BAŞKAN ÇİĞDEM ERDOĞAN - Çok teşekkür ediyorum.

Biz de Gamze Hanımla uzun süredir birlikte çalışıyoruz. Ben de hem Komisyona katkılarından dolayı hem uyumlu çalışmasından dolayı gerçekten çok teşekkür ediyorum.

Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonunun da Mecliste bu anlamda örnek komisyonlardan biri olması hasebiyle tüm üyelerimize, her birinize ayrıca da çok teşekkür ediyorum. Bizim 2 Başkan Vekilimiz var; biri AK PARTİ Antalya Milletvekilimiz Tuba Hanım, Yeni Parti Ankara Milletvekilimiz Gamze Hanım da bugün bu vesileyle seçilmiş oldu. 2 güçlü kadınla çalışıyor olmaktan ben de çok minnettar olduğumu ifade etmek istiyorum.

Bu nafaka

konusu önemli, küçük bir bilgi notu var bende, ben onu sizinle paylaşmak istiyorum; Komisyondaki uzman arkadaşlarımızla birlikte bir çalışma da yaptık, onu da paylaşacağız. Araştırma Başkanlığımız tarafından hazırlanan "Seçili Ülkelerde Nafaka Yükümlülüğü" başlıklı bu çalışma, boşanma sonrasında eşler arasındaki nafaka yükümlülüğünün farklı ülkelerde nasıl düzenlendiğini karşılaştırmalı olarak ortaya koymuştur. Biz bu çalışmayı size çıktı olarak vermek istemedik çünkü çok kâğıt israfı olacak. Mail, WhatsApp, dijital ortamda birçok önemli ülkenin nafakayla ilgili durumunu izah eden bir çalışma yaptık; size bir alt başlık olması, bir bilgi kaynağı olması açısından onu hazırladık; arkadaşlarımız size yollayacak.

AYŞE BÖHÜRLER (Kayseri) - Anayasa hukuku hocası vardır, bu konuda da çalışıyor özellikle nafaka konusunda; o geçen gün bana güzel bir sunum yaptı, aslında Komisyonumuza da yapabilir.

BAŞKAN ÇİĞDEM ERDOĞAN - Tabii, çok memnun oluruz.

AYŞE BÖHÜRLER (Kayseri) - Hacettepe Üniversitesinde bir hoca, öğretim üyesi. Çok çerçevesel, diğer ülkelerle ilgili arzu ederseniz öyle bir sunum yaptırabiliriz.

BAŞKAN ÇİĞDEM ERDOĞAN - Çok memnun oluruz.

Çalışmada Avrupa ülkelerinin yanı sıra Kanada, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Çin, Güney Afrika ve Kenya gibi farklı hukuk sistemlerine sahip ülkeler de incelendi. Araştırmanın ortaya koyduğu en önemli husus, nafaka konusunda ülkeler arasında ortak ve tek tip bir uygulamanın bulunmadığı. Bazı ülkelerde temel yaklaşım boşanma sonrasında her eşin kendi geçimini sağlaması ancak çocuk bakımı, yaşlılık, hastalık, işsizlik, eğitim ve ekonomik yetersizlik gibi durumlarda diğer eşe nafaka yükümlülüğü getirebilmekte. Bazı ülkelerde ise evlilik süresi, tarafların kusuru, gelir düzeyleri, yaşama standardı, mal varlığı ve çalışma imkânları nafakanın belirlenmesinde önemli ölçütler olarak karşımıza çıkmakta. Örneğin Almanya'da nafaka belirli ihtiyaç hâlleri üzerinden düzenlenirken Belçika'da nafaka miktarı borçlunun gelirinin belirli bir oranını aşmamasını öngörüyor. Yine, Birleşik Krallık'ta evliliğin çok uzun süredir devam etmiş olması ve eşlerden birisinin evin geçimini sağlarken diğerinin çalışmamış -örneğin evde ve çocuklara bakması sebebiyle- olması ve iş bulmasının çok zor hatta imkânsız olması sebebiyle mahkeme belirsiz süreli nafakaya hükmedebiliyor. Söz konusu belirsiz süreli nafaka ödemeleri çocukların yaşının büyümesi ve eşin tekrar çalışmaya başlaması gibi hâllerde tekrar gözden geçirilir ve eşlerden birisi öldüğünde de sona erer; bu da Birleşik Krallık'taki örnek. Bunun yanında, Fransa'da boşanma sonrasında klasik anlamda sürekli nafaka yerine eşler arasındaki ekonomik dengesizliği gidermeye yönelik tazminat niteliğinde bir ödeme öne çıkıyor. Japonya'da ise boşanma sonrasında nafaka ödemesi kanuni bir yükümlülük olarak kabul edilmiyor. Çalışmada ayrıca nafakanın süresi, miktarı, yeniden evlenme hâlinde sona ermesi, borçlunun ölümü ve nafaka alacağının mirasçılara geçmesi gibi konular da ülkeler bakımından ele alınmış bulunmakta.

Sonuç olarak bu rapor farklı ülkelerdeki uygulamaların karşılaştırılması yoluyla nafaka sistemlerinin hangi ölçütler çerçevesinde şekillendirileceğini ortaya koymakta ve ülkemizdeki tartışmalara karşılaştırmalı bir bakış açısı ortaya koymakta.

Kıymetli milletvekillerimiz, nafaka alanında kadınlar için en adil ve hakkaniyetli çözümün bulunması hepimizin ortak temennisi, bu Komisyondaki her bir bireyin de böyle düşündüğü kanaatindeyim. Dolayısıyla, inşallah önümüzdeki günlerde bu konuyu tekrar masaya yatıracağız fakat ben öncesinde her birinize bir bilgi altlığı oluşturması açısından bir araştırma yaptırmıştım arkadaşlarıma; onu bugün itibarıyla size ulaştırıyor olacağız.

GAMZE TAŞCIER (Ankara) - Sayın Başkanım, bir de o çalışmaya o ülkedeki kadınların işsizlik ve istihdam oranları, bakım yükünün nasıl olduğu... Çünkü bunları birbirinden ayıramayız, en azından daha sağlıklı olması açısından.

Bir de tabii, bir düzenleme yapılacağı için bir veri olması lazım elimizde. Bu konuda çeşitli sivil toplum kuruluşlarının verileri var ama bizim muhatabımız resmî makamların verisi; o anlamda belki Aile Bakanlığından bir veri talebi ya da onların katılacağı bir toplantıda belki farklı fikirler oluşacak, böyle de bir program düzenlersek sevinirim.

BAŞKAN ÇİĞDEM ERDOĞAN - Tabii.

HASAN ÇİLEZ (Amasya) - Sayın Başkanım...

BAŞKAN ÇİĞDEM ERDOĞAN - Buyurun.