HASAN ARSLAN (Afyonkarahisar) - Sayın Başkanım, teşekkür ederim.

Değerli arkadaşlar, sunumlarınız için de teşekkür ederim. Aydınlanmış olduk birçok noktada.

Ben, tabii, globalleşen dünya, dijital evren -bu dil-ortak dile odaklanıyor, İngilizce ortak dillerin ana dilini oluşturuyor yani genelini fakat kültürlerimiz de globalleşiyor, belki burada kültürler için, topluluklar için tehlike sinyalleri veriyor, eğer devletler önlem alacaksa, toplumunu korumak için önlem alacaksa, kültürünü korumak için önlem alacaksa bu globalleşen kültürel evrende de bazı önlemler almalı diye düşünüyorum. Tabii, sizler, dijital ortamlar artık bunu kabul etmek lazım hani kaçınılmaz noktada isteğe bağlı da olsa birçok insanın, dünyada birçok insanın çok sayıda izlediği, çok sayıda kullandığı, kullanım oranı olduğu mecralarsınız. O yüzden, firmalarınız ve Türkiye temsilcilikleri kıymetli. Burada her ne kadar ticari kaygıyla da olsa bizim devlet olarak da ne yapabileceğimizi tartışmamız gerekiyor çünkü globalleşen dünyada dediğim gibi, kültürlerin de artık yassılaşması olumsuzluğa sebep olacak.

Ben, yaş değerlendirme kriterlerine... Tamam, siz isteğe bağlı platformdan olduğunuz için yaş değerlendirme kriterleri ve ebeveyn kontrollerini koyduktan sonra sorumluluk biraz daha ebeveynlere atılmış oluyor burada, sizin için daha rahat oluyor bu fakat yaş değerlendirme kriterleri ve hedeflerinin biraz daha standardize edilmesi gerektiğini düşünüyorum. Bu konuda RTÜK'e de bilmiyorum, öneride bulunmak istiyorum, eğer bir önlem alınacaksa ebeveyn kontrol mekanizmalarının, yaş değerlendirme standartlarının bizim toplumumuzu içerecek şekilde belirlenmesi gerekiyor. Siz, bir platform "13 yaş altı için uygundur." ya da "Üzeri için uygundur." diyor, diğer platform da aynı benzer içeriklere "18 yaş üzeri için" diyor ise bu kriterler sadece şirketlerin belirlediği standartlara bağlı olması, ülkenin biraz önce söylediğim gibi, kültürel geleceği için de önemlidir diye düşünüyorum.

Yine, bu standardizasyonun içerisinde zaman sınırlaması, çocuklar için -istatistikler onu gösteriyor- giderek artan kullanım oranı var dijital medyaların, dijital ortamların daha doğrusu sosyal medya dâhil. Biz çocuklara anne baba olarak... Ben şahsen yapamadım yani çocuklar biraz büyüdü ama öncesinde sınırlayamadım çocuklarımı. Bir şekilde bu da, Netflix de bahsetti ebeveyn kontrolünde saat, zaman sınırından bahsetti; bu, hoşuma gitti. Ben, bütün Türkiye'de yayın yapan dijital ortamların da bunun gibi ebeveynin zaman sınırlamasını koyabileceği bir sistem olması gerektiğini düşünüyorum. Bu mecralar RTÜK'ün kontrolünde olduğu için RTÜK'ü de bu konuda kendimce uyarmak isterim, raporumuzda geçer mi bilmiyorum.

Tabii, yine bir pedagojik açıdan HBO Max ile Disney Plus'ın yaş sınırı şeyleri farklı, 16 yaş var mesela HBO Max'da, Disney Plus'ta 13-18 var, arada beş yıl var. Çocuğun gelişiminde pedagojik olarak o beş yıl gerçekten çok fazla bir mesafe diye yorumluyorum. Burada, tabii, bilimsel olarak, verilere de dayanarak belki ara 13'ten sonra HBO Max'taki gibi 16 ya da 15 sınırı konulabilir diye düşünüyorum.

Yine, Netflix'in sunumunda yaş derecelendirme hedeflerinden bahsettiniz, yerele uygunluktan bahsettiniz ancak kriterlerinize baktığımda, 15 tane kriteriniz, 21 tane de Türkiye'deki içerik belirteçlerinden bahsettiniz. Ya, bunların hemen hemen hepsi ulusal belirteç ve kriterler, Türkiye'ye özgü bir kriter burada yok. Bunun içeriğinde, detayında derecesiyle alakalı mı Türkiye'ye özgüleştirdiğiniz yolaklar var bilmiyorum. Ama bunlar, cinsel şiddet uluslararasıdır yani bütün Hristiyanlar da yabancı memleketler de cinsel şiddeti çocuklar için önemser. Grafik şiddetini, şiddeti, cinselliği, dili küfrü herkes önemser, dünya önemser. Türkiye'ye uyarlanan kriterlerinizi -ben burada şey yapamadım yani- bunu merak ediyorum, bilemediğim yorum yapamadığım şey varsa... Yine, içerik belirteçlerinde de aynı şekilde, bunlar da global, Türkiye'ye özgü değil. Belki de burada vurgulamak istediğim, aslında Türkiye'ye özgü kültürümüzü sabitleştirecek ya da işte bozmayacak belirteçler geliştirmemiz gerekiyor ulusal düzeyde diye kastediyorum, bunu vurgulamak istedim. Yine, RTÜK burada bence yine koordinasyon olarak devreye girmeli diye düşünüyorum.

Sayın Başkanım, bu 1 Mayısta çıkardığımız kanundaki sosyal medya 15 yaş altı ve ebeveyn kontrolü , 15-18 arasındaki kriterleri de -yönetmelik hâlâ çıkmadı, ekimde çıkacak muhtemelen ama- orada da ebeveyn kontrolündeki standartları -belki yani- bizim bütün mecralara yayılmasını sağlamamız lazım. Dijital platformlara ya da sosyal medyaya bırakmadan devletin bazı temel standartları belirlemesi gerekir diye düşünüyorum, bu da rapora işlenebilir diye yorum yapıyorum.

Zaman sınırını söylemiştim.

Evet teşekkür ederim.