FERİT ŞENYAŞAR (Şanlıurfa) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Ben de tüm Komisyon üyelerini ve konukları saygıyla selamlıyorum.

Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonuna gelen yasa teklifini görüşüyoruz ve DSİ maddesini konuşuyoruz. DSİ'yle ilgili gerçekten çok büyük adaletsizlikler oluyor, çok büyük sorunlar var. Bütçe döneminde defalarca Tarım Bakanına sorduk, soru önergeleriyle sorduk sulama birlikleriyle ilgili, bu adaletsizliği gidereceğine dair bize söz verdi. Biz beklerdik ki bu Komisyona gelen bu yasayla ilgili sulama birliklerindeki bu adaletsizlikleri gidermek konusunda da keşke bir madde olsaydı.

Şimdi, ben Urfa Vekiliyim, Urfa'da Topçu Gündaş Sulama Birliği var, bu sene sulama birliklerine pamuk için belirlenen dönüm başı sulama maliyeti fiyatı 3.600 TL. Geçen sene bilmiyorum Adana Milletvekilimiz burada mıydı, Adana'da pamuk için sulama bedeli 850 TL'ydi, bu sene de 1.000 TL diye düşünüyorum. Aynı şekilde Urfa'nın dışına çıkmayalım, Urfa'nın Harran ilçesinde bu sene sulama birliği pamuk için belirlediği sulama fiyatı geçen sene 500 TL'ydi, bu sene 700 TL yapmış yani bir ilin iki ilçesinin birisinde sulama fiyatı 700 TL, bir ilçesinde 3.600 TL dönüm başı yani bu çiftçiler nasıl birbirleriyle rekabet edecekler, nasıl aynı fiyata pamuğu satacaklar?

İkinci bir konu, yine Tarım Bakanına sorduk: "Bu sulama fiyatları neden bu kadar pahalı?" diye sorduk. İşte "Sulama birlikleri herhangi bir kâr amacı gütmüyor, gidere göre fiyat belirliyor." Bu sene Urfa'da yağış bayağı fazla yağıyor, şu an bir buğday tarlasıdır ve buğday tarlası bu şekilde. Bilmiyorum ziraat mühendisleri var, bu buğday toparlanır mı yani bir hasat olur mu, çiftçi bir hasat kazanır mı? Burada Urfalı çiftçinin bu tarladan buğday hasat etme ihtimali sıfır. Peki, sulama birliği "Sen bu hasadı yapmadın, bu tarladan hiçbir şey kazanmadın, ben sulama suyunu sizden istemiyorum." diyebilecek mi? 2026 için buğday için belirlenen sulama fiyatı 1.500 TL, düşünün adamın 100 dönüm tarlası var, buğday ekmiş ve burada bir köy tamamıyla sular altında kalmış ve burada bir hasat yapma ihtimali yok. Buna rağmen sulama birliği beyan üzerine eğer 100 dönüm tarlası varsa 150 bin lira sulama parası isteyecek yani bu hakkaniyete uygun mu, bu adaletli mi? Defalarca Tarım Bakanına söyledik, Tarım Bakan Yardımcısına sorduk, bu konuyla ilgili bir düzenleme yapın, bu şekilde büyük bir adaletsizlik; toplum kabul etmiyor, çiftçi kabul etmiyor. Tarım Bakan Yardımcısının bana verdiği cevapta "Cumhurbaşkanı eğer gerekli talimatı verirse biz gerekeni yaparız." diyor.

Tarımsal desteklemeler veriliyor, desteklemeler bir yıl sonra veriliyor ama sulama birliği çiftçilerden daha ürününü hasat etmeden parasını istiyor. Zaman zaman Urfa'da DEDAŞ ile sulama birlikleri arasında fatura nedeniyle sorunlar çıkıyor, DEDAŞ sulama birliklerinin enerjisini kesiyor, burada çiftçi mağdur oluyor, çiftçiler son çare olarak sahaya çıkıyor, yolları kapatıyor. Tarım Bakanı aciz, Enerji Bakanı aciz, en son olay Valilik aracılığıyla Cumhurbaşkanına iletiliyor ve ürünler yüzde 50 zarar görüyor, verim kaybı yaşanıyor, sulama birliği suyu bırakıyor. Bizim burada talebimiz net. Burada DSİ'nin Genel Müdürü yok, bürokratları var. Özellikle, 368 sulama birliği var, bunların hepsinde ayrı fiyat farkları var. Bu fiyat farkları yüzde 10, yüzde 20 değil; 2 kat, 3 kat daha fazla. Bu konuyla ilgili herhangi bir düzeltme yapmayı düşünüyor musunuz?

