KOMİSYON KONUŞMASI

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Bu mesele işlemi yapan banka tarafından savcılığa intikal ettirildi, savcılık buna baktı ve dedi ki: "Hayır kardeşim, burada öyle bir suç yok." Ama o esnada hesap sahibinin bir ödemesi vardı, o kırk yedi saat içerisinde ödemesini yapamadı ve o ödemeyi yapamadığı için battı diyelim. "Bunun hukuki sorumluluğunu biz niye bankaya yükleyemiyoruz?"u sordum.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Şimdi kırk sekiz saatlik bir süre var yani teknik olarak...

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - İşte tam bunu soruyorum.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Teknik olarak kırk sekiz saat içerisinde batacak bir işlem olur mu, olmaz mı? Bunlar olan...

ZÜLKÜF UÇAR (Van) - Ya, acil bir durum vardır, ödemesi vardır, illa batma olarak değerlendirmemiz gerekmiyor, riskli bir maliyete sebep olabilir.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Şimdi, Sayın Vekilim, burada (2)'nci ve (3)'üncü fıkraları beraber incelediğimizde hesap sahibinin böyle bir durumda savcıya müracaat ederek o askıya alma işlemini kaldırtma imkânı var.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Savcı da dedi ki: "Kırk sekiz saat..."

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Ama efendim, yargı mercisi, adli işlem yani burada hani artık savcının benzer, hani yerine göre savcı özgürlükleri ortadan...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Hesap sahibinin...

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Savcıya müracaat imkânı var.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - ...müracaat imkânı var.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Tabii.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Diyelim ki birinci saatte, ikinci saatte yani hemen farkına varır varmaz...

ZÜLKÜF UÇAR (Van) - Sayın Başkan, avukat bile gece on ikide savcı bulamıyor, hâkim bulamıyor. Hangi savcıdan bahsediyorsunuz?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Gece on ikide ödeme olmaz ya, bankacılık sistemi...

HAKAN ŞEREF OLGUN (Afyonkarahisar) - Başkanım... Başkanım...

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Oluyor, oluyor Başkanım, öyle şey olur mu?

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Yok ya, çek falan sen onlardan bahsetmiyor musun? Gece on ikide ne yapacak ya? Gece on ikide para transferi mi yapacak?

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Tabii yapılabilir, FAST transferler var.

HAKAN ŞEREF OLGUN (Afyonkarahisar) - Başkanım... Başkanım...

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Bir dakika... Bir saniye...

Sayın Alan, soru mu?

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Evet, evet.

BAŞKAN CÜNEYT YÜKSEL - Buyurun.

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Sayın Bakanım, şimdi burada bir transfer, daha doğrusu, rızası hilafına veya dolandırıcılık olarak bir transfer yapılıyor. Şimdi, yapıldıktan sonra zaten askıya alma, yapılmadan önce olursa şahsın parası...

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Şüpheli işlem...

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Şüpheli işlem... Yok, oradan ben bir yere varmak istiyorum.

Şimdi savcıya gitmeyi anladık. Şöyle bir şey olabilir mi acaba? Hesabından transfer yapılanı banka arayıp, doğrulayıp savcıya gitmeden de tekrar teyit ederek... Bu bir çıkış yolu olabilir mi? Savcıyı bulamayan... En azından ben birisine bir şey gönderdim, ben size bir para gönderdim, şüpheli olarak gördü ve askıya aldı sizin paranızı. Banka ikimizden onay almak suretiyle -elektronik onaylar olabilir, farklı onaylar olabilir- savcıyı vesaireyi aramadan yani buraya böyle bir çıkış yolu...

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Bunu yazmaya gerek yok zaten. Bunun olmaması için bir sebep yok, zaten banka çoğu zaman müşterilerine mesaj gönderiyor.

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Geçen bir tane -örnek- transfer yaptım, "Şu an gönderdiğiniz para şeyli." diye söyledi, ben de "Göndermeyin." dedim, sonra baktım, yine "Gitmiş." dedi bankadan. Yani dolayısıyla burada askıya aldığı anda benim rızamla sanki savcılıktan getir gibi bir şey olabilir. Karşılıklı rıza olsa bile vermeme ihtimali olabilir mi?

