RESUL KURT (Adıyaman) - Sayın Başkanım, kıymetli milletvekilleri, Plan ve Bütçe Komisyonunun çok değerli üyeleri, çok değerli Bakan Yardımcımız, kıymetli bürokratlar, çok değerli basın mensupları, sivil toplum kuruluşlarımızın kıymetli temsilcileri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Türkiye'de modern anlamda sosyal güvenlik sistemi, 1946 yılında kurulan İşçi Sigortaları Kurumuyla kurumsal bir yapıya kavuşmuş olup zaman içerisinde hem kurumsal yapıda hem emeklilik sisteminde hem sosyal güvenlik ve sağlık haklarında çok önemli birçok değişiklik yapılmıştır. 2006 yılında gerçekleştirilen kapsamlı sosyal güvenlik reformuyla SSK, BAĞ-KUR, Emekli Sandığı tek çatı altında birleştirilmiş, son yıllarda yapılan düzenlemelerle sosyal güvenlik sistemimizin kapsayıcılığı, etkinliği ve dijital dönüşümü konusunda önemli ilerlemeler kaydedilmiştir. Vatandaş odaklı hizmet anlayışıyla güçlendirilen sosyal güvenlik yapısı hem ekonomik sürdürülebilirliği hem de sosyal adaleti teminat altına alarak Türkiye Yüzyılı hedeflerine güçlü bir katkı sunmaktadır. 2002 yılından bu yana AK PARTİ hükûmetleri çalışma barışını sürdürmek, istihdamı artırmak, işsizliği azaltmak ve sosyal paydaşlarla güçlü bir iş birliği içerisinde çalışma hayatını geliştirmek hedefiyle emek ve istihdam öncelikli bir politika izlemiştir.

2002 yılında 12 milyon 8 bin 358 olan aktif sigortalı sayısı 2025 Temmuz itibarıyla 26 milyon 164 bin 858'e ulaşmıştır. Aktif sigortalı sayısı son yirmi üç yılda yüzde 117,9 oranında artmıştır. Genel sağlık sigortası kapsamında 5 milyon 826 bin 136 kişinin primi devlet tarafından ödenirken 2 milyon 13 bin 372 kişi primini kendisi ödemektedir. Sosyal güvenlik kapsamında bakmakla yükümlü olunan kişi sayısı 34 milyona yaklaşmıştır. Emeklilik sonrası çalışmaya devam eden 2 milyon 138 bin 798 vatandaşımız sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmaktadır. Daha güçlü, adil ve sürdürülebilir bir sosyal güvenlik sistemi kurulması iş barışını güçlendirerek ekonomik kalkınmayı da destekleyecektir. Bu doğrultuda, kayıt dışı istihdamın önlenmesi, sosyal güvenlik haklarının genişletilmesi ve sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğinin teminat altına alınması büyük önem taşımaktadır.

Sayın Başkanım, değerli milletvekilleri; emekliler bir toplumun hafızasıdır. Onlar yıllarını alın teriyle, fedakârlıkla, sabırla geçirmiş, ülkesine, ailesine, ekonomiye, geleceğe emek vermiş, toplumumuzun güzide insanlardır. Bugün sahip olduğumuz birçok değerin altında onların özverili çalışmaları, uykusuz geceleri, yorgun ama umut dolu sabahları vardır. Emeklilerimize değer vermek bir vefa borcudur. Emeklilerimizin yaşadığı bütün sıkıntıların farkındayız. Özellikle belirtmek isterim ki fırsatçılık ve fahiş fiyat artışlarının emeklilerimizi, dar gelirlileri, ücretli çalışanları zorladığını çok iyi biliyoruz.

