MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Sayın Başkan, Sayın Genel Müdür, Sayıştayın değerli yöneticileri; herkesi saygıyla selamlıyorum.

Cumhuriyetimizin en önemli kurumlarından biri olan Devlet Demiryolları Adalet ve Kalkınma Partisinin iktidarında maalesef hiç kâr edememiş. 2002 ila 2025 yılları arasında toplam zararı 119,5 milyar lira olmuş. Bunun nedenlerini iki örnekle konuşmamda anlatacağım.

Sayın Genel Müdürüm, kıymetli Komisyon üyeleri; 2023 seçim beyannamemizde vardı, Anadolu'nun kalkınması için Trabzon, Samsun limanı Aksaray üzerinden Mersin limanıyla buluşmalı çünkü Çorum, Amasya, Tokat, Yozgat Kırşehir gibi Anadolu'da üretilen ürünler tren yoluyla çok rahatlıkla limanlara ulaşmalı ki bizim üretmiş olduğumuz, iş insanlarımızın 10 bin dolara üretmiş olduğu makine 10 bin dolar nakliye parası ödememiş olacak. Bu konuda da çalışmalarınızın olduğunu biliyorum. Bu, gerçekten Türkiye'nin, Anadolu'nun kalkınma projesi olacak.

Benim geçen yıl üst üste Komisyonunda dile getirdiğim 12 torpilli avukat mevzusu vardı Sayın Genel Müdürüm, siz de o sene yeni gelmiştiniz. Geçen yıl çok sayıda soru yönelttim ama bu soruyla alakalı hiçbir tatmin edici cevap vermediniz. Devlet Demiryolları yönetimine şunu özellikle vurgulamak istiyorum: Vermiş olduğumuz önergeleri, soruları açık, şeffaf yanıtlarsanız bu konuda biz de kamuoyuna görevimizi tamamlamış olarak bunları anlatırız. Bakın, 2021 yılı Sayıştayın Devlet Demiryolları Denetim Raporu'nda yer almasına rağmen 2 no.lu bulgu ve öneri Sayıştayın izlemesinde vardı ama ne hikmetse 2023 ve 2024 yılları denetim raporlarında bu konuda tek kelime yazılmamış. Bu avukatlar meselesi Sayıştay raporundan neden uçuruldu? Neden? Bu arkadaşlar çok mu torpilliler? Bu da yetmezmiş gibi, o sözleşmeli avukat olayında başaktör olan Devlet Demiryolları 1. Hukuk Müşaviri Ercan Atasever, ceza alması gerekirken ödüllendirilmiş. Ne yapmışsınız? Siber Güvenlik Başkanlığı 1. Hukuk Müşavirliğine atanmış yani bir AKP klasiği daha burada önümüze geldi yani yapanın yanına kâr kalmış, üstüne de ödül vermişsiniz. Ben, kendi adıma bu usulsüz olayla adı geçen kişilerin kim olduğunu ve bu kişinin Siber Güvenlik Başkanlığında görev yapmasını da gerçekten çok düşündürücü buluyorum.

Bakın, bu bulguda neler vardı 2021'de? Devlet Demiryolları bünyesinde o dönem 44 avukat bulunmasına rağmen mevzuata aykırı bir şekilde genel müdürlük oluruyla 12 serbest avukatla sözleşme imzalanmış ve aralarında AKP il yöneticilerinin de olduğu bu avukatlara milyonlar aktarılmış, Sayıştay bunu tespit edip uyarınca 12 avukatla yapılan sözleşmeler on ay sonra feshedilmiş fakat on aylık süre zarfında 29 milyon lira gibi dolar bazında ise bugünkü kurla yaklaşık 4 milyon dolar kanunsuz ödeme yapılmış. Bunu bugünkü kura çevirdiğimizde 200 milyon gibi büyük bir yolsuzluktan bahsediyoruz ama bunun üstünü Sayıştay denetçileri neden örttü ben bunu da anlamış değilim.

