AYSU BANKOĞLU (Bartın) - Teşekkür ediyorum.

Hoş geldiniz Sayın Bakan Komisyonumuza.

Birkaç sorum var, kısa da bir değerlendirme yapayım. Hepimiz burada verileri dinliyoruz; Adalet Bakanlığının, TÜİK'in verilerini gördük. Bu verilere bakıldığında Sayın Bakan, suça sürüklenen çocuk sayısında korkunç bir artış olduğunu biliyoruz ve bu artışın tek başına aslında bir asayiş meselesi değil, bir toplum sağlığı ve aslında bir sosyal devletin iflası meselesi olduğunu burada defalarca bizler dile getirdik. Sağlık Bakanlığı olarak sizin de aslında bu tabloda sadece bir izleyici konumunda olmadığınızı, önleyici tedbirler alınması gereken en kritik yani önleyici tedbirleri alması gereken en kritik paydaşlardan biri olduğunuzu vurgulayarak başlayayım.

Sayın Bakan, burada hepimiz biliyoruz, çocuklarımız durup dururken suça sürüklenmezler; derinleşen yoksulluk bunun en önemli nedenlerinden bir tanesi; bir kere bunu vurgulayarak başlayayım. Yani bu derinleşen yoksulluğun getirdiği beslenme yetersizliği, rehabilite edilemeyen ruhsal travmalar ama en önemlisi de bağımlılıkla mücadeledeki yetersizlikler aslında çocuklarımızı sokağa ve suç şebekelerinin insafına terk ediyor. Yani bu noktada bir öz eleştiri yapmak gerektiğini de düşünüyorum. Nedenlerinden biri de -belki siz de bir cevap verirseniz- şu: Şimdi, Bakanlığınızın -bütçe döneminden baktık- yayınladığı son 2024 Faaliyet Raporu'nuzda mesela ÇEMATEM'lerin yani Çocuk Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi Merkezlerinin sayıları oldukça yetersiz. Şimdi, az önce söylediğim, TÜİK ve Adalet Bakanlığının verilerini hep beraber hatırlayalım: 2015'te 158 bin suça sürüklenen çocuk sayısı 2024-2025 bandında 200 binlere çıkıyor Sayın Bakan ve bu rekor bir veri yani rekor kırdığını görüyoruz. Şimdi, bunların önemli bir bölümü de uyuşturucu nedeniyle sisteme girmiş durumda ancak ÇEMATEM'lerin sayısı ve yatak kapasitesi özellikle yerinde saymaya devam ediyor. Siz de verilerinizde -az önce AMATEM'le beraber söylediniz- "242 yatak sayısı" dediniz, burada kendi verilerinizde var; yanlış değilim değil mi, 242? 2024 Faaliyet Raporu'nda -elimde, burada- 255'miş; 15 yataklı ÇEMATEM, 9 da ayakta ÇEMATEM. Şimdi, bunu bir koyalım. Şimdi bu merkezlerin ne denli etkili olduğu konusuna zaten girmiyorum ama şimdi bu rakamlarla ilgili somut bir açıklama bekliyoruz yani 242 ÇEMATEM'deki yatak sayısı. ÇEMATEM ile burada söylediğiniz Çocuk Ergen Arındırma Merkezi ayrı şeyler değil mi Sayın Bakan, aynı şey mi? Çocuk Ergen Arındırma Merkezi ile bu sunumunuzda yazdığınız...

SAĞLIK BAKANI KEMAL MEMİŞOĞLU - Ayaktan farklı, yatarak farklı.

AYSU BANKOĞLU (Bartın) - İkisi farklı şeyler mi?

SAĞLIK BAKANI KEMAL MEMİŞOĞLU - Evet.

AYSU BANKOĞLU (Bartın) - ÇEMATEM yatak sayınız 255 o zaman 2024 Faaliyet Raporu'nuza göre, Çocuk Ergen Arındırma Merkezi yatak kapasiteniz 242; doğru muyum? Şimdi, bir kere bu Çocuk Ergen Arındırma Merkezlerinizin, Sayın Bakan, sizin sunumunuzda yatak sayısı 242. Az önce bahsettim yani suça sürüklenen çocuk sayısı 200 binlere ulaşmış, uyuşturucu bunun başında; 242 yatak kapasitemiz var ve 22 ilde var, 59 ilde bu merkezlerden hiç yok. ÇEMATEM'lerde 2024 Faaliyet Raporu'nuzdan gördüğüm üzere -daha fazlasına ulaşamadım- 255 yatak sayınız -doğruyum zannediyorum- ve 2024'ten sonra bu sayı ne oldu bilmiyorum. Ciddi bir eksiklik olduğuna dair bir kere bir öz eleştiri yapalım ve bunun arttırılmasıyla ilgili bir projeniz var mı, bununla ilgili ne gibi bir bütçe ayırıyorsunuz, neler yapıyorsunuz? Bunlarla ilgili bilgi rica ediyorum.

