inci sorumuz Sayıştayın denetim bulgularıyla ilgili. Eylül 2026'da kamuoyuna yansıyan 2025 yılı Sayıştay Raporu'nda Bakanlığınızın turizm tesisleri için yıllık rutin denetim programı oluşturmadığı belirtildi. Bazı belgeli tesislerin beş yıl boyunca yerinde denetlenmediği, denetimlerin ağırlıklı yeni belge başvuruları ve şikâyetler üzerine yapıldığı tespit edildi. Bizim tespitimiz değil, Sayıştayın tespiti. Düzenli denetim yaptığınızı söylerken Sayıştayın rutin denetim programı bulunmadığı tespitini nasıl açıklıyorsunuz? Turizm tanıtımına büyük kaynak ayırırken insanların, vatandaşlarımızın, çocuklarımızın güvenliğini ilgilendiren denetimlerin düzenli yapılmasını neden sağlayamadınız?

Mehmet Nuri Ersoy, Grand Kartal yangınına ilişkin ilk yargılamada verilen kararlar istinaf incelemesinin ardından Yargıtay aşamasına geldi. Ancak sorumluluk yalnızca otel işletmecileriyle sınırlı değil. Belge sürelerini uzatan kararların, eksiklerin bildirilmesine ilişkin talimatları değiştiren işlemlerin, Bakanlık denetimlerinin ve kamu görevlilerinin eylem ve ihmallerinin de ceza hukuku bakımından eksiksiz değerlendirilmesi gerekir. Olayın, kastın değerlendirilmesi, otelin kapısında son bulmaz. Bu işin peşini de bırakmayız.

Biz aileler kimsenin peşinen suçlu ilan edilmesini istemiyoruz; sorumluluğu bulunan herkesin makamına, unvanına bakılmaksızın aynı hukuk ölçüleriyle yargı önüne çıkarılmasını istiyoruz. İmzalanan kararların, ertelenen yükümlülüklerin, kaldırılan talimatların ve gereği gibi yürütülmeyen denetimlerin hesabı sorulmadan adalet tamamlanmış sayılmaz. Gözümüz, kulağımız Yargıtaydadır. Kararların adaletin gerektirdiği titizlikle inceleneceğine inanmak istiyoruz. Ancak sorumluluğu bulunan bütün kişi ve kurumlar yargı önünde hesap vermeden; siz, sizin arkadaşlarınız, bu işte kimin dahli varsa yargı önünde hesap vermeden bu dosyanın kapandığını kabul etmeyeceğiz.

78 canın hesabı otelin kapısında kapanmaz diyorum, hepinizi saygıyla selamlıyorum.