Bu da yetmemiş, 12 serbest avukatın hemen hepsi bulundukları ilden farklı illerde davalara görevlendirilmiş ki bu arkadaşlar harcırah alsın, daha fazla para ödeyelim diye. Yani buna örnek verelim: İstanbul Barosunda kayıtlı bir avukat Bilecik'e; Ankara'daki avukat İstanbul'a; Sivas'taki avukat İzmir'e, Kayseri'deki avukat Ankara'daki dosyalara verilmiş. Sözleşme imzalanan ve milyonlar aktarılan avukatların AKP'de siyaset yapan isimler olduğu belirlenirken bu avukatlardan birinin İstanbul'da AKP içerisinde etkin biri olduğu, üçünün ise AKP Gaziantep, Samsun ve Sinop il yönetim kurullarında görev yaptığı tespit edilmişken Sayıştay bu usulsüzlüğü tespit etmeseydi, o dönem için Devlet Demiryolları kasasından 400 milyon TL yani 54 milyon dolar yani bugünkü kurla 2 milyar 700 milyon lira para akıtılacaktı, bu konu ortaya çıktı ama bunlar maalesef cezalandırılmadı.

Bir de arkadaşımız, 1. Hukuk Müşaviri Ercan Atasever, bu kişi ödüllendirilerek yeniden ekim ayında Siber Güvenlik Başkanlığına 1. Hukuk Müşavirliğine atanmış. Yapılan bu usulsüzlükte ceza alması gerekirken Siber Güvenlik gibi bir kuruma nasıl müşavir oldu? Fon yolsuzluğunda da gördüğümüz gibi, Adalet ve Kalkınma Partisinde düzen böyle mi işliyor? Yapan tanıdıksa yani hırsızlığı yapan ve yanlışı yapan tanıdıksa başka bir kuruma göndermek ve ödüllendirmek mi gerekiyor?

Şimdi, tekrar soruyorum: Sözleşme kapsamında mevzuata aykırı olarak yapılan ödemeler yani 2021 yılı için 4 milyon dolar, bugünkü kurla 200 milyon TL sözleşme yapılan özel avukatlardan bu paraları geri aldınız mı? Bahse konu 12 avukat kimdir? O dönemde 12 avukatla yapılan sözleşmeyi ve avukatların isimlerini tarafımıza bildirmenizi istiyorum Sayın Genel Müdürüm. Söz konusu avukatlık hizmeti alımı işi ve bu işle ilgili işlemler, bu işlemleri yapan sorumlular ve bu sorumlularının sorumluluk derecelerinin tespiti yapıldı mı? Hukuk Müşaviriniz Ercan Atasever ve başka isimler hakkında soruşturma açtınız mı? Açtıysanız bu soruşturmaların sonucu nedir? Hukuk Müşaviriniz Ercan Atasever Devlet Demiryollarından ayrılırken hangi haklarını almış ve Devlet Demiryollarından ne şekilde ayrılmıştır? Konuyla alakalı olarak Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığınca soruşturma açılması yapılmış mıdır?

Devlet Demiryolları hiçbir şirketin, hiçbir yüklenicinin ve hiçbir siyasi iktidarın özel mülkü değildir. Bu kurum, 86 milyon vatandaşımızın ortak değeridir ve onların alın teriyle ödemiş olduğu vergileri, o bütçeleri kullanıyor. Fakat yatırımlar yapılırken rekabetin neden sınırlandırıldığını, yüklenici yükümlülüklerinin neden takip edilmediğini, devletin taşınmazlarının neden ihalesiz kullanıldırıldığını ve sözleşmeye aykırılıkların neden yaptırımsız kaldığını sormak da bizim için millet adına bir görev.

Şimdi, bir konu daha var: Çorum'un yıllardır özlemi olan demir yolu yatırımı için emeği geçenlere biz teşekkür ederiz. Biz yatırımın karşısında falan değiliz ama Çorum-Delice hızlı tren hattı Çorum-Merzifon ve Çorum, Merzifon'dan sonra Samsun demir yolu hatlarının ihaleleri yapıldı. Bakın, Kırıkkale'den Samsun'a uzanan hızlı tren hattının devamı için Çorum-Merzifon ve Merzifon-Samsun arası 27 ve 28 Nisan 2026'da ihale yapıldı ancak bu seferki ihaleler öncekinde olduğu gibi 21/b'yle iki kişiyi çağırıp birine peşkeş çekmediniz, bundan dolayı da teşekkür ederim. Bir buçuk yıl önceki Delice-Çorum ihalesinde iki firmayı davet ettiniz ve bu ihalede 80 küsur milyardan 75 milyara ihale yapıldı. Son gece yapıldı yani bir gün için bu milletin 10 milyarı daha tekrardan o firmaya aktarıldı. Bakın, 21/b ihalesinde yüzde 10,11 düzeyinde olan kırım yani indirim nisan ayında yapılan Merzifon-Çorum ve Merzifon-Samsun arasındaki ihaleye bir tanesinde yüzde 31, bir tanesinde yüzde 42 bandında bir indirim yapılmış. Bir buçuk yıl önce iki firmanın katıldığı ve muhalefetin tanımıyla "adrese teslim" ihalede verdiği teklifte kamu lehine yüzde 11,76 gibi çok düşük bir indirimi yapan YSE'nin asıl şirketi olan Çelikler bu iki yeni ama açık ihaleye verdiği tekliflerde çok fazla kırım yaptı.

