ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Burada amaçlanan ne?

Şimdi "İnşaatı tamamlayarak etaplar halinde yeniden inşaata başlayan yapı kooperatifleri, yaptıkları ve yapmayı planladıkları tüm inşaat tamamlanmadan iş yeri ve konutları ortaklarına tahsis etmiş olsalar dahi tahsis edilen gayrimenkullerin tapusunun devrini yapamaz." diyor. Şimdi, adamın durumu elvermedi, orayı devredecek, o gelen ona daha hızlı katkıda bulunup bu işi bitirebilir; birincisi bu.

İkincisi: Ben, bu yapı kooperatiflerinin de Türkiye'de son durumunun ne olduğunu şöyle merak ediyorum. Bir ekspres yapı kooperatifi var, soru önergesi de verdim, cevap gelirse bakacağız. "1970'lerde kurulmuş, şimdi yöneticisi var mı, yok mu, ne iş yapar, arazisi ne oldu, arsası ne oldu?" diye Ticaret Bakanlığına bir soru önergesi verdim, Bakanlık bana dedi ki: "Faal, arsa duruyor ve böyle bir kooperatif var." İkinci kez sordum: "Ya, böyle dediniz, ne yerini bulabildik, ne yurdunu bulabildik." "Bu bizim görevimiz değil, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının görevi, oraya sorun." dediler. Şimdi, onun için biz soralım: Şu yapı kooperatiflerini Türkiye'de baştan sona bir ele alsak da durumları nedir, kaç yıllıktır; ne oluyor? Milletin o kadar parası, birikimi bir yerlerde çarçur edilmiş, tüketilmiş. Bir de şimdi yarım olan yapı kooperatifini satma hakkını elinden alıyorsunuz.

BAŞKAN ADİL KARAİSMAİLOĞLU - Buyurun.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Sayın Başkanım, şimdi, bir defa bu yani eski kooperatiflerle alakalı bir durum değil. Kooperatif haricinde normal bir müteahhidin yaptığı işlerle de ilgili değil, sadece kooperatifleri ilgilendiren bir konu.

YAVUZ AYDIN (Trabzon) - Müteahhit yapıyorsa o kooperatifi?

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - O ayrı, kooperatif kuruluşuysa tamam.

Şimdi, Sayın Başkanım, şöyle: Aslında, TOKİ'de çalıştığımız dönemde bir mesele vardı. TÜRKKONUT tarafından normal şeylere, işte kooperatiflere satılmış, kooperatifler de bunu tabii ki bir müteahhide yaptırmış ama kooperatif üzerinden yaptırmış, yarısını tamamlamış, diğer yarısını yapmadan bu yarısının tapularını almışlar. Diğer yarısını, bu sefer, o müteahhit yapamadan iflas etti, gitti; öbür adamlara dediler ki tamam, siz gidin, bu iflas eden müteahhitle işinizi çözün ama kooperatif üyelerinin yarısı konutunu almış oldu, yarısı iflas etmiş müteahhitle baş başa kaldı. Biz de diyoruz ki bak, geçmişe dönük bir düzenleme yaparsak bunun altından zaten çıkamayız şey olarak. Diyoruz ki bundan sonra böyle şeyler oluşmasın. Belki Sayın Vekilimin dediği, işte, binlerce böyle kooperatifler vardır, sorunları daha geçmişten geliyordur ama gelenleri, kendi içerisinde çözülebilecek şeyleri çözüyoruz. Bundan sonra diyoruz ki: 100 kişi mi yola çıktınız? Evet, 2 etap hâlinde yapılıyor; 50'si bir etap, 50'si bir etap. Tamam, bu 50'yi teslim et ama tapularını verme. Bu insanlar da bilsin ki bu tapularını alamayanların inşaatları bitene kadar biz de bunlarla beraber hareket edeceğiz; herhangi bir durum, hukuksal bir durum olduğu zaman onlarla beraber hareket edeceğiz. Dolayısıyla burada 100 kişi yola çıkarken 50'si -2 etap olarak düşünüyorsun- ben tapumu almışım, geri kalanların da hiçbir şeyi yok, hatta aidat bile yatırmayabilir. Biz diyoruz ki: Sen oturuyorsan otur ama sana tapunu vermesin. O eksik kalanları, o kooperatif bir bütün hâlinde tamamlayana kadar tapu devri yapamaz.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Yani sorunu olana öbürünün sorununu mu ilave ediyorsunuz o zaman?

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Hayır, beraber...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - O anlaşılıyor.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Hayır, Sayın Vekilim, bakın, ben tekrar izah edeyim.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Şunu söylüyorum, bakın, diyorsunuz ki: Bir tarafın işi bitti, tapuyu aldı, öbür taraf ortada kaldı; biz de öyle bir şey yapalım ki hepsi ortada kalsın.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Sayın Vekilim, bakın, bundan sonraki kooperatiflerden bahsediyoruz, bundan sonraki işlem yürütecek kooperatiflerle...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - "Bundan sonra" diye bir tarih yok ama ya!

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Geriye işleyemeyeceğine göre bundan sonradır. Yani burada yürürlük tarihiyle ilgili geriye dönük bir şey yok.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Şu an mevcutları kapsamıyor mu?

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Hayır, bundan sonraki...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Kanun çıktı ama ortada böyle bir durum var.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Eğer devrini yapmamışsa, bakın, devrini yapmamışsa kanun olur ama devrini yapmışsa onunla ilgili bir işlem yürütemezsin. Ama devrini yapmamışsa, evet. Sayın Vekilim, şöyle...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Peki, bir şey soracağım: Sorunlu olmayan yapı kooperatifi şu ülkede kaç tane var?

