ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bor ismi benim ilçemin adı olduğu için herkes Bor'da bor madeni çıktığını sanıyor. Bor madeni Bor'da yok.

Şimdi, önce bir şeyden başlayalım: Gelir tablosu dipnotlarında yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile genel müdür, genel koordinatör, genel müdür yardımcıları gibi üst yöneticilere cari dönemde sağlanan ücret ve benzeri menfaatlerin toplam tutarına 40 tane nokta TL yazmışsınız. Şimdi trilyonu saydım, 13 nokta yapıyor. Bu trilyonun üzerinde bir rakam mı da 40 tane nokta koydunuz da yazmadınız veya bunu niye buraya yazma gereği duydunuz? Gelir ve gider tablonuzda burada 7'nci madde. Bu rakamın açıklanmasında bir sorun mu var ya da niye orada bulunuyor? Oradan başlayalım.

Şimdi, tabii, biz komisyona yeni katıldığımız için tümünü kapsamlı olarak değerlendirme olanağım olmadı ama daha önceki dönemlerde de hep söylemişimdir; bor Türkiye'nin ekonomisini de yaşam standartlarını da farklılaştıracak kadar önemli bir maden. Dünyada üç ülke içinde en kalitelisinin çıktığı yerlerden biri Türkiye ama boru katma değerli ürüne dönüştürmek de sorunlu oldu. Onun için ben sorularımı güncelleyeceğim, sizlerden bu konuda yanıt bekleyeceğim. Bazı anlatılarınızı dinlerken 2017-2016'da anlatılanlardan çok değişiklik gelmedi kulağıma çünkü o zaman da "yapılacak, olacak, sürdürülüyor" deniliyordu. Ne kadarı sonuçlandı? Bu benim merakım. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğünün Çin, Rusya, Lüksemburg'da bulunan bağlı şirketlerinin faaliyetlerine bakıldığında ihracatı ne kadarı bu şirketler üzerinden yapılmaktadır? Şirketlerin yönetim kurullarında görev yapan kişiler kimlerdir? Ülkelere göre şirketlerde görev alan kişi sayısı kaçtır? Yurt dışında başka ülkelerde acente temsilcisi olan şirketler var mıdır? Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketleri tarafından yurt dışında kurulan şirketler Sayıştay tarafından denetime tabi midir? Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketlerinin Ankara ve ülke genelinde kiraladığı bina var mıdır, varsa kiralanan binalar için yıllık kira bedeli olarak toplamda ödenen miktar ne kadardır? Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketlerin mülkleri içinde kullanılmayan sosyal tesis, lojman sayısı kaçtır? Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketlerinin faal hâlinde çalışan maden sahası -belki burada vardır, tekrar sormuş olayım- ekonomik ömrünü tamamladığı için kapalı olan alan sayısı ne kadardır? Buralar için ne kadar yatırım yapılmış, ne kadar kâr-zarar oluşmuştur? Aynı dönemde MİGEM'e devredilen kapalı alan sayısı kaçtır, bir nedenle devredilen bu alanların kullanım amacı nedir? Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketlerinde hizmet alım sözleşmesi kapsamında istihdam edilen yüklenici işçi var mıdır? Tüm işçilerin kurum kadrosuna alınması düşünülmekte midir? Çok sayıda mühendis burada yetiştikten sonra istifa ediyor, ücretleri düşüktü, onunla ilgili bir düzenleme yapıldı mı, 2025 yılında istifa eden mühendis var mıdır? Çünkü burada yine kıdem tazminatı gördüm.

Eti Maden Bandırma Bor ve Asit Fabrikaları İşletme Müdürlüğüne yapılan sülfürik asit üretimi ne kadardır, tam kapasite çalışma gerçekleşiyor mudur? İhtiyaç fazlası yüksek kaliteli saf asidin satışı sağlanabilmekte midir? Eti Maden İşletmeleri ülkemiz için önemli olmakla birlikte bor ürünlerini yurt dışına satan dünyaca önemli bir şirket konumunda. KİT olarak faaliyete devam eden Eti Maden İşletmelerinin yatırım ve üretim planlamasının dünyadaki değişimleri dikkate alarak, yeterli AR-GE çalışmaları yapılarak geliştirildiğini söyleyebilir misiniz?

Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketleri tarafından üretilen ve pazara sunulan bor içerikli temizlik malzemeleri ve antibakteriyel el dezenfektanlarının üretimi devam etmekte midir? Bunlarla ilgili daha önce yapılanda birkaç kez içerik ürün toplanarak değiştirilmişti, şu anda hâlâ bu devam ediyor mu? Ürün pazarda var mıdır? Bor içerikli ürünlerin satışının yapıldığı il sayısı kaçtır? Büyük marketlerin, zincir marketlerin kaçında bulunmaktadır? Ürünler raflarda son satış fiyatıyla bu konuda diğer emsal ürünler arasındaki fiyat lehte midir? Bununla ilgili şu anda stoklarda ürün var mıdır? Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketleri tarafından ham maddeden mamul ürüne dönüştürerek üretilen cam, seramik, tarım, temizlik, ambalaj, metal ve benzeri tüm ürünlerin satılan ürün miktarı ne kadardır? Son iki yılda Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü ve bağlı şirketleri tarafından üretilen ürünler, satılan ürünler ve ürünlerin iki yıl içindeki fiyat değişkenliği nedir? Demir, çelik, tarım ve seramikte AR-GE faaliyetlerinde beklenen sonuçlar elde edilmiş, bu anlamda yatırımlar yapılmış mıdır?

Eti Madenin Lüksemburg'da yerleşik yurt dışı iştiraki Eti Mine Sa, ABD'deki şirketi arazi alımı yapmıştı. Bununla ilgili yatırım hangi noktadadır? Bu arazi üzerinde herhangi bir tesis Amerika Birleşik Devletlerinde kurulmuş mudur, buradaki yöneticiler kimlerdir? Eti borun yurt dışına toplam satışı ne kadardır? Son üç yılda bu bağlamda düşme mi, yoksa artış mı gerçekleşmiştir?

Bir de bu tarımla ilgili yapılan çalışma vardı, biraz evvel de ifade ettiniz; bununla ilgili proje gelişimi hangi aşamada? 2016 yılında fuarlara falan katılmışlardı, bir çalışma yürütülmüştü. Bundan sağlanan fayda ne olmuştur, ne kadar pazar payı elde etmiştir? Buna yönelik Türkiye'de zaten gübrede de tamamen yurt dışına bağlıyken bor madeniyle bu konuda yapılacak çalışmanın önemli olduğunu düşünüyorum. Tarım sektöründe sistematik ve etkin kullanımı sağlayacak bir çalışma gerçekleşmiş midir?

Çinko borat üretimi devam etmekte midir? Bu anlamda kaç ülkeye ihracat gerçekleşmektedir? Bunlar gibi sorularla Kurumun değişkenliğini bir ölçelim, on yılda ne değişmiş, bir onu görelim.

Bu bağlamda sözünüz için teşekkür ediyorum Başkanım.