Teşekkür ediyorum.

BAŞKAN VAHİT KİRİŞCİ - Sayın Şenyaşar, teşekkür ediyoruz.

Evet, başka var mı? Yok.

FERİT ŞENYAŞAR (Şanlıurfa) - Cevap versin.

BAŞKAN VAHİT KİRİŞCİ - Yazılı olarak size bildirsinler, olur mu?

FERİT ŞENYAŞAR (Şanlıurfa) - Sözlü olarak yapsın, daha iyi.

BAŞKAN VAHİT KİRİŞCİ - Hızlıca cevap verecekseniz buyurun.

DSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞLETME VE BAKIM DAİRESİ BAŞKANI CENGİZ KÖSE - Topçu Gündaşla ilgili rakamlar verdi tabii o konuda -nereden aldığını bilmiyorum sayın vekilimizin- ama onlar doğru değil. Şöyle: Burada Topçu Gündaşın 2025 yılı su kullanım hizmet bedeli 1.850 lira.

FERİT ŞENYAŞAR (Şanlıurfa) - 2026?

DSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞLETME VE BAKIM DAİRESİ BAŞKANI CENGİZ KÖSE - 2026 yılında yüzde 28'lik bir artış olmuş. Tabii, biliyorsunuz, TÜİK'in açıkladığı normal, resmî enflasyon 30,84'tü. Biz birliklerde bu oranı baz alarak normal enflasyon oranı üstündeki artışa müsaade etmedik; yüzde 28'lik bir artışta 2.300 lira oldu.

Ayrıca, Urfa'daki birliklere, Cumhurbaşkanımızın kararıyla ve desteğiyle, sadece buradaki birliklere bir elektrik desteği yapıldı ve Türkiye'deki sulamaların pompaj ve terfili sulamaların yüzde 70'ini elektrik tüketimi anlamında sadece Urfa'daki sulama birlikleri kullanıyor. Diğer sebeplerden dolayı Urfa'da herhangi bir rekolte veya tarım ürünü kaybı söz konusu değil; tam tersi, Urfa'da normal Türkiye ortalaması randımanı 10 binken Urfa'da su kullanımı 25 bini buluyor. Teknik anlamda baktığımızda terfili ve enerji gerektiren bir yerde -tabii, kültürel anlamda sulamayı söylüyorum- daha düşük kullanımla daha düşük enerji, daha düşük ücretle sulayabilecekken bu alışkanlık devam ettiği için 2,5 katı su kullanıldığında da -tabii, pompaj olduğu için bunlar- elektrik maliyetini artırıyor ki ona rağmen Topçu Gündaştaki durum sayın vekilimizin dediği gibi bir rakam değil ve artış oranı da normal enflasyonun altındadır Sayın Vekilim.

BAŞKAN VAHİT KİRİŞCİ - Teşekkür ederiz.

Aynı mahiyetteki 2 önergeyi oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Önergeler reddedilmiştir.

FERİT ŞENYAŞAR (Şanlıurfa) - Sayın Başkanım, ben anlamadım. Bir konuda bir açıklık getirsin. Şimdi, pamuk için belirlenen fiyata Urfa'da Topçu Gündaş 3.600 lira diyor. Yani bürokratımız ne diyor, sulama birlikleriyle ilgili fiyat ne kadar yani?

BAŞKAN VAHİT KİRİŞCİ - Şöyle olsun, sonra kendi aranızda bir paylaşımda bulunun.

FERİT ŞENYAŞAR (Şanlıurfa) - Bu fiyat yanlışsa gerçek fiyat nedir? Pamuk için belirlenen fiyat 3.600 lira. Bu fiyat yanlışsa pamuk için, 1 dönüm pamuk için gerçek sulama fiyatı ne kadar?