BAŞKAN FUAT OKTAY - Dışişleri Komisyonumuzun çok değerli üyeleri, çok değerli Bakan Yardımcılarımız, kamu kurumlarımızın çok değerli temsilcileri, basınımızın değerli temsilcileri, değerli katılımcılar; Dışişleri Komisyonunun 28'inci Yasama Dönemi 20'nci Toplantısını açıyorum.

Toplantı yetersayımız vardır, görüşmelere başlıyoruz.

2 Bakan Yardımcımız burada bugün, 3'üncü Bakan Yardımcımız da gelecekler. Hacı Ali Bey ve Musa Bey buradalar, Levent Bey de birazdan burada olacak. Yine sunumla ilgili, belki öne alma ihtimaliyle ilgili Levent Bey'in de...

DIŞİŞLERİ BAKAN YARDIMCISI MUSA KULAKLIKAYA - Yolda efendim.

BAŞKAN FUAT OKTAY - Dolayısıyla onunla da siz önceden görüşmeyi yaparsanız memnun olurum.

BAŞKAN FUAT OKTAY - Yine, her zaman olduğu gibi, müsaadelerinizle, gündeme geçmeden önce sizlerle birkaç hususu paylaşmak isterim. Hem de bu vesileyle de aslında Komisyon olarak da yürüttüğümüz faaliyetlerle ilgili de sizleri bilgilendirme fırsatı buluyoruz.

Bugün Komisyonumuzun 2026 yılındaki ilk toplantısını gerçekleştiriyoruz. Bu vesileyle, sizlerin şahsında tüm milletvekillerimizin yeni yılını bir kez daha buradan tebrik ediyor; 2026 yılının ülkemiz, milletimiz ve tüm insanlık için barışa, istikrara ve hayırlı gelişmelere vesile olmasını temenni ediyorum.

Suriye'de son derece kritik gelişmelerin yaşandığı bir süreçteyiz. SDG daha önce imzaladığı mutabakatlara sadık kalmamış, verdiği sözleri ne yazık ki tutmamıştır. Suriye hükûmeti, bunun üzerine geçtiğimiz hafta işgal altında tutulan Halep'teki mahalleleri, ardından Fırat'ın batısında ve doğusunda yer alan önemli alanları terör örgütlerinden arındırmıştır. 20 Ocakta da yine belirli bir anlaşma çerçevesinde dört günlük bir ateşkes sağlanmıştır. Ümit ediyoruz bu iyi bir şekilde sonuca ulaşır. Bu noktada SDG'ye düşen görev Suriye hükûmetiyle entegrasyonu sağlamak, verdiği sözlere ve taahhütlerine riayet etmektir.

Bu vesileyle, iki gün önce Suriye sınırında bayrağımıza yönelik olarak yapılan saldırıyı da bir kez daha lanetliyor ve bunun faillerinin cezasız kalmayacağını buradan bir kez daha belirtmek istiyorum.

Suriye'de barış, istikrar ve refahın tesis edilmesi başta ülkemiz olmak üzere tüm bölge açısından hayati önemdedir. Suriye'nin toprak bütünlüğünün ve egemenliğinin korunması, terör örgütlerinden tamamen arındırılması elzemdir. Türkiye, bu süreçte Suriye hükûmetinin ve Suriye halkının yanında yer almaya devam edecektir.

Yılbaşından bu yana bölgemizde yaşanan bir diğer önemli gelişme ise İran'da cereyan eden olaylardır. Ekonomik sebeplerle başlayan ve ülke geneline yayılan gösteriler neticesinde can kayıplarının yaşandığı anlaşılmaktadır, raporlara da yansımaktadır. İran'da daha fazla can kaybı yaşanmadan istikrarın sağlanmasını ve sorunların diyalog ve uluslararası boyutlarının diplomatik yöntemlerle çözülmesini temenni ediyoruz. Yüzyıllardır aynı sınırı paylaştığımız İran'ın geleceğinin dış güçler tarafından değil, yalnızca İran halkı tarafından belirlenmesi gerektiği yönündeki tutumumuzu bir kez daha vurgulamak isterim.