Bunun dışında birkaç sorum daha var: Hastaneden, biliyorsunuz, randevu alamayan ailelerin çocukları sokakta ve sokaktaki risklere açık hâle geliyor. Çocuk ve ergen ruh sağlığı randevularındaki ortalama bekleme süreleri nedir? Yani hepimiz burada milletvekiliyiz. Ne kadar yoğun bir şekilde makamlarımıza hastane randevusu alınmasıyla ilgili başvuru yapıldığını hepimiz biliyoruz; bununla ilgili de bir öz eleştiri yapmak gerektiğini düşünüyorum. Bu süreleri düşürmek için Sayın Bakan, somut bir eylem planınız var mı?

Devam edeyim: Suça sürüklenen çocukların büyük bir kısmının madde bağımlılığı geçmişi olduğunu biliyoruz. Okul çağındaki -burasına önem veriyorum- çocuklar için erken tanı, önleyici ruh sağlığı taramaları konusunda Millî Eğitim Bakanlığıyla yürüttüğünüz ortak bir bütçe ya da çalışma, bir proje var mı Sayın Bakan? Yine, suça sürüklenen çocukların yönlendirildiği özel rehabilitasyon ve psikiyatri merkezleri en son ne zaman denetlenmiştir? Bu denetlemeler nasıl, hangi koşullarda, ne sıklıkla, hangi sürede yapılmaktadır? Bakanlığınızda denetimle ilgili ne gibi bir çalışma yapılmaktadır? Bunun haricinde, Çocuk İzlem Merkezlerinin yine sizin sunumunuzda totali 74 ve toplamda 70 ilde var. Acaba tüm illerde tam teşekküllü bir Çocuk İzlem Merkezi yapılanması ne zaman tamamlanacak? "Bununla ilgili çalışmalarımız var." yazmışsınız buraya.

Onun haricinde, sentetik uyuşturucu kullanımı, metamfetamin ve benzerinin çocuklarda kalıcı beyin hasarı ve saldırganlık yarattığı söyleniyor, biliniyor. Bu çocukların tedavisi için spesifik tedavi protokolleriniz var mı, o konuda bir bilgi verirseniz memnun olurum.

Yoksulluk nedeniyle sağlıklı gıdaya erişemeyen ve bu nedenle bilişsel gelişimi geri kalan çocukların suça daha eğilimli olduğunu düşünüyor musunuz ve bunun karşısında okullarda yemek verilmesi ya da çocuk beslenme desteği konusunda sizin bir girişiminiz, bir inisiyatif almanız söz konusu olacak mı? Bu konudaki fikrinizi merak ediyorum.

Son olarak bir sorum daha var, çoğul ve tekil başvuru merkezlerinden bahsediyordunuz; çoğul başvuruların tekil başvurulardan daha fazla olduğunu yani çoğul başvuruların bunun neredeyse 3 katı olduğunu görüyoruz; bunun anlamı nedir Sayın Bakan, bunu bir açıklarsanız memnun olacağım.

Bir de psikolog sayılarınız; özel sektörde 1.319 psikolog var, Sağlık Bakanlığı bünyesinde 1.040 psikolog var. Acaba bu psikologlar özele gidiyor ve çocuklar özele gitmek zorunda mı kalıyor? Sağlık Bakanlığı bünyesinde çalışan psikolog sayısının yeterli olduğunu düşünüyor musunuz?

Bir de yine sunumunuzda 2.260 çocuk psikiyatristi uzmanı olduğunu anlattınız. Bu hekimlerin acaba kaçı İstanbul'da, kaçı Ankara'da, İzmir'de görev yapıyor, kaçı bu büyük şehirler dışında görev yapıyor? Yani Anadolu'nun özellikle mahrumiyet bölgelerinde çocukların psikiyatriye ulaşma imkânında bir zorluk olduğunu düşünüyor musunuz? Randevuların kısa sürede alınabildiğini düşünüyor musunuz, yoksa bahsettiğimiz üzere bu uzmanlardan randevu almak aylarca sürüyor mu; bu konuda da bir fikir beyanı rica edeceğim.

Teşekkürler, tekrar sağ olun.