| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 06 .10.2026 |
ERHAN USTA (Samsun) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Değerli milletvekilleri, Merkez Bankamızın değerli temsilcileri, basın mensupları; öncelikle hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Birazdan Sayın Merkez Bankası Başkanımızın sunumu dinleyeceğiz ama öncesinde ben usulle ilgili olarak birkaç konuyu dile getirmek istiyorum.
Sayın Başkanım, biliyorsunuz, yani bunun detayları sonra konuşulacak, o meseleye girmek istemiyorum ama dünyanın gördüğü en büyük 2'nci milyar dolar cinsinden bir ponzi skandalı, millî gelir olarak bakarsak dünyada 1'inci sırada bir ponzi skandalıyla Türkiye çalkalanıyor. Çok ciddi mağduriyetler var ve finansal istikrarı da ciddi ölçüde tehdit etme riski taşıyan bir durumla karşı karşıyayız. Böyle bir zamanda Merkez Bankamızın kanunundan kaynaklanan yükümlülüğü yerine getirmesi gayet anlamlı olmuştur. Hemen, tabii sunumunun nasıl olacağını bilmiyorum ama enflasyonun yanı sıra tabii bu meseleyi de Sayın Merkez Bankası Başkanının özellikle finansal istikrar bağlamında bu meseleye değinmesini kendisinden bekliyoruz, onu da şimdiden hatırlatmak isterim.
Şimdi ama esas gelmek istediğim konu şu Sayın Başkan: Türkiye Büyük Millet Meclisi, değil mi burası? Biz de Meclisin mali konularla ilgili ihtisas komisyonuyuz. Dolayısıyla, bu kadar büyük bir mesele varsa ortada, Türkiye Büyük Millet Meclisinin gündeminde çok daha fazla, daha önce olmalıydı bu, acilen olmalıydı ama buna ilişkin herhangi bir şey bugüne kadar yapılmadı. Yani neden bahsediyorum? Bu konuyu herhangi bir şekilde görüşeceğimiz bir ortam oluşturulmadı; ne SPK geldi, buraya, bilgi verdi ne BDDK geldi, bilgi verdi veya ne Sayın Mehmet Şimşek geldi, bilgi verdi; hiç birisi bilgi vermedi. Şimdi, oysaki yani hiçbir kanuni yükümlülükleri olmasa dahi, genel kurallar çerçevesinde, İç Tüzük'ten kaynaklanan kurallar çerçevesinde zaten bu kurumların gelip bilgi vermesini isterdik. Ama bir de üstelik kanuni yükümlülük var. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 129'uncu maddesini açarsak orada SPK'nin yılda en az bir defa Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonuna bilgi vereceği açık bir şekilde ifade edilmektedir. "Bilgi verir, verebilir." falan da değil.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ERHAN USTA (Samsun) - Başkanım, bitiriyorum.
BAŞKAN MEHMET MUŞ - Buyurun.
ERHAN USTA (Samsun) - "En az bir defa" diyor, bir sınırlama da yok yani birden fazla da olabilir, bilgi verme yükümlülüğü var. Aynı husus BDDK'nin kanununda da var. BDDK'nin de, efendim, kanununda yılda bir defa zorunlu bilgilendirme yapması gerektiğini ve bunu şeffaflık bağlamında... 97'nci madde. BDDK tarafından hazırlanan bir bilgilendirme raporunun komisyon üyelerine dağıtılmasıyla yerine getiriyorsunuz ama bu olmaz, bunun yanı sıra yapılması gereken şey... Evet, 90'ıncı maddede şu ifade var: "Kurum -yani BDDK için söylüyor- faaliyetleriyle ilgili olarak yılda bir defa Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonuna bilgi verir." diyor. Kanunun bu hükümleri uygulanmıyor Sayın Başkanım. Yani, siz, bilmiyorum, davet ettiniz, bu kanun hükümlerini hatırlattınız da bu kurumlar mı gelmedi, yoksa bu hatırlatmanın sizin tarafınızdan, Türkiye Büyük Millet Meclisi veya Komisyon tarafından yapılıp yapılmadığını da bilmiyoruz. Bununla ilgili de bize bir şey söyleseniz iyi olur.
Ama esas gelmek istediğim nokta şu: Büyük bir soygun, büyük bir vurgun konuşuluyor, Türkiye çalkalanıyor, milyonlarca insanı etkileyecek bir durum. Bunun ötesinde, dediğim gibi, Türkiye ekonomisini kökten etkileme potansiyeli olan, finansal istikrarımızı bozma potansiyeli olan bir meselede bu işle doğrudan alakalı; en azından ihmalleri olan, hatta çok net kasıtları olan... Bunları bugün aşağıda, Genel Kurulda konuşacağız, bir araştırma önergemiz de olacak. Şimdi o detaylara girmeyeceğim, usul hakkında söz aldığımın farkındayım ama belli ki bu kurumların çok ciddi bir şekilde bir şeyleri görüp de susmaları da söz konusu.
