ORHAN SÜMER (Adana) - Teşekkür ederim.

Sayın Başkan, Sayın Bakan, Plan ve Bütçe Komisyonunun değerli üyeleri, kıymetli bürokratlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Görüşmekte olduğumuz bütçenin emekçilerimize, girişimcilerimize ve sanayimizi ayakta tutmaya çalışan KOBİ'lerimize hayırlı olmasını diliyorum.

Maalesef bütçeye baktığımızda, sanayimizin temel sorunlarına kalıcı çözümler getirecek, üretimi, verimliliği ve teknolojik dönüşümü güçlendirecek politikaların yeterli olmadığını görüyoruz. Sanayicimiz yüksek enerji maliyetleri, finansmana erişim güçlüğü, uluslararası rekabet baskısı altında üretimlerini sürdürmeye çalışıyor. Özellikle tekstil, hazır giyim, deri, mobilya ve ayakkabı gibi emek yoğun sektörlerde işletmelerimiz ayakta kalma mücadelesi veriyor. TOBB verilerine göre yalnızca 2026 yılının Eylül ayında Türkiye genelinde 2 binin üzerinde şirket kapanmıştır. Kapanan şirketlerin 327 tanesi de imalat sektöründedir. Sayın Bakan, fabrikalar kapanırken, işletmeler üretimden çekilirken sanayimizi ve istihdamımızı korumak için hangi somut tedbirleri almaktasınız? Tekstil ve hazır giyim sektöründe yaşanan işletme kapanışlarına, üretimin yurt dışına yönelmesine ve rekabet gücü kaybına karşı nasıl bir politika izliyorsunuz? KOSGEB desteklerinden yararlanan işletmelerin kaçı faaliyetlerini sürdürüyor? Bu desteklerle kaç kişilik istihdam korundu, kaç yeni istihdam oluşturuldu? Yine TOBB'un 2026 yılının ilk üç ayına ilişkin verilerinde, ilim Adana'da 120 ticari kuruluşun kapandığı belirtiliyor. Sayın Bakan, Adana'da kapanan işletmelerin önüne geçmek, üretim ve istihdamı korumak için hangi özel destekleri sağladınız? Ayrıca 10 Ocak 2026 tarihinde Ceyhan ve Yumurtalık ilçelerimizi kapsayan alan içerisinde Adana Ceyhan Kimya Endüstri Bölgesi olarak ilan ettiniz. Aradan yaklaşık on ay geçti. Buradan sormak istiyorum: Bu bölgede bugüne kadar ne kadar yatırım gerçekleştirildi, kaç tesisin inşaatına başlandı, kaçı tamamlandı, kaç kişilik istihdam oluşturmayı düşünüyorsunuz? Çünkü ilim Adana'da maalesef işsizlik Türkiye genelinde 1'inci sırada. O bölgelerde birçok defa Hükûmetiniz "Yatırım yapıldı." dedi ama bugüne kadar hiçbir yatırım da faaliyete geçmiş durumda değil. Adanalı artık yalnızca proje açıklamaları değil üretime geçen tesisler ve istihdam görmek istiyor.

Adana aynı zamanda ülkemizin önemli tarım merkezlerinden biridir. Bugün maalesef narenciye üreticimiz ürününü satmakta zorlanıyor. Üretim maliyetlerini karşılayamayan çiftçimizin ürünü dalda kaldı, hatta bahçelerini sökmeye bile başladı. Sayın Bakan, Adana'da tarıma dayalı sanayinin gelişmesi için hangi somut yatırımları ve destekleri hayata geçirmeyi düşünüyorsunuz?

Bir diğer sorun da organize sanayi bölgelerindeki yüksek kira ve arsa bedelleridir. Artan kiralar üreticimizin maliyetini yükseltiyor, yeni yatırım yapmasını da güçleştiriyor. Organize sanayi bölgeleri rant değil üretim ve istihdam merkezleri olmalıdır. Üretim amacıyla kullanılamayan sanayi parsellerine ve yüksek kira maliyetlerine karşı hangi düzenlemeleri yapmayı düşünüyorsunuz?

Ayrıca ülkemizde diğer bir önemli sorun da beyin göçümüz. Yetiştirdiğimiz bilim insanları, araştırmacılarımız ve mühendislerimiz daha iyi çalışma koşulları ve gelecek arayışıyla yurt dışına gidiyor maalesef. Gençlerimize iş güvencesi, liyakate dayalı kariyer ve nitelikli araştırma imkânları sunulmalıdır.

Türk Standartları Enstitüsünde de test, analiz ve belgelendirme ücretleri küçük işletmeler için önemli bir maliyet oluşturuyor. Bu giderleri azaltmaya yönelik herhangi bir desteğiniz var mı?

Yine sormak istiyorum: Türkiye Uzay Ajansına ayrılan kaynakların sonuçlarını da bilmek istiyoruz. Hangi yerli teknolojiler geliştirildi? Sanayimize ve gençlerimize istihdamda ne kadar katkı sağlandı?

Sayın Bakan, Değerli Komisyon üyeleri; buradan özellikle seçim bölgemin, Adana'nın sanayi sorunlarına da dikkat çekmek istiyorum. Adana geçmişte Türkiye'nin önemli sanayi merkezlerinden biriydi ancak bugün sanayicilerimiz ağırlığını korumakta zorlanıyor. Bir zamanlar sanayisiyle öne çıkan Adana'da özellikle tekstil ve hazır giyim sektöründe işletmeler artan maliyetler nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşıyor, hatta başka ülkelere de gitmek zorunda kalıyor. Bu da Adana'da yeni işsizler ordusunu maalesef ortaya çıkarıyor.

Yine, bizim beklentimiz, kamu kaynaklarının gerçek anlamda üretime, teknoloji ve istihdama dönüşmesidir. Bütçenin büyüklüğüne değil, bu bütçenin ülkemize ne kadar kazandırdığına bakıyoruz; sanayicinin yatırım yapabildiği, işletmelerin ayakta kaldığı, gençlerimizin yurt dışına gitmek zorunda hissetmediği bir Türkiye için somut ve sonuç veren politikalara ihtiyaç vardır diyor, bütçemizin hayırlara vesile olmasını diliyor, çalışmalarınızda başarılar diliyorum.