Değerli Komisyon üyeleri; Gazze'deki gelişmeleri yakından takip etmeye ve bu konuda aktif bir politika izlemeye devam ediyoruz. Gazze şeridinin idaresini üstlenecek Filistinli Teknokrat Komitenin kurulması ve diğer üyeler yanında Dışişleri Bakanımız Sayın Hakan Fidan'ın bu komitenin çalışmalarını denetlemek de dâhil olmak üzere oluşturulan yürütme kurulunda yer alacağının açıklanması önemli gelişmeler olmuştur. Hâlen son derece zor şartlar altında yaşam mücadelesi veren Gazze'deki Filistinlilere yönelik İsrail saldırılarının tamamen durdurulması ve insani yardımların hiçbir engellemeye tabi tutulmadan bölgeye ulaştırılması elzemdir. Barış planının ikinci aşamasının başarıyla sürdürülmesi ve Gazze'nin yeniden imar sürecinin bir an önce başlatılması gerekmektedir. Bu kapsamda ülkemiz de Barış Kuruluna katılma kararı almıştır.

Diğer taraftan, İsrail'in Lübnan ve Suriye'deki işgal ve saldırılarına ilaveten Somaliland'i tanıyarak Somali Federal Cumhuriyeti'nin egemenliğini ve toprak bütünlüğünü hedef alması, bölgeyi istikrarsızlaştırmaya yönelik politikalarının son örneğini teşkil etmiştir. Bu adım yerleşik uluslararası normların ve Birleşmiş Milletler Şartı'nın açık bir ihlalidir. Türkiye olarak, Somali'nin egemenliğine, birliğine ve toprak bütünlüğüne olan sarsılmaz desteğimizi bir kez daha teyit ediyor; bu doğrultuda uluslararası hukuka uygun biçimde attığı diplomatik ve hukuki adımları desteklemeye devam edeceğimizi vurgulamak istiyorum.

Tüm konularda, bu konularda özellikle daha detaylı bilgi vermeyi teminen bugünkü toplantımızın ilgili bölümünde Dışişleri Bakan Yardımcısı Sayın Musa Kulaklıkaya Orta Doğu'daki güncel gelişmelere ilişkin zaten bir sunum gerçekleştireceklerdir.

Değerli arkadaşlar, 2026 yılının hemen ilk günlerinde Venezuela'daki gelişmeler uluslararası hukukun üstünlüğü, devletlerin egemenliği ve bölgesel barış açısından kaygı verici bir gelişme olmuştur. Uluslararası ilişkilerde temel ilke evrensel hukuka, devletlerin bağımsızlığına ve egemenliğine saygıdır. Venezuela halkının barış ve huzur içinde yaşamasıyla bölgesel istikrarın bu çerçevede sağlanmasını arzuluyoruz.

Amerika Kıtası'ndaki gelişmeler hakkında -gerek Latin Amerika boyutu gerekse Grönland da dâhil buna- Dışişleri Bakan Yardımcısı Sayın Levent Gümrükçü tarafından da yine bugünkü toplantımızın ilgili bölümünde yine detaylı bir sunum gerçekleştirilecektir.

Değerli Komisyon üyeleri, ülkemizin kuzeyinde devam eden Rusya-Ukrayna savaşı da yine ne yazık ki tüm şiddetiyle sürmektedir. Zaman zaman barışa yaklaşıldığı yönünde açıklamalar yapılsa da sahadaki çatışmalar devam etmektedir. Türkiye olarak başta İstanbul süreci olmak üzere savaşın sona erdirilmesine yönelik her türlü diplomatik çabayı desteklemeyi ve bu yönde aktif rol üstlenmeyi sürdürüyoruz.