Dolayısıyla, bu konuyla ilgili olarak bu kanundan kaynaklanan, hem BDDK'nin kendi kanunundan hem de SPK'nin kendi kanunundan kaynaklanan bu yükümlülüklerini yerine getirmesinin sizin tarafınızdan sağlanmasını talep ediyoruz. Kanun hükümleri çok açık. Sakın bana şunu söylemeyin: "Efendim, işte, faaliyet raporları açıklanıyor, faaliyet raporları da üyelere gönderiliyor." filanla açıklanabilecek bir durum değil. Siz belki söyleyeceksiniz, siz söylemeden ben söyleyeyim. Çünkü kanun açıkça faaliyet raporunu söyledikten sonra ayrı bir cümle olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna bilgi verme yükümlülüğünü getiriyor. Dolayısıyla, faaliyet raporlarının dağıtılması gibi bir şeyle açıklanacak bir durum değil.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN MEHMET MUŞ - Buyurun.
ERHAN USTA (Samsun) - Evet, diğer bir husus da mesela, çok enteresan bir şey var. Sayın Başkan, bakın, o SPK'yle ilgili kanun tasarısı Meclise geldiğinde kanun tasarısının ilk şekli şöyleymiş: "Bütçe görüşmeleri sırasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonuna bilgi verir" şeklindeymiş taslak. Burada, Komisyonda mutabakatla, bütün partilerin mutabakatıyla değiştiriliyor. "Bütçe görüşmeleri" lafzı oradan kaldırılıyor ve deniliyor ki: "Yılda en az bir defa SPK gelir, Türkiye Büyük Millet Meclisi Plan ve Bütçe Komisyonuna bilgi verir." diyor. Bakın, şimdi, bu bilgilendirme yapılmış olsaydı bugüne kadar... Biz bunları biliyorduk, biz bunları zamanında söyledik, ikaz ettiğimiz şeyler vardı. 2021 yılı, 2022 bütçelerinde ben bu konuyu Plan ve Bütçe Komisyonunda gündeme getirmişim. SPK Başkanı buraya gelmiş olsaydı bu kadar kayıtsız davranabilirler miydi? .. Türk milleti adına biz buradayız, değil mi? Onların temsilcileriyiz. Yani, burada sayın milletvekillerinin, onların sorularına muhatap olmuş olsalardı bu kadar kolay hareket edebilirler miydi? Edemezlerdi elbette. Bakın, burada bizim de bir...
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
BAŞKAN MEHMET MUŞ - Sayın Usta, toparlayın.
ERHAN USTA (Samsun) - Toparlıyorum. İşin önemini ifade etmeye çalışıyorum Sayın Başkan. Yani niye bu adamlar, bu kurumlar bugüne kadar gelip burada bilgi vermedi? Niye Meclis görevini yerine getirmedi? Niye bunların görevini yerine getirmesi sağlanmadı? Hadi bugüne kadar yapmadık... Bugüne kadar yapılmamasının mahzurlarını söylemeye çalışıyordum az önceki şeyde. Şuraya gelip oturmuş olsalardı, bu kadar kayıtsız kalamazlardı olupbitene. Çünkü mesele görülmedi değil. Bakın, ilişkiler karmaşık; siyaset var, özel sektör var, bürokrasi var, kayıt dışı para var bir de; ilişkiler karmaşık ama mekanizma son derece basit. Basit bir mekanizmayla dolandırıldı bu insanlar. Dolayısıyla birçok insan bunu gördü, görebilirdi. Bu kurumlar da gördü, sustular, buraya gelip hesap verselerdi bu kadar çok susamazlardı. Şu andan itibaren en azından sizin tarafınızdan bu kurumların ivedilikle, hemen yani mümkünse yarın buraya gelip bilgi vermelerinin sağlanmasını talep ediyoruz. Sadece bununla sınırlı kalmasın.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ERHAN USTA (Samsun) - İç Tüzük 30'uncu madde de yine Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, bakan yardımcıları ve üst kademe kamu yöneticilerinin komisyon toplantılarına katılabileceği ve bilgilendirme yapabileceği açıkça düzenleniyor. Dolayısıyla bu çerçevede BDDK ve SPK'nin yanı sıra -onların zaten kendi kanunlarında var- Borsa İstanbulun, Varlık Fonunun, MASAK'ın, Takasbank'ın ve Merkezi Kayıt Kuruluşunun buraya gelip bizi bilgilendirsin, bizim sorularımıza muhatap olsunlar, biz bu konuları kendilerine soralım. Dolayısıyla, eğer gerçekten bu işi çözmeye çalışıyorsak Sayın Cumhurbaşkanının iradesinin tecelli etmesi için de bu bir gerek. Ne dedi Sayın Cumhurbaşkanı? "Ucu nereye dokunursa dokunsun gideceğiz." dedi. Bakalım görelim ucunun nereye dokunup dokunmadığını, burada biz de Türk milleti adına onların temsilcisi olarak görelim diyorum. Dolayısıyla, bu kurumların buraya diğerlerinin kendi kanunundan, ilave saydığım 5 tane kurumun da İç Tüzük 30'uncu madde kapsamında bilgilendirme ve hesap verme adına Plan ve Bütçe Komisyonuna getirilmesinin sağlamasını zatıalinizden talep ediyorum efendim.
Teşekkür ederim.