Bakın, Kırıkkale-Çorum hattını 21/b'yle yaptınız, orada da gerçekten herkesin girebileceği... İhalenin bir tanesine 15 firma katılmış, birine de 20 civarında firma katılmış; birinde yüzde 37,87, diğerinde yüzde 42,46 indirim yapılmış. Dolayısıyla nisandaki iki etap demir yolu ihalesinde Çeliklerin yaptığı indirim oranları ortalama yüzde 40. Eğer bu yüzde 40 indirimi o iki ihalede verdiği hâlde Delice-Çorum Hızlı Tren Hattı ihalesinde neden bu indirimi sadece yüzde 10 gibi tuttu. İşte, bizim karşı çıktığımız, 21/b'yle bu milletin paraları birilerine servet olarak aktarılıyor. Bakın, eğer sözleşme bedeli 75 milyar 250 milyon TL değil de eğer siz gerçekten 21/b'yle değil de gerçekten herkese açık olarak yapmış olsaydınız bu milletin cebinden aşağı yukarı 25 milyarı birilerine servet aktarımı olarak yapmayacaktınız. Ben onları da anlatayım. Mesela Çorum-Delice hızlı tren hattında yüzde 11,62 ama diğerinde yüzde 40,16. Yani iki sözleşme arasında 24,3 milyar lira fark var. Yani biz o dönem anlattık. Tabii, Çorum'daki AKP'den arkadaşlar, yöneticiler, işte "Çorum Milletvekili Mehmet Tahtasız Çorum'a hızlı tren gelmesini istemiyor." Arkadaşlar, biz Çorum'a değil, Türkiye'nin her iline hızlı tren gitsin istiyoruz ama bu hızlı tren giderken birilerinin cebine servet aktarılmasın diyoruz. Şimdi bunlarla alakalı sorularım olacak.