Gerek bölgemizde gerekse küresel ölçekte son derece kritik bir dönemden geçmekteyiz Orta Doğu'daki gelişmelere ilaveten ABD ile Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki küresel rekabet, ticaret savaşları, ABD yönetiminin Latin Amerika'ya yönelik politikaları, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında Avrupa güvenlik mimarisinde yaşanan gelişmeler ve Grönland'a ilişkin ABD taleplerinin transatlantik ilişkilerinde yarattığı gerilim, uluslararası düzeni derinden etkilemekte, hatta sarsmaktadır.

Böylesi bir ortamda ülkemizin hem içeride hem de dışarıda güçlü olması hayati önemdedir. Komisyonumuz, bu hedef doğrultusunda 2026 yılında da yine ikili ve çok taraflı parlamenter diplomasi faaliyetlerine yoğun şekilde devam edecektir. Bu kapsamda çok taraflı alanda önümüzdeki dönemde Estonya-Türkiye-Baltık ülkeleri dörtlü toplantısına, Bakü'de Türkiye-Azerbaycan-Gürcistan üçlü toplantısına, Kazakistan'da Türk devletleri dışişleri komisyonları toplantısına ve Romanya'da Türkiye-Romanya-Polonya üçlü toplantısına iştirak etmeyi planlıyoruz.

Ayrıca, parlamenter temaslarımızın yanı sıra düşünce kuruluşları, akademi ve sivil toplumla ilişkilerimizi güçlendirerek kamu diplomasisine de daha fazla ağırlık vereceğiz. Bu çerçevede ABD yönetimlerinde diplomasi ve dış politika alanlarında üst düzey görevlerde bulunmuş, hâlen çeşitli üniversite ve düşünce kuruluşlarında görev yapan ABD'li yetkililer ile SETA Vakfı temsilcilerini 17 Aralık 2025 tarihinde kabul ettiğimizi buradan ifade etmek isterim. Bu görüşmede bölgesel konuların yanı sıra iki ülke ilişkilerinde parlamenter diyaloğun güçlendirilmesine yönelik görüş alışverişinde bulunmuştur.

Değerli Komisyon üyeleri, son olarak bugün Komisyonumuzda görüşülmesi planlanan 7 teklifi yanı sıra esas komisyon olarak önümüzde toplam 25 teklif bulunmaktadır. 28'inci Yasama Döneminin başlangıcından bu yana Komisyonumuzda kabul edilen 67 uygun bulma kanun teklifi Genel Kurulda yasalaşmıştır. Buna karşılık Komisyonumuzdan geçen 106 teklif hâlen Genel Kurul gündeminde beklemektedir. Bu tekliflerin bir an önce yasalaşabilmesi için tüm siyasi parti gruplarının desteğini özellikle rica ediyorum. Bu vesileyle toplantımıza ilk defa katılacak olan Dışişleri Bakan Yardımcıları Sayın Musa Kulaklıkaya, Sayın Levent Gümrükçü ve Sayın Hacı Ali Özel'e bir kez daha hoş geldiniz diyor ve bakan yardımcılığı görevlerinde de başarılar. diliyorum.

Evet, teşekkür ediyoruz. Basındaki arkadaşlarımızı dışarıya davet edebiliriz.

Komisyonumuzun değerli üyeleri, basını dışarı aldıysak biraz önceki konuyu isterseniz hemen karara bağlayalım, ona göre devam edelim. Benim için hiçbir şey...

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Başkanım, önce maddeleri bitirelim, ondan sonrasında sunumu rahat rahat dinleyelim.

AHMET FETHAN BAYKOÇ (Ankara) - Evet efendim, önce resmî işimiz bitsin.

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Resmî işimiz bitsin, ondan sonra. Hızlı bitirelim, önerge olmadan ve konuşmadan hep beraber oylayalım.

AHMET FETHAN BAYKOÇ (Ankara) - Çünkü şöyle bir şey olacak. Çok özür diliyorum, biz bunu görüşürken o sırada önergeler başlayacak; önergeler başladığı zaman yoklamalar başlayacak, biz maddeleri görüşürken hızlı hızlı gidip gelmek zorunda kalacağız. Onun için tamamlayalım.

