ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Teşekkür ederim.

Başkanım bence de öncelikle bir teşekkür etmemiz gerekiyor, bu kadar emek harcandı, başta Başkanımıza, kıymetli Bakanımıza, size, bütün vekillerimize ve burada emek harcayan, uzmanlarımız, çayımızı getiren arkadaşlarımız, daha sonra stenograflarımız, hepsine ben teşekkür etmek istiyorum, hepsinden Allah razı olsun, güzel bir şekilde geçirdik gerçekten.

Benim altını çizmek istediğim nokta, yani şahsen şöyle bir sarsıcı gerçeği gördüm ben bu Komisyonda: Bazı engel durumlarının erken aşamada teşhisinin hayatlarda çok büyük fark oluşturacağını dinledik birkaç misafirimiz tarafından. Bu beni hakikaten çok etkiledi çünkü bir şey yapılacakken eğer yapılmayıp, ertelenip ya da gerekli tedbirler alınmadığı için eğer insanların hayatlarında büyük değişimlere yol açacak şeyleri yapamazsak bunun çok büyük vebal olduğunu düşünüyorum, ben önceliğimizin bu olması gerektiğini düşünüyorum. Bu önceliğimiz arasında tabii, en başta ne var? Otizm var. Mesela, görmeyle ilgili, işitmeyle ilgili, hatta en son dün dinlediğimiz konuşmayla ilgili eğer erken teşhis edilirse, erken saptanırsa çok büyük yol alınacağını öğrenmek...

OTURUM BAŞKANI JÜLİDE SARIEROĞLU - Mesela, yanık konusu da çok önemliymiş, biz Antalya'da onunla ilgili çok önemli çalışmalar olduğunu öğrendik üniversitemizde hani onu da kayıtlara geçsin diye, onu da ayrıca... İlk andaki müdahale çok önemliymiş.

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Bu benim için çok sarsıcıydı ve acilen bu konuda kurumlarımızın, bakanlıklarımızın harekete geçmesi gerektiğini, Sağlık Bakanlığı, Millî Eğitim Bakanlığı, hatta okul öncesi eğitimin ne kadar önemli olduğunu, ne kadar kıymetli olduğunu, bunların sayılarının artırılması gerektiğini fark ettim ve ben bu konuda gerçekten çok acil harekete geçmemiz gerektiğini düşünüyorum. Hatta evliliklerde... Yalnızca engellilerle ilgili engelli durumu olan, engelli çocuğu olan ailelerle ilgili değil de tüm ailelerimizin engellilikle ilgili... İşte, engelliğin farkındalığıyla ilgili gereken yerlerde, gereken kurumlarda, askerlikte bile olabilir bilemiyorum, bir sürü imkân var, evlilik aşamasındaki gençler, hatta bazı kurumlarda çalışan hizmet içi eğitimlerde bunların vurgulanması ve bu vurgulanmayla ortaya çıkan farkındalığın toplumu dönüştüreceğini düşünüyorum ben. Bununla ilgili bütün kurumların elini taşın altına koyması, farkındalıkla ilgili çalışmalar yapması gerektiğini düşünüyorum.

Diğer bir konu, öz güven yani gördüğüm nokta şu: Gelen çok kıymetli konukların, özellikle Lokman Ayva Vekilimiz, eski Vekilimiz Lokman Ayva, daha sonra işte Metin Şentürk Kıymetli Sanatçımız, bunlarda şunu gördüm: Bazı konularda gerçekten büyük adımlar atmışız, çok önemli yollar katetmişiz, işte, fiziksel ihtiyaçlar, temel haklar ama öz güven; toplumda kendinin başaracağını hissetme ve toplumda hakikaten bir yeri olduğunu düşünme gibi birçok konuda aslında adım atmamız gerektiğini görüyoruz ve bu anlamda aslında hem mutluyuz hem de hakikaten yapacak çok işimiz olduğunu görüyoruz.

Çok acil; kurumlar için de ben bir şeyi daha eklemek istiyorum bu gruplara; bilmiyorum ne kadar doğru, ben sağlıkla ilgili eğitim almış bir insan değilim. Obezite konusunun da bence ileride bir engellilik durumu gibi, engelliliğe hatta yol açan şeyleri de olduğunu düşünüyorum, bu konuda da farkındalığın oluşturulup, obezite nedeniyle engellilik durumu yaşama ihtimalimiz de göz önünde bulundurup aynı otizm gibi, işte aynı belli hastalıklar gibi yani modern hayatın getirdiği hastalıklar ve engelliliklerle ilgili çok acil harekete geçirilebilir mi?

