BAŞKAN ADİL KARAİSMAİLOĞLU - Komisyonumuzun saygıdeğer üyeleri, Kıymetli Bakanlığımızın değerli bürokratları ve değerli özel sektör temsilcileri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sektör paydaşlarımızla beraber, yine, ülkemizin en önemli ekonomik dinamiklerinden biri olan turizm sektörümüzü yakından ilgilendiren ve onunla ilgili bir düzenleme için huzurlarınızdayız.

Tabii, turizm sektörü, özellikle ekonomik anlamda ve Türkiye'mizin tanıtılması açısından özellikle bir diplomasi hareketi olarak en önemli sektörlerimizin başında gelmekte. Tabii, gelişen şartlar, dünyadaki yeni gelişmeler ve dijitalleşmenin bu kadar yoğunlaştığı bir ortamda, kanunlarımıza yeni maddeler eklemek, yeniden düzenlemeler yapmak ihtiyacı doğuyor. Bununla ilgili de yapmış olduğumuz çalışmaları Komisyonumuzun gündemine getirdik. İnşallah, buradaki yapacağımız tartışmalarla son hâlini verip Genel Kurul gündemine getirmeye çalışacağız.

Değerli arkadaşlar, toplantımızın gündemi ve teklif metnini 29 Eylül Pazartesi günü sizlere dağıtmıştık. Ayrıca, Türkiye Büyük Millet Meclisi uzantılı e-posta adreslerimizle de sizlere iletmiştik.

Teklif yürürlük, yürütme ve 1 geçici madde dâhil 11 maddeden oluşmaktadır. Teklifle kısaca, Yabancı Dijital Konaklama Platformları'nın Türkiye'deki faaliyetleri düzenlenmektedir. Platformların izin belgelerinin alınması, Türkiye'de temsilci bulundurulması zorunlu hâle gelmektedir. Yine, dijital platformların daha düzenli çalışması ve Türkiye'deki konaklama tesislerinden ve hizmet tesislerinden vatandaşlarımızın daha planlı ve daha organize bir şekilde faydalanması amacıyla hazırlanmıştır. Kurallara aykırılık hâlinde idari yaptırım ve erişim engeli uygulanabilecek, uyuşmazlıklarda ise Türk hukuku esas alınacak ve Türk mahkemeleri çözüm mercisi olacaktır.

Şimdi teklif hakkında bilgi vermek üzere önce teklifin ilk imza sahibi olan Rize Milletvekilimiz Sayın Harun Mertoğlu'na, sonra da sırasıyla Komisyonumuzun değerli üyelerine ve Komisyon üyesi olmayan sayın milletvekillerimize söz vereceğiz ama bundan önce bir Anayasa'ya aykırılık önergesi var, onu okutacağım.

Buyurun.

Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Başkanlığına

Görüşülmekte olan (2/3803) esas numaralı Kanun Teklifi'nin 6'ncı maddesinin Anayasa’nın 13'üncü ve 40'ıncı maddelerine aykırı olması nedeniyle Komisyon görüşmelerinin durdurularak teklifin Anayasa'ya uygunluk açısından incelenmek üzere Adalet Komisyonu Başkanlığına tevdiini arz ve teklif ederiz.

George Aslan Mardin Vezir Coşkun Parlak Hakkâri

BAŞKAN ADİL KARAİSMAİLOĞLU - Gerekçeyi mi okuyalım?

GEORGE ASLAN (Mardin) - Gerekçeyi okuyalım.

BAŞKAN ADİL KARAİSMAİLOĞLU - Gerekçeyi okuyalım, buyurun.

Kanun teklifinin 6'ncı maddesinin (8)'inci fıkrasında erişim engeli kararının idari makam tarafından verilmesi, hâkim denetiminin ise karardan sonra gerçekleşmesi öngörülmektedir. İnternet içeriklerine yönelik erişim engelleri her durumda bilgiye erişim hakkına doğrudan müdahale niteliğindedir. Bu nedenle, böyle bir müdahalenin uygulanmasından önce etkili bir yargısal denetim mekanizmasının bulunması büyük önem taşımaktadır.

İnternet içeriğine erişimin engellenmesine karar verilebilmesi için gecikmesinde sakınca bulunan bir durumun varlığı idari ve yargısal makamlar tarafından somut biçimde ortaya konmalıdır. Yalnızca soyut bir "kamu yararı" kavramı veya genel bir sakınca gerekçesi yeterli değildir. Müdahalenin neden derhâl uygulanması gerektiğinin somut verilerle ve denetlenebilir gerekçelerle açıklanması gerekir. Anayasa’nın 13'üncü maddesi uyarınca temel hak ve özgürlüklere yönelik müdahalelerin kanunilik, demokratik toplum düzeni ve ölçülülük ilkelerine uygun olması zorunludur.

Anayasa Mahkemesinin çeşitli tarihlerde verdiği kararlarda erişim engelleme veya içeriğin çıkarılması gibi müdahalelerin ancak son çare olarak uygulanması gerektiği hatırlatılmıştır. Bir internet içeriğine doğrudan erişimin engellenmesi, daha hafif ve etkili alternatif yöntemler değerlendirilmeden uygulanıp uygulanıyorsa ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturabilir. Nitekim Anayasa Mahkemesi erişim engelleme kararlarında çatışan hak ve özgürlükler arasında adil bir denge kurulması ve müdahalenin zorunlu olup olmadığının somut biçimde ortaya konulması gerektiğini belirtmiştir.

Erişim engeli kararıyla karşı karşıya kalan kişi ve kurumların bu kararlara karşı etkili hukuki başvuru imkânlarına sahip olması gerekir. Etkili başvuru hakkı Anayasa’nın 40'ıncı maddesinde güvence altına alınmıştır. Bu hakkın yalnızca şekli bir itiraz imkânı sağlamaktan ibaret olmadığı, müdahalenin hukuka uygunluğunun etkili biçimde incelenmesini gerektirdiği Anayasa Mahkemesi kararlarında ortaya konulmuştur. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 27/10/2021 tarihli Keskin Kalem Yayıncılık ve Ticaret A.Ş. ve Diğerleri kararında sulh ceza hakimlerine yapılan itirazların etkili başvuru hakkını yeterince güvence altına almadığı ve erişim engelleme sisteminin önemli anayasal güvenceler bakımından sorunlar taşıdığı tespit edilmiştir.

Bu nedenle, idari makam tarafından verilen erişim engeli kararının uygulanmasından sonra gerçekleştirilecek hâkim denetiminin özellikle ağır ve geniş kapsamlı müdahaleler bakımından tek başına yeterli bir anayasal güvence oluşturduğu söylenemez. Teklifin 6'ncı maddesinin (8)'inci fıkrası ölçülülük, etkili yargısal denetim ve etkili başvuru hakkına ilişkin yeterli güvenceleri içermemesi nedeniyle Anayasa’nın 13'üncü ve 40'ıncı maddelerine aykırıdır.

Önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önerge kabul edilmemiştir.

Teklif hakkında bilgi vermek üzere teklifin ilk imza sahibi Rize Milletvekilimiz Sayın Harun Mertoğlu'na sözü veriyorum.

Buyurun Harun Bey.