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde her yıl asgari ücret belirlenirken temel ilke, çalışanlarımızı enflasyona ezdirmemektir. Ülkemizde 2002 yılında emekli sayımız 6,5 milyon iken 2025 sonu itibarıyla 17 milyona ulaşmıştır. Sosyal güvenlik ve emeklilik sistemi ödenen primler ve çalışma gün sayısı esasına bağlı, nesiller arası dayanışma esasına göre sürdürülmektedir. Bugün en düşük emekli aylığı 16.881 TL, en yüksek SSK emekli aylığı 123.346 TL'dir. Bu fark, uzun süre ve yüksek kazanç üzerinden prim ödeyenlerin daha yüksek emekli aylığı almasından dolayıdır. Ülkemizde emeklilik şartlarını sağlayanlar sigorta başlangıç tarihine göre 3600 günle, 4500 günle, 5400 günle, 5000 günle, 9000 günle, 7200 günle emekli olabildiği gibi, engelliler için de 3600 ve 4600 prim gün sayısı aralığında emekli olabilme imkânı tanınmaktadır. Bu grupta yani prim gün sayısı ve kazancı düşük olanlara prime esas kazançlarının hesaplanmasından dolayı düşük emekli aylıkları bağlanabilmektedir. Bu nedenle, 2019 yılında Ocak ayından geçerli olmak üzere yapılan yasal değişiklikle bin TL tutarının altında olan emeklilere bin TL asgari aylık ödenmeye başlanmış, en düşük aylık 2019 Ocak döneminden 2026 Ocak dönemine kadar olan sürede önce 1.500 TL, sonra sırasıyla 2.500, 3.500, 5.500, 7.500, 10.000, 12.500, 14.469, 16.881 TL tutara yükseltilmiştir. Gazi Meclisimizde görüşülmekte olan kanun teklifiyle de en düşük emekli aylığının 20 bin TL olarak belirlemesi teklif edilmektedir. 5510 sayılı Kanun hükmü gereği, BAĞ-KUR ve SSK emeklilerinin 2026 Ocak-Haziran dönemine ait emekli maaşı önceki altı aylık enflasyon oranı olan yüzde 12,19 oranında artırılmaktadır. Emekli maaşı az prim ödediği ve prime esas kazancı düşük olduğu için 20 bin TL'nin altında bulunan emeklilerimizin emekli aylıklarının da asgari 20 bin TL tutara yükseltilmesiyle birlikte düşük emekli aylığı alanlar yönünden yüzde 18,48 oranında bir artış gerçekleştirilmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sosyal güvenlik sistemlerinde gelir garantisi sağlanması amacı her zaman arzu edilen korumayı sağlamaya yetmemektedir. Dolayısıyla düşük gelirli, kira ödeyen, geçim sıkıntısı çeken emeklilerin genel bütçeden yerel yönetimler yoluyla ve sosyal yardımlarla desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Yerel yönetimlerin emeklilere yönelik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, ev sahibi olmayan düşük gelirli emeklilerimizin bu anlamda kamuya ait sosyal konutlarda düşük kiralarla barındırılması önem taşımaktadır. Tabii ki, başta imar sistemi olmak üzere, birçok alanda düzenleme yapılarak kamuya ve belediyelere ait arsalarda kat karşılığı projelerle ve kamuya hiçbir yük getirmeden yapılacak sosyal konutların düşük bedellerle sadece düşük gelirli olan herhangi bir kira veya başka geliri olmayan emeklilere düşük kiralarla verilerek burada belli süreyle barındırılmasının sağlanması; ulaşım, doğal gaz, su, elektrik gibi konularda emeklilerin belli oranda indirim veya limitler dâhilinde ücretsiz yararlandırılması; sosyal politikalarla emeklilerin, düşük gelirlilerin desteklenmesi önemli ve faydalı olacaktır.

Diğer bir deyişle, sosyal güvenlik sisteminin muvazenesini bozmadan, genel bütçe ve yerel yönetimler üzerinden ev sahibi olmayan düşük gelirli emeklilerimizin sosyal politikalarla ve genel bütçeden yapılacak kaynak aktarmalarıyla desteklenmesi çok yerinde olacak diyor, sözlerime son verirken hepinizi saygıyla selamlıyorum.