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Yani rahat rahat dinleyelim. Dinleyebilen arkadaşlar dinlesin.

YUNUS EMRE (İstanbul) - Başkanım, şöyle bir açıklama gereği hissediyorum. Her anlaşmayla ilgili Komisyon raporu hazırlanıyor. Komisyon raporlarında ayrıca Bakanlık temsilcilerinin açıklamaları yer alacak yani anlaşmaları görüşmeden kabul etmek gibi bir usulümüz yok. Bütün anlaşmalarla ilgili Bakanlık temsilcilerinin açıklamaları olacak.

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Görüşelim zaten.

BAŞKAN FUAT OKTAY - Yok, zaten görüşmeden teklif edelim diye öyle bir şey yok.

YUNUS EMRE (İstanbul) - 7 anlaşma var önümüzde, her biriyle ilgili on-on beş dakikalık açıklamalar olursa iki saatimizi, iki buçuk saatimizi alacaktır. Böylelikle bu şekilde hızlı ilerlersek Genel Kurula herkesin gitmesi gerekecek ve bu son bölümü dinleyemeyebiliriz.

BAŞKAN FUAT OKTAY - Benim için hiçbir şeyi yok. Bütün herkesi serbest bırakıyoruz, herkes istediği şekilde... Oylamaya sunuyoruz. Oylamaya sunalım arkadaşlar...

YUNUS EMRE (İstanbul) - Hayır, şöyle: Bakın, biz bu anlaşmaları inceledik. Anlaşmalarla ilgili farklı bir şey yok, dolayısıyla muhalefet şerhi yazacağımız bir husus yok. O yüzden bu...

AHMET FETHAN BAYKOÇ (Ankara) - O zaman hemen oylayalım.

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Hemen gerekçeleriyle alalım.

YUNUS EMRE (İstanbul) - Açıklamaları yapılmadan anlaşmalar kabul edilebilir mi?

BAŞKAN FUAT OKTAY - Şöyle bir şey yapalım mı? Tamamen dediğim gibi çoğunluğa uyacağız ve ben gerçekten fark etmez derken gerçekten fark etmez diyorum. Herkes kendi şeyi çerçevesinde nasıl düşünüyorsa oylamaya sunalım; ona göre oylama farklı yönde çıkarsa bir önergeyle gündem değiştiririz yoksa rahat hareket edelim yani.

Mevcut hâliyle devam etmesini arzu eden arkadaşlarımızı görelim... 10 kişi. İlkönce gündeme alalım diyen arkadaşlarımız... 9 kişi. O zaman mevcut hâliyle gündemimize devam ediyoruz.

UTKU ÇAKIRÖZER (Eskişehir) - Sizin bir fikriniz yok mu Sayın Başkan?

BAŞKAN FUAT OKTAY - Ben, nasıl isterseniz ona uyacağım dedim. Benim için her ikisi de uygun.

BAŞKAN FUAT OKTAY - Evet, yine, malumunuz olduğu üzere, 28'inci Yasama Döneminin ikinci devresinde Dışişleri Komisyonu bünyesinde 9 üyeden oluşan Yurtdışı Türkler ve Akraba Toplulukları Alt Komisyonu, Komisyonumuzun Sıfır 4/12/2025 tarihli toplantısında kurulmuş ve Komisyonumuzda temsil edilen siyasi partilerden alt komisyonunda görev alacak üyeleri Başkanlığımıza bildirmeleri talep edilmişti. Bu kapsamda alt komisyonda siyasi partileri temsil edecek üyelerin adları belirlenmiş ve Başkanlığımıza ulaşmıştır.