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Bizim arkadaşlarda öyle bir istatistik yok da.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Yapın ama bakın, bunu milletvekillerimiz bir araştırsın, kanunu getirenler.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Sayın Vekilim, tamam, onu bizim arkadaşlar duyuyorlar, eğer problemli bir kayıtlı sistem varsa şey yapsınlar ama bu getirilen sistemle bir kez daha ifade ediyorum...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Ama çözülmüyor, sorunlu olanların yanına, sorunsuz ev alanları da tapu vermeyerek onların yanına taşıyorsunuz, başka bir şey yapmıyorsunuz.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Peki, tapusunu vererek tapusunu alamayan vatandaşları mağdur etmenin bir anlamı var mı?

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Bakın, şöyle, sistemsel olarak sorunun ana kaynağı şu: Bu konuda bütünsel bakarak Türkiye'nin yapı kooperatifiyle ilgili sorunlarının tümünü ortadan kaldıracak bir temel kanun hazırlansın, o temel kanunla bunlar hiç konuşulmasın. Burada şu: Bakın, bir daha okuyayım, herhâlde... Ben okumada anlamadıysam bir daha, tekrar...

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Sayın Vekilim, şimdi 2 kişi birer tane ev yaptırmak istiyor, bakın...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Özür dilerim, 100 kişi...

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Ona indirgeyelim.

2 kişi birer tane ev yaptırmak istiyor...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Yok, 100 kişi...

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Şimdi, biri evi aldığı zaman diğerinin evini tamamlama sorumluluğundan tapusunu verirsen öbürü tamamlar mı?

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Bakın, şöyle söyleyeyim: 100 kişiye verdiniz, 10 kişi kaldı, o 10 kişiyi de bu 100 kişiyle ilgili alanların üzerinden bir sorun çözücü yaklaşım getirip o 10 kişiyi çözelim.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - İşte, bu o.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Bu o.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Ama siz ne yapıyorsunuz? "100'ü de o 10'a ekleyelim, 100 kişi de 10 kişi de aynı boyuta gelsin." diyorsunuz.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Başkanım, ben bir katkıda bulunmak istiyorum.

BAŞKAN ADİL KARAİSMAİLOĞLU - Buyurun.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Şimdi, oradaki maddenin ifadesi bu.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Bir saniye arkadaşlar...

Sayın Başkanım, şimdi tabii şöyle: Kavramların ayağını biraz yere bastırmamız lazım. Şu anki mevcut düzenlemede mülkiyetten bağımsız olarak... Yani, bir kooperatif üyesinin mülkiyeti var, kooperatifteki hissesini, tapusunu satabiliyor ama kooperatif üyeliği devam ediyor.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Tamam.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Mülkiyeti alan kişinin de kooperatif üyeliği olmuyor, böyle bir sakat durum söz konusu.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Onu düzeltin.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - İşte, onu düzeltiyoruz.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Öbürü satabilsin.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Bu teklifle ve şu ana kadar yapılan uygulamaların tamamı da müktesep hak kapsamında korunuyor. Eğer hisse devrini yapmamış şahıs yasa yasalaşırsa gene de yapabilsin dersek o zaman kaos çıkar.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Bu durum kaos yaratır.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Kaosun çıkmaması için kanunun...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Bu getirdiğiniz öneri kaos yaratır.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Hiç değil.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Şimdi...

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Şimdi, mülkiyetten bağımsız olarak sizin kooperatif üyeliğiniz devam edecek, peki, o kooperatifin diğer üyelerinin mağduriyetini kim çözecek?

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Sayın Vekilim, bakın, bir daha örnekliyorum.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Evet.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - 100 kişinin sorunu çözülmüş, 10 kişi kalmış. Şimdi, siz "10 kişinin sorunu çözülmeden 100 kişinin de sorunu çözülmesin." diyorsunuz.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Peki, o 100 kişinin...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - O 100 kişinin çözüldüğü yerde 10 kişi için çözüm getirecek bir şey geliştirin.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Sayın Vekilim...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - İşe yarar...

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Bakın, o 100 kişi beraber zaten o işi yapıyor.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Tabii yani kooperatif öyle.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Dolayısıyla, o 10 kişinin sorunu çözmesi gereken gene o 100 kişi, devlet değil. Bakın, madem, nedir, sen söyle...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Kabul ediyorum ama burada siz 100 kişiyi 10 kişiye endeksliyorsunuz.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Biz de diyoruz ki...

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - Maddeyi okursanız...

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Yok, yok, öyle demiyoruz.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Sayın Vekilim, biz de 100 kişiye diyoruz ki: Evet, bu 10 kişi daha henüz konutunu alamadı. Bu 10 kişinin konutunu kimin tamamlaması gerekiyor? Bu 100 kişinin tamamlaması gerekiyor.

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - Tabii.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Biz, bu 100 kişiye...

ADEM YEŞİLDAL (Hatay) - "Tamamlamadan bir yere gitme kardeşim diyoruz."

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Biz bu 100 kişiye tapuyu vermiyoruz ama kullanımına izin veriyoruz, diyoruz ki: Bu 10 kişinin konutu da tamamlanıp buradaki 110 kişi eğer konutunun sahibiyse herkes tapusunu alsın.

ÖMER FETHİ GÜRER (Niğde) - "Anlaşamazlarsa ömür boyu tapusuz kalsınlar." diyorsunuz.

ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKAN YARDIMCISI ÖMER BULUT - Allah, Allah! Olur mu? O zaman öbür 10 kişinin hakkını kim koruyacak?