Sayıştay raporunda genel yönetim giderlerinin 2023 yılındaki 3,9 milyar TL seviyesinden 2024 yılında 9,4 milyar TL'ye yükseldiği görülüyor. Bu artışın nedeni nedir? Giderlerin ne kadarı personel, danışmanlık hizmet alımı, amortisman ve diğer idari harcamalardan oluşmakta? Kalem kalem açıklarsanız seviniriz. Kurumunuzun 2024 yılı bilançosunda 3,7 milyar TL'lik diğer olağan dışı gider ve zarar bulunmakta. Bu giderlerin ayrıntılı dökümü nedir? Bu tutar içerisinde kamu zararı niteliğinde olduğu belirtilen işlemler var mıdır? Bilançoda 1 milyar TL üzerinde karşılık ayrılmış şüpheli ticari alacak bulunmaktadır. Bu alacaklar hangi kişi, firma ve kurum kuruluşlardan kaynaklanmaktadır? Son üç yılda tahsil edilemeyen alacakların toplamı ne kadardır? Yine, Sayıştay, demir yolu hatlarının makineli tamirat işlerinin Kamu İhale Kanunu'nun 3/g istisnasından yararlanmak amacıyla bölündüğünü ve bu mevzuatta açıkça aykırı olduğunu tespit etmiş. Yaklaşık 391 milyon TL tutarındaki 5 ihale hangi firmaya verilmiş? İşlerin bölünmesi kararını kim vermiştir? Sorumlular hakkında işlem başlatılmış mıdır? Devlet Demiryollarının son beş yılda gerçekleştirdiği ihalelerin toplam parasal büyüklüğü nedir? Bu ihalelerin ne kadarı açık ihale, ne kadarı pazarlık usulü ve ne kadarı istisna hükümleri kapsamında gerçekleşmiştir? Sayıştay raporunda Mersin'de Devlet Demiryollarına ait 5.672 metrekarelik akaryakıt istasyonu ve otopark alanının yaklaşık yirmi yıl boyunca ihalesiz şekilde aynı kiracıya kullandırıldığı tespit edilmiş, bu konuyu geçen yıl da gündeme taşımıştım. Bu şanslı firma kimse tüm bu alanlar için sadece 56 bin TL ödüyor. Şimdi soruyoruz: Bu şanslı kişi ya da firma kimdir? Devlet Demiryollarına ait bu alanlar için yirmi yıldır neden ihaleye çıkılmamıştır? Bu kiracının güncel kira bedelini ve süre uzatımları dâhil hangi yıl aylık ne kadar kira ödediğini tablo hâlinde verirseniz sevinirim. Aynı taşınmaz hakkında Sayıştay örneğin 12/1/2024 tarihinde "6'ncı Bölge Müdürlüğünce yapılan denetimde projeye aykırı olarak 120 metrekare büyüklüğünde kendi işlettiği unlu mamuller satılan iş yeri, sigorta şirketine kiralanan 70 metrekare dükkân, 6 metrekare alana sahip kiracılı iş yeri ve 23 metrekare alana sahip boş iş yeri inşa ettiği tespit edilmiş. Ancak bu inşaatların yapılması, oluşturulması sürecinde kiracıya 6'ıncı Bölge Müdürlüğü tarafından hiçbir cezai işlem uygulanmadığı ve uyarı dahi de yapılmadığı tespit edilmiş. "İdareye ait taşınmazların ihale yapılmadan ve rekabet ilkelerine aykırı şekilde sürekli olarak aynı şahıslara kiralanmasının önüne geçilmesi, ayrıca idarenin izni olmamaksızın yapılan İmar Mevzuatına aykırı yapılaşmalar hakkında gerekli yasal işlemlerin başlatılması önerilir." uyarısında bulunuluyor Sayıştay. Siz bu konuda yasal işlem başlattınız mı? Kamuya ait taşınmazların izinsiz kullanımından kaynaklanan gelir kaybını hesapladınız mı? Tahsil için harekete geçtiniz mi? Devlet Demiryollarına ait Türkiye genelinde kaç adet taşınmazınız var? Kaçı kiraya verilmiş? Bu mülklerin 2025 ve 2026 yılı kiralarını ve kullanım sürelerini tablo hâlinde paylaşırsanız seviniriz. İhalesiz süre uzatımı yapılan mülkleri de ayrıca belirtmenizi istiyoruz. Sayıştay işletme hakkı özel sektöre devredilen Mersin, İskenderun, Samsun, Bandırma ve Derince limanlarında toplam 28,82 kilometrelik demir yolu hattının eksik olduğunu tespit etmiş. Bu rayların kaldırılmasına kim izin vermiş? İşletmelerin sözleşmeye aykırı işlemleri nedeniyle hangi yaptırımlar uygulanmıştır? İşletme hakkı devredilen limanlarda demir yolu altyapısının korunmasından hangi kurum sorumludur? Sökülen rayların yeniden yapılması için gerekli maliyet hesaplaması yapıldı mı? Bu maliyetin liman işletmecilerinden karşılanması için işlem başlattınız mı? Yükleniciler yerine getirilmeyen sorumlulukları nedeniyle Devlet Demiryolları tarafından son üç yılda yapılan toplam ödeme ne kadardır? Bu tutarlarla ilgili firmalardan tahsilat yapılmış mıdır? Çorlu ve Ankara tren kazalarından sonra açıklanan bakım, denetim ve sinyalizasyon tedbirlerinin hangileri tamamlandı? Devlet Demiryolları Taşımacılık AŞ'de 263 vagonun revizyon eksiklikleri nedeniyle atıl durumda kaldığı ve yaklaşık 250 makinistin aktif tren hizmetleri dışında görevlendirildiği kamuoyuna yansıdı. Bu iddiaların doğruluğu nedir? Atıl vagonların yeniden hizmete alınması ve makinist ihtiyacının karşılanması için hangi adımlar atıldı? Devlet Demiryolları 2024 yılı personel giderleri yaklaşık 12,44 milyar, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmet giderleri de 10,82 milyar TL olmuş. Kurum bünyesinde yapılabilecek işlerin dışından hizmet alımıyla gerçekleştirilmesinin gerekçesi nedir? 2025 ve 2026 yıllarında dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetlere ne kadar harcanmış? Kalem kalem açıklarsanız seviniriz.

