| Komisyon Adı | : | (10/4004,4005,4006,4007,4008,4009) Esas Numaralı Meclis Araştırması Komisyonu |
| Konu | : | |
| Dönemi | : | 28 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 30 .07.2026 |
BAŞKAN YUSUF BEYAZIT - Şiddetle Mücadele Vakfı Genel Başkanı Sayın Adem Solak Hocamıza çok teşekkür ediyorum.
Ben arkadaşlara, milletvekillerimize, soru soracaklara veya değerlendirme yapacaklara söz vereceğim istem sırasına göre.
Ama ondan önce ben bir soru sormak istiyorum zatıalilerinize. Elimde bu kitle katliamlarıyla ilgili şöyle bir bilgi var, zaten burayı da son olarak özetlediniz; ilkeler bazında bunlar tamam, temel mağdur kanunu, devletin şiddet önleme millî politikası... Bunlar çok üst kavramlar yani siz olaya çok güzel vâkıf olmuşsunuz, olayı son derece iyi şekilde irdelemişsiniz. Bunları bir ete kemiğe büründürürseniz hem Meclisimize hem milletimize çok büyük bir hizmet yapmış olursunuz. Hem de bunu bizim Komisyonumuza da sunarsanız, bizim Komisyonumuza bunlar da bir anlamda değerli çalışmalar olarak kendisini gösterir. Yani temel mağdur kanununda neler olmasını arzuluyoruz, hangi değerlendirmeleri yapılsın istiyoruz?
Ondan sonra, tabii, risk araştırmalarıyla ilgili ben gerçekten değerli hocama da özellikle teşekkür ediyorum, Tuncay Dilci Hocama. Pratikten ve alanlardan değerlendirmeler yaptılar, getirdiler. Özellikle bu risk haritaları noktasında mesela Kahramanmaraş'ta baktığımız zaman, şehrin merkezinde ve çok tercih edilen bir okul, çok da kıymetli bir şekilde taleplerin olduğu ama okulun bünyesine baktığımız zaman, içerisindeki alanlara, hizmetlere baktığımız zaman çok yeterli değil. Yani son derece kötü şartları olan bana göre ve diğer Komisyon üyesi arkadaşlarımın da belli tespitleri vardı ama polis değerlendirmelerine baktığımız zaman orası en az riskli olan bir okul olarak gösteriyor. Aşırıcılığı, nihilizmi, dijital olayların etkilerini, yalnızlığı, işte, değişik bir sürü saydığımız veya sayacağımız olayları görerek bir çalışma veya bir yapılanma yok. Yani onu polis oradaki olayı o çevreye göre orayı az riskli olarak görüyor ama esasta tam da günümüzde getirdiğimiz zaman, Batı'daki örneklerinin, kötü örneklerin buraya yansımasına baktığımız zaman tam da riskli olabilecek bir noktada değerlendirilmesi lazım.
Yani ben zatıalilerinizin ikinizden de somut örnek şeyler istiyorum -tabiri caizse, biraz kolaycılık mı oluyor bilmiyorum ama- pratik değerlendirmeler -şu anda değil- bir yazılı olarak bize sunmanızı ve raporumuzda bunu değerlendirmenizi arzuluyorum. Bunu da şu nedenle -arkadaşlarım kusura bakmasınlar- çok fazla önemsiyoruz. Şimdi, bu Komisyon bu zamana kadar kurulan bütün komisyonların çalışmalarının hepsini üst kavramda içine alan, Kahramanmaraş ve Şanlıurfa örneğinden hareket ederek aile, sosyal, çevre, dijital ortam, sosyal medya, bütün bu ilişkileri de düzenleyecek bir raporu noktasında bir çalışmaya meydan verecek yani çok üst bir çalışma. Ben zaten bütün toplantılarımda Komisyonun tam adını sizlere örnek olsun diye arz etmeye özellikle çalıştım, çalışıyorum. Onun için sizden istirham ediyorum. Yani bunlarla ilgili bize "Şunlar, şunlar, şunlar, şunlar yapılmalı; ondan sonra şunlar, şunlar, şunlar değerlendirilmeli." Bunlarla ilgili bir iş akışını, yetki ve sorumlulukları, dikeyde değil de yatayda buluşmayı sağlayabilecek önerilerinizi ben yazılı olarak bekliyorum.
