KOMİSYON KONUŞMASI

ŞENOL SUNAT (Manisa) - Teşekkür ediyorum.

Hocam, sunumunuz için teşekkür ediyorum.

Şimdi, oyun şirketlerinin algoritimaları çocukların ekranda kalma süresini artırmaya yönelik tasarlanıyorsa -ki öyle söylediniz- bunun hukuki sorumluluğu nasıl belirlenmelidir? İkinci sorum da şiddet, kumar benzeri ödül sistemleri ve bağımlılık oluşturan mekaniklerin çocuklara sunulması yine hukuki olarak nasıl sınırlandırılabilir?

BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ EĞİTİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. YAVUZ SAMUR - Çok önemli bir soru bence, benim uzmanlığımın biraz daha ötesinde bir soru, o yüzden ben bir hukukçu olmadığım için şöyle cevaplandırabilirim bir eğitimci olarak ve sistemin nasıl olabileceğinin en azından fikir sahibi olan biri olarak: Ben eğer bilirsem ki şimdi 2 tane web sitesi söyleyeceğim size, bunlardan bir tanesi kayıtlara geçsin diye söylüyorum "commensensiamedia.org" diye bir web sitesi ve bu web sitesi bütün oyunları, uygulamaları, filmleri, dizileri, hepsini analiz eden ve sonrasında bu oyunun içerisinde ne var? Yani bunda iyi neler var, kötü neler var? Şiddet var mı, küfür var mı? Varsa ne kadar var? Şey gibi düşünün, IMDb gibi düşünün yani bir film izleyeceksiniz içinde ne olduğunu size tek tek söyleyen bir web sitesi. Bunun Türkçesi bizim geliştirdiğimiz "çocuk için içerik" diye bir web sitesi getirdik. Benzer şekilde "çocuk için içerik" aynı mantıkla çalışan bir web sitesi içeride kutu oyunları da var "YouTuber"lar da var ek olarak ve oraya giren bir veli bakıyor, diyor ki: "Benim çocuğum işte "Roblox" oynuyor, bu iyi midir, kötü müdür, içinde neler vardır?" Ya da "Benim çocuğum işte, gidecek, şu filmi izleyecek. Bu film iyi mi, kötü mü?" hepsine bakabileceği bir platform. Şimdi, biz bunu tabii kendimiz yapmaya çalışıyoruz, işte, STK'lerle destek alarak falan yapmaya çalışıyoruz ama şunu söylemeye çalışıyorum: Sizin sorunuza biraz daha üstten bakıyorum burası devlet şeyi olduğu için. O zaman ben bunu yapabiliyorsam devlet de -az önce vekilim de aslında belirtti- devlet desteğiyle bunların hepsi kontrol edilip o zaman o çocuğun hiç o oyunu oynayamaması, o çocuğun karşısına hiç o oyunun zaten çıkmamasına yönelik bir çalışma yaptığımız zaman yani şunu söylemeye çalışıyorum: İçeride onu bağımlı hâle getirmeye çalışacak bir şey varsa onun yaşı otomatik olarak bir üste çıkacaktır. Yani o çocuk çünkü onu algılayamayacak 9 yaşındaki bir çocuk, o zaman 13 yaşa çıkacak ve 13 yaşında "Evet, ya, bu beni bağımlı hâle getirmeye çalışıyor, ben bunu oynamayayım." diyecek belki. O yüzden, bu oyunun içerisindeki elementler ve mekanikler -öyle söyleriz- zaten oyunun yaşını belirleyen faktörler olduğu için eğer o sistemi uygularsak dolayısıyla bu sorunuzun cevabı da aslında önlenilmiş oluyor. Ben hani o sistemlerin kurulması taraftarıyım en çok.