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Sayın Vekilim, şöyle: Siz de biliyorsunuz "Hesabınızla alakalı şöyle bir işlem yapılmıştır. Bilginiz dâhilinde ise sorun yok, değilse şu numarayla irtibata geçin." şeklinde bir "SMS" zaten işliyor şu anda, mevcut yapıda işliyor.

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Yani işliyor ama bundan sonra da aynı şekilde onay verirken devam edecek.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Aynı şey burada da geçerli yani bu size göreyi... Şüpheli olan işlem... Ben hesap sahibi olarak "Benim bakımımdan problem yok, bunun şöyle açıklaması var." dediğim vakit, "Bunu kaldırın." dediğim vakit bu, banka ile müşteri arasındaki bir ilişki.

NURETTİN ALAN (İstanbul) - Tamam.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Burada hiçbir şekilde adli sürece bile mesele yansımayabilir yani ama bu adli sürece...

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Sayın Bakanım...

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Buyurunuz.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Yani bu 6'ncı maddedeki sorumlu tutulmama sebebini ben ve arkadaşlarımız anlayamadık yani...

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Efendim, burada şimdi asıl tam sorun...

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - ...bu bankanın özel imtiyazı anladığım kadarıyla. Yani öyle diyorsunuz.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Şöyle: Bankalar...

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - "Bizi sorumlu tutmayın." diyor herhâlde.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Sayın Vekilim, burada sorumluluk türleri; hukuki sorumluluk vardır, idari sorumluluk, disiplin sorumluluğu vardır, cezai sorumluluk vardır. Yani biz burada sadece hukuki sorumluluktan söz ediyoruz. Yani bu banka görevlilerinin 5411 sayılı Kanun'dan kaynaklı cezai sorumlulukları vardır, iç hiyerarşik anlamda disiplin sorumlulukları vardır, bunlarla alakalı bir muafiyet söz konusu değil. Hukuki sorumluluk bakımından yani bunu kaldırdığımız vakit... Bugün de görüyorlar şüpheli işlemleri fakat harekete geçmiyorlar.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - E, o zaman yani kusura bakmasınlar Başkanım...

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Şimdi bu düzenlemeden sonra... Çünkü tek başına bir düzenleme değil, bunun ardıl düzenlemeleri de var.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Sayın Bakanım, açıkça şunu söylüyorsunuz yani bunu banka böyle istiyor.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Şöyle, bizim endişemiz şu: Bankanın buradaki askıya alma görev ve yetkisi... Aynı zamanda bu görevdir. Askıya almama durumu söz konusu olacaksa çeşitli gerekçelerle, o zaman bu düzenlemenin de...

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Askıya alsın ama hukuki sorumluluğunu da alsın.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - İşte endişemiz bu Sayın Vekilim, endişemiz bu. Biz bugün eğer askıya almasını sağlayamayacaksak bu maddenin boşuna yapılmış bir madde olma ihtimali var. Endişemiz bu.

TURAN TAŞKIN ÖZER (İstanbul) - Askıya alırsa sorumluluk kabul etmiyor ya, o zaman "Askıya almalı." diyorsunuz ya, askıya almamasının hukuki sorumluluğunu alsın o zaman. Biz niye tartışıyoruz bunu? Bu hareket "Haklısınız." demek herhâlde.

ADALET BAKAN YARDIMCISI NİYAZİ ACAR - Sayın Başkanım, yani genelde eleştirilerin odaklandığı fıkra altıncı fıkra ama "askıya alma" ifadesiyle alakalı problemler olduğu ifade edildi. Kısaca özetlersek: Biz bunu bir el koyma olarak görmedik, onu ifade etmeye çalışıyorum, bunu bir mali tedbir olarak görüyoruz. El koyma işlemiyle alakalı, Anayasa’nın 20'nci maddesinde öngörülen anayasal ilkelere müteakip fıkralarda uyulduğunu görüyoruz. (6)'ncı fıkra anlamında da durumumuzu arz ettik yani burada bankalar askıya almayacaksa bu düzenlemenin gerçekten gereği yok ama bankanın askıya alması ve almamasıyla alakalı yani özellikle askıya almasıyla alakalı tarafların menfaatleri ve bu menfaatleri çerçevesinde yargı mercilerine başvurmalarının önü açık. Yargı mercilerinin de çok kısa sürelerde bu konudaki talepleri karara bağlaması noktasında maddede yetki ve görevleri söz konusu.

Kısaca bu şekilde ifade edebilirim.