Üyeler şu şekilde: AK PARTİ'den 4 üye; Sayın Seda, İstanbul Milletvekili; Sayın Mustafa Canbey, Balıkesir Milletvekili; Sayın Oğuz Üçüncü, İstanbul Milletvekili; Sayın Zafer Sırakaya İstanbul Milletvekili. CHP'den 1 üye, Sayın Utku Çakırözer Eskişehir Milletvekili. DEM PARTİ'den 1 üye, Sayın Semra Çağlar Gökalp Bitlis Milletvekili. MHP'den 1 üye, Sayın İsmail Özdemir Kayseri Milletvekili. İYİ Partiden 1 üye, Sayın Metin Ergun Muğla Milletvekili. YENİ YOL Partisinden 1 üye, Sayın Hasan Karal İstanbul Milletvekili.

Komisyonumuza siyasi partiler tarafından bildirilen ve okunan isimler biraz sonra oylanacaktır. Oylama sonucuna göre de bu isimlerden oluşan Alt Komisyon, üyelerinin belirleyecekleri bir tarihte ilk toplantılarını gerçekleştirecek ve bu toplantıda başkan seçimini yapacaklardır.

Alt Komisyonda siyasi partileri temsil edecek üyelerin isimlerini oylarınıza sunuyorum: Kabul edenler... Kabul etmeyenler... Kabul edilmiştir. Böylece, Alt Komisyon kuruluş süreci ve üye seçimi tamamlanmıştır. Alt Komisyona seçilen üyeleri tebrik ediyor ve bundan sonra yapacakları çalışmalarda başarılar diliyorum. Bir kez daha Komisyon olarak Alt Komisyonumuza yapacağı çalışmalarda her türlü desteği vereceğimizi vurgulamak istiyorum ve ben buradan bir kez daha ifade etmek istiyorum, geçen dönemdeki tartışmaların yani yapılan çalışmaların verimliliğiyle ilgili bu dönem olmamasını arzu ediyoruz. Dolayısıyla, çıktı bekliyoruz Alt Komisyonumuzdan, eğer çıktı olmayacaksa da bundan sonra bence böyle bir Komisyonun kurulmasına da gerek olmayacaktır diye düşünüyorum, ben Komisyon Başkanı olarak kendi şahsi fikrimi söylüyorum. Dolayısıyla, gerçekten bir Komisyon kuruyorsak etkili şekilde değerlendirmemiz lazım diye düşünüyorum.

Şimdi gündemimize geçiyoruz. Bugün gündemimizin 2'nci sırasında, uygun bulma kanun teklifleri kapsamında toplam 7 teklifin görüşülmesi yer almaktadır. Gündemdeki üçüncü husus, Dışişleri Bakanlığı tarafından Amerika Kıtası'nda ve Orta Doğu'da yaşanan son gelişmeler hakkında Komisyonumuz bilgilendirilecektir. Gündem bilgisi ve teklif metinleri 20/1/2026 Salı günü Türkiye Büyük Millet Meclisi uzantılı e-posta adreslerinize de gönderilmiş ve elden dağıtılmıştır.

1- İstanbul Milletvekili Numan Kurtulmuş'un 2/2099 esas numaralı "Maliye Mükemmeliyet Merkezi'nin (CEF) Kurulması Hakkında Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi(2/2099) (*)

BAŞKAN FUAT OKTAY - Uygun bulma kanun tekliflerinin 1'inci sırasında İstanbul Milletvekili Sayın Kurtulmuş'un (2/2099) esas numaralı Maliye Mükemmeliyet Merkezi'nin Kurulması Hakkında Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Teklifi bulunmaktadır. İstanbul Milletvekili Sayın Numan Kurtulmuş tarafından 15/04/2024 tarihinde Meclis Başkanlığına sunulan teklif 16/04/2024 tarihinde esas komisyon olarak Dışişleri Komisyonuna, tali komisyon olarak Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilmiştir.

Teklifin tümü üzerindeki görüşmelere geçiyoruz. Teklif hakkında Komisyonumuzu bilgilendirmek üzere sözü Dışişleri Bakan Yardımcımız Sayın Musa Kulaklıkaya'ya veriyorum.

Buyurun Sayın Kulaklıkaya.