AYLİN YAMAN (Ankara) - Verdik, bu araştırma komisyonu önerisi aslında iktidarın... Gerçekten haklısınız, orada gıda boyutu da var, onun için yapılacaklar var; çok önemli. "Okey" verirseniz...

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Beslenmeyle ilgili...

Evet, çok önemli olduğunu düşünüyorum, bununla ilgili de acilen kurulun harekete geçmesi gerektiğini düşünüyorum.

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Öyle düşünmemek lazım diye düşünüyorum: Şimdi obezite hastalıklarını engelliler olarak değerlendirirsek bütün hastalıklar engelliliğe yol açıyor.

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Yani ben onu kastetmedim aslında da...

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Yok, benim söylemek istediğim şu: Mesela, işte, larinks, larinksta işte seste problem oluyor, bazen burada trakeostomi oluyor, kalıcı trakeostomi oluyor ve -insanlar- onlar da bir engelli öyle baktığınız zaman.

AYLİN YAMAN (Ankara) - Kusura bakmayın lafınızı böldüm.

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Estağfurullah.

AYLİN YAMAN (Ankara) - Ama şu anda obez ve obez öncesini de değerlendirirseniz yüzde 50'yi geçti, bir halk sağlığı krizine döndü.

OTURUM BAŞKANI JÜLİDE SARIEROĞLU - Engellilik bağlamında değil ama obezite konusuyla alakalı...

EROL KELEŞ (Elâzığ) - Ayrı bir konu olarak...

OTURUM BAŞKANI JÜLİDE SARIEROĞLU - Toplumsal olarak dikkate alınması gereken bir risk olarak komisyon kurulması...

ASUMAN ERDOĞAN (Ankara) - Aslında, asıl meselede yine dönüp dolaşıp aynı yere geliyoruz. Yani bu iş çok geç olmadan, tedbirleri alıp çocuklarımızı bir an önce, ailelerimizi bir an önce uyandırıp... Hakikaten hani şunu dememek, "Ya, keşke bu işi daha önce yapsaydık, keşke bu bilinci daha önce kazandırsaydık." dememek için ya da "Daha önce bu teşhisi koysaydık da bu çocuğun hayatı kurtulsaydı." dememek için harekete geçmemiz gerektiği düşünüyorum.

Çok az kaldı. Kamu dışındaki kurumların, evet, kamuyu eleştiriyoruz ama kamu dışındaki kurumların da bir an önce belli hizmetlerde zorunlu ve denetlenebilir hâle getirilmesi gerektiğini, geriye gidiş olduğunu düşünüyorum. Özellikle belediyelerde, özellikle STK'lerde, işte odalarda, ticaret odaları, sanayi odaları, bunlarda bir böyle hani "Ya devlet ne yaptı ki biz ne yapalım?" gibi böyle "Şu yapsın, bu yapsın." diye böyle bir etrafa şey bulmalarını gerçekten anlamlı bulmuyorum. Çok güzel örnekler dinledik, onlar bize gerçekten çok büyük umut verdi ama bu anlamda gerekirse devletin üzerilerindeki ağırlığını hissederek üzerilerine düşeni yapmaları gerektiğini düşünüyorum. Evet, maddi anlamda bazen kazançlar oluyor ama bunu topluma bir şekilde kazandırılmaları, projeler yapmaları... Özellikle ben Ankara için Bakanımız, Kıymet Bakanımız söyledi; inşallah gidip OSB'lerde bu tarz şeyleri... Ellerini taşın altına koymaları gerektiğini düşünüyorum, bununla ilgili girişimlerde bulunmamız gerekiyor.

Kamuda kurumlar arasında koordinasyondan bahsettik çok acil ve bununla ilgili çok acil revize etmeleri gerekiyor kendilerini. Teknoloji artık gelişti, işte, her tür revize işlemlerini yapıp kendilerini yenilemelerini gerektiğini düşünüyorum. Bu kadar.

Çok teşekkür ediyorum Sayın Bakanım, çok sağ olun.

Çok verimli, çok güzel Komisyon.