Ben şimdi, sırasıyla...
PROF. DR. TUNCAY DİLCİ - Sayın Başkan, bir şey arz edebilir miyim?
BAŞKAN YUSUF BEYAZIT - Buyurun Hocam.
PROF. DR. TUNCAY DİLCİ - Şiddet kavramı genel bir kavram, içtimai hayat içerisinde birçok konuyu ilgilendiren bir konu. Mesela, mekân psikolojisinin gerektirdiği veya ortaya koymuş olduğu şiddetten de bahsedebiliriz. Örneğin, dikey binalar bir şiddet üretir hiç farkına varmadan. 20'nci katta yaşayan çocuk ister istemez bir şiddetin içerisindedir. Biraz önce söylediğiniz güvenlik önlemleri vesaire denildi ama orada fiziksellikten bahsediyor. Oysa çocuğun ruhsal özgürlüğe de ihtiyacı vardı. Demek istediğim ben şiddetle ilgili dijitalleşmenin getirmiş olduğu üstünlük kompleksi ve birtakım pratik uygulamalara ve bu uygulamaların algoritmik versiyonunun üretmiş olduğu, türetmiş olduğu zihinsel işgal yöntemleriyle ortaya konan ve bu boyutuyla bir şiddet üretim mekanizmasının seri hâline dönük çözüm önerilerini devlet politikası ve kurumlar bazında Komisyonunuza somut örnekleriyle güzel bir akış vereceğimi taahhüt ediyorum.
Teşekkür ederim.
BAŞKAN YUSUF BEYAZIT - Yetki ve sorumlulukları tanımlansın, iş akışı tanımlansın, olaylar arasında koordinasyon sağlansın yani nedenler üzerine çünkü...
Evet, Adem Hocam, buyurun.
ŞİDDETLE MÜCADELE VAKFI GENEL BAŞKANI ADEM SOLAK - Evet, şimdi, benim bir önerim olacaksa şunu diyecektim: Size verdiğim kitapta yüzlerce bilim insanının çalışmaları yer alıyor ve dediğim gibi biz Şiddetle Mücadele Vakfı olarak 2006'da Uluslararası Şiddet Kongresi'ni yapmıştık. Şimdi, Antalya'da şiddet önleme modeli olarak Sosyal Arabuluculuk Uluslararası Kongresi'ni yapıyoruz, 44 ülkeden katılımcı olacak. Ben iki şey talep ediyorum Başkanlığınızdan: Birisi, sizin isteğiniz üzerine bir birim, alt komisyon, nasıl olabilirse bizim bu büyük raporları oluşturan bir grup hocayla ortak çalışma yapılsın ama bu çalışmaya -bugüne kadar, 2006'dan 2026'ya kadar 20'den fazla şiddet ve alt şiddet komisyonu kuruldu- bu raporların da meta analizini içerecek şekilde, sizin tanımladığınız hakikaten etkili büyük bir sonuç raporu çıkması açısından biz vakıf olarak, Şiddetle Mücadele Vakfı olarak böyle bir çalışmaya varız. Zaten Adalet Bakanlığı ve 27 devlet üniversitesiyle şiddet önleme ve sosyal ara buluculuk faaliyetlerini yürütmekteyiz, o model dosyayı da ben paylaştım sizlerle.
BAŞKAN YUSUF BEYAZIT - Bitti mi?
ŞİDDETLE MÜCADELE VAKFI GENEL BAŞKANI ADEM SOLAK - Evet, biz vakıf olarak varız, her şeye varız.
BAŞKAN YUSUF BEYAZIT - Yok, zaten biz bu görevi aldığımızdan beri bütün bu çalışmaları yapıyoruz, çok yoğun çalışarak yapıyoruz ama Başkanım sizden bunları biraz daha netleştiren çok kısa böyle şeyler de istiyoruz zatıalilerinizden.
Evet, şimdi ben sırayla değerli vekillerime söz veriyorum.
İrfan Bey, buyurun.