LÜTFİYE SELVA ÇAM (Ankara) - Başkanım, çok teşekkür ediyorum.

Ben de Bakanlık yetkililerimize sunumları için hassaten teşekkürlerimi sunuyorum.

Tabii, bu kadar Bakanlık yetkilisini bir arada görünce sorulacak temel sorunun aslında elimizde olan verilerin nasıl analiz edildiği ve bu analiz sonucunda da politikaları nasıl şekillendirdiğimiz yani temel sorumuzun bu olması gerektiğini düşünüyorum.

Ben de Diyanet İşleri Başkanlığımızdan başlayarak tek tek Bakanlıklarımıza sorularımı yöneltmek isterim.

Öncelikle bu kadar eleştiriden sonra ve tavsiyeden sonra ben sizin yapmakta olduğunuz bir uygulamayı takdir ettiğimi söylemek isterim. Özellikle yaz okullarında futbol turnuvalarına başlamıştınız, yaklaşık üç senesini biliyorum ben. Bu noktada gerçekten hem camiler arasında hem çocuklar arasındaki iletişimin kurulması ve çocukların sadece Kur'an okumaya gelmeye değil, bir nebze de olsun orada eğlenmek için de işte futbol turnuvaları vesilesiyle, işte formalarıyla o aldıkları ödüllerle çok keyifli anlar geçirdiklerine şahitlik ettim kendi ilçelerimde. Bunun için teşekkür ediyorum.

Nazım Bey'in bıraktığı yerden... Özellikle viral olmuş... Yani çok şey söylendi bu konuda; sosyal mecrada viral olmuş bu gayriciddi, Diyanetle ilgili olarak veya dinimizle ilgili olarak yapılan sunumlarda, söylemlerde neden Diyanet anlık inisiyatif almıyor, bunu sormak isterim. Yani her şeye cevap veremezsiniz belki ama viral olanlara en azından dezenformasyonla mücadele kapsamında bir cevap verilemez mi, bunu öğrenmek isterim.

İkincisi, gençler Diyanetten ne bekliyor? Yani sizde çok fazla çalışan insan var, daha önceki sunumda da gördük bunu, pek çok çalışma yapıyorsunuz. Hani buna yönelik bir saha araştırmanız var mı? Ve pek çok konu var, işte, akran zorbalığı, dijital zorbalık vesaire; bunlarla ilgili gençlik ve manevi danışmanlık yapıyor musunuz? Yaptıktan sonraki etki analiziniz var mı? Bu, Diyanete olan sorum olsun.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığımızın yetkililerine... Okula devam etmeyen çocuklarla ilgili bir destek programından bahsettiniz. Biz görüyoruz ki, hafta sonu sunumlarında gördük ki Çekmeköy'de devamsızlık yapan bir çocuk var ama sosyal hizmetlerin, ilçe sosyal hizmetlerin haberi yok. Hani bu ağın kurulması amacıyla, eksik kalan nokta nedir? Burada bir yönetmelik değişikliğine ihtiyaç var mı, mevzuatta mı aksamalar oluyor? En azından hani Komisyonun raporuna yansıyacak şekilde burada ne yapılması gerekiyor? Bir de benim dikkatimi çeken bir husus olmuştu, PDR uzmanının neden aileye, sosyal hizmetlere başvurmadığını söylediğimizde "RAM'a başvurursak da yani Rehberlik Araştırma Merkezi de benim yaptığımın ötesinde bir şey yapmayacaktı. Aileyle uyum içerisinde çalışıyorduk zaten." dedi. Hani, burada RAM'lar yetersiz mi kalıyor ya da ilçe bazlı değişebiliyor mu? Bu da sorularımın içerisinde olsun. Yani haber verme mecburiyetini koyabilir miyiz okullara devamsızlıkta? Bunu sormak isterim. Ayrıca, risk altındaki çocukları olay gerçekleşmeden önce tespit eden erken uyarı aile destek modeli etkili ve aktif mi? Bugüne kadar kaç çocuk ve kaç aileye ulaşıldı, böyle bir veri elimizde var mıdır?

Adalet Bakanlığımıza bir soru: Son beş yılda okul kaynaklı şiddet olaylarına karışan çocukların yeniden suça sürüklenme oranı nedir, böyle bir verimiz var mı elimizde? Denetimli serbestlik ve rehabilitasyon programlarının etki analizi yapıldı mı?

Sağlık Bakanlığımıza, özellikle Halk Sağlığı Genel Müdürümüze ben önerileriniz için çok teşekkür ediyorum. Hakikaten, bu 10-18 yaş grubu davranışsal risk faktörlerinin okullarda taranması, bence bunu başarabilirsek pek çok şeye ön alma noktasında biz bir başarı elde etmiş oluruz diye düşünüyorum. Size soracağım soru: Türkiye'de çocuk ve ergen ruh sağlığı alanında hizmete erişim oranları neler, mevcut kapasite yeterli mi sizce, okul şiddeti riskini tespit etmek için yeterli midir? Bir de kendisine ve çevresini ciddi zarar verme riski olan bireylerin mahkeme kararıyla değerlendirilmesi ve tedavi süreçlerine ilişkin yeni bir düzenleme yapılmalı mı? Yani bu da bizim önümüzde değerlendirmemiz gereken bir konu. Hani, ruh sağlığı kanunuyla ilgili bir farklı bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç var mı? Bunu sormak isterim.

Gençlik Spor Bakanlığımız Gençlik Hizmetleri Genel Müdürümüze hassaten teşekkür etmek istiyorum hem sunum çok güzeldi hem de öneriler çok güzeldi, kavramlar da çok doğru kavramlar. Doğru gence ulaştırma, mesela, bu kavramı çok önemsiyorum ben. Gençlik Merkezleri Dönüşüm Programı kapsamında, az önce Nazım Bey de biraz değindi ona, tüm gençler üye olacak. Burada okullarla iş birliği hâlinde mi bu işi yürüteceksiniz? Çünkü okuldan çıkan çocuk oraya gitmek için nasıl bir metodoloji uygulayacak, servis mi olacak veya ihtiyacı olan çocuklara mı vereceksiniz bu hizmeti, orada benim bir soru işaretim oldu. Bir de şunu sormak isterim: Çok fazla saha araştırması yapıyorsunuz, bunun bilgisi var. 12 bölge 2.500 genç üzerinden bir araştırma yapıldı yani raporu tabii, biz bilmiyoruz, belki Komisyonumuza iletebilirsiniz bu anlamda. Bakanlığımızın gençlerin yalnızlık, dijital bağımlılık, şiddet eğilimi ve aidiyet duygusuna ilişkin son saha araştırmalarının temel bulguları neler? Bu bulgular gençlik politikalarına nasıl yansıyor, bunu öğrenmek istiyorum.

Son olarak, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığımıza: Çocukların sosyal medya algoritmaları, şiddet içerikleri ve çevrim içi radikalleşme riskine maruz kalma düzeyini izleyen ulusal bir veri altyapımız var mı?

Çok teşekkür ediyorum değerli sunumlar için.