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - Toparlayalım Sayın Tahtasız.

MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Yine 2025-26 yıllarında temsil ve ağırlama giderleri ne kadar oldu? Kurumun 2026 yılından zarar beklentisi nedir?

BAŞKAN MUSTAFA SAVAŞ - 2023 ve 2024'ü görüşüyoruz zaten, 25-26...

SAYIN BAYAR ÖZSOY (Kayseri) - 2023 ve 2024 konuşuyoruz yani 25-26'yı gelecek sene konuşacağız.

MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Müsaade et ağabeyciğim ya, bir soru soruyoruz ya; müsaade et.

SAYIN BAYAR ÖZSOY (Kayseri) - Niye müsaade edelim canım, herkes senin konuşmanı dinliyor.

MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Dinlemek zorundasın.

SAYIN BAYAR ÖZSOY (Kayseri) - Değiliz canım ya.

MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Milletin adına soruyoruz ya.

SAYIN BAYAR ÖZSOY (Kayseri) - 2023-24'ü söylerken hiç sesimiz çıkmıyor.

ALİ TAYLAN ÖZTAYLAN (Balıkesir) - Seneye sorarsın.

MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Tamam, onu da seneye sorarız, tamam.

SAYIN BAYAR ÖZSOY (Kayseri) - Seneye sor, sorma, çık bunları, geç yani.

MEHMET TAHTASIZ (Çorum) - Şimdi Çorumla alakalı da geçen yıl Kırıkkale-Çorum hattının ihalesini tekrar soruyorum: Neden 21/B'yle yaptınız? Acil olan olağanüstü durum neydi? Neden sadece iki firmayı davet ettiniz? Açık ihale yönteminin tercih edilmemesinin sebebi ve gerekçesi nedir? Delice-Çorum demir yolu ihalesinin ardından aynı koridorun devamı olan Çorum-Merzifon ve Merzifon-Havza ihalelerinde daha yüksek indirim oranları elde edildi. Bu indirim oranları dikkate alındığında Kırıkkale-Çorum hattının yaklaşık 25 milyar lira daha yüksek tutarda ihale edildiği ortaya çıkmıştır. Delice-Çorum ile Çorum-Merzifon ve Samsun hattı ihalelerinin arasındaki yüzde 30'a yakın fark var, bu konuyu nasıl açıklıyorsunuz? Bu durumun teknik, mali karşılaştırması yapılmış mıdır? Varsa sonuçları nelerdir? Delice-Çorum demir yolu projesinin fiziki gerçekleşme oranının yüzde 41 olduğunu söylediniz. Projenin 2029 yılında tamamlanması hedefi korunuyor mu? Bugüne kadar ödenen toplam hakediş, fiyat farkı ve iş artışı tutarı nedir? Delice-Çorum ve Ankara-İzmir hızlı tren projelerinin birim fiyat teklif cetvellerini bizlerle paylaşır mısınız? Çünkü bunu karşılaştırmak istiyoruz. Yani Delice-Çorum ve Ankara-İzmir hızlı tren projelerinde birim fiyatları var. Bu birim fiyatlarını biz istiyoruz çünkü bir metreküp kazı devletin diğer işlerinde kaç liraya yapılıyor, bunu bizim bilmemiz lazım. Bu projede kaç liraya yapılıyor? Mesela 1 metreküp beton Ankara-İzmir ve Delice-Çorum projelerinde kaça yapılmıştır? Başka projelerde de kaç liraya yapılıyor? Bunları bilmek lazım. Şimdi, Delice-Çorum hattının yapımında kullanılmak üzere Sungurlu'nun Karakaya köyü var. Köyün tam dibinde bir maden işletmesi kuruldu ve şu anda köylü çok muzdarip. Burada eğer bir vatandaşımızın başına bir iş gelir, canına bir şey olursa bunun önlemini aldınız mı, almadınız mı? Çünkü o köy, Karakaya köyü, şu anda orada yaşayan insanlar gerçekten havasıyla, suyuyla ve oradaki yaptığı tarımsal alanlardan uzaklaşması gerekiyor. Ben bu konuda da hassasiyet göstereceğinize inanıyorum.

Herkese teşekkür ederim sabrınızdan dolayı.