AYLİN YAMAN (Ankara) - Evet, ben de değerli hocalarımıza teşekkür ediyorum sunumları için.

Ali Bey'e katılıyorum. Son dönemde sağlık sisteminde en büyük yara alan grup birinci basamak aile hekimliği sistemi oldu maalesef her aşamasında. Bir kere çok uzun zamandan beri söylediğimiz bir şey var: Kamuya ait binalarda değiller aile hekimleri, âdeta birer muayenehane işletir gibi bulundukları binaların kiralarını ödeyen bir sistemde çalışıyorlar şu anda. Kiralar malum, hepimizin sorunu bu kira sistemi ve bu kira sisteminde Ankara'da artık birçok aile sağlığı merkezi kapanma noktasına geldi, gerçekten kira ödemedi. Bu konu önemli çünkü kronik hastalık yönetimi şu anda aile hekimliğinin omuzlarının üstünde, öyle de olması gerekiyor. Gerçekten kronik hastalık yönetiminin en temel merkezi aslında aile sağlığı merkezleridir, ondan sonra ikinci basamağa geçer ama bu koşullarda, bu yönetimin kamuya ait olmayan binalarda, kamuya ait olmayan ekip kadrolarıyla yürütülmesi çok zor. Grup elemanları dediğimiz şeye katılıyorum. Hakikaten yıllardır sorunları çözülmedi ve yıllardır biz bunu Sağlık Bakanlığının her türlü toplantısında dile getiriyoruz. O hemşirelerin açlık sınırında çalışması gerçekten kabul edilebilir bir şey değil.

Şimdi, siz sağlıklı hayat merkezinden bahsettiniz. Bence sağlıklı hayat merkezleri gayet güzel ama sayıları yetersiz. En son bir obezite taraması yaptı Sağlık Bakanlığı, biliyorsunuz, çok sayıda vücut kitle endeksi ölçümü yaptı. Şu anda Türkiye'de aslında obezite ciddi bir halk sağlığı krizine döndü diyeyim çünkü yüzde 50'yi geçti, preobeziteyle birlikte; obezite artı preobezite yüzde 50'leri geçti, 54'lere yaklaştı. Bu ciddi bir engellilik de demek önümüzdeki dönem için. Dolayısıyla, aslında aile sağlığı merkezleri multidisipliner yani diğer ekip elemanlarıyla güçlendirilmeli aslında. Diyetisyeni olmalı, psikoloğu olmalı, sosyal hizmet uzmanı olmalı, fizyoterapisti olmalı hatta. Evde bakım sistemi aslında aile sağlığı merkezi üzerinden götürülebilir ama onlara ekip tanınmalı. İşte, mesela, evde bakım teknikerleri gibi, yaşlı bakım teknikerleri gibi, engelli bakım teknikerleri gibi şu anda istihdam için bekleyen, evde atama bekleyen bütün bu kadroların aslında aile sağlığı merkezleri altında kamu kadrosu şeklinde tutulması gerçekten sistemi güçlendirecek bir şey. Tabii ki aile sağlığı merkezi başına düşen nüfusunun da azaltılması lazım ancak böyle kronik hastalık yönetimini güçlendirebiliriz ve güçlü bir koruyucu sağlık sistemi kurgulayabiliriz diye düşünüyorum.

Onun dışında, HPV aşısı gerçekten çok önemli. Bütçe görüşmelerinde bizzat Sağlık Bakanına sorduk çünkü kendisi kendi ağzından müjdeyi vermişti aslında "HPV aşılarını yapıyoruz, başlıyoruz." diye sonra "Bilim kurulunun bir çekincesi var." diyerek vazgeçti. Oysa koruyuculuğunu bu denli yüksek olarak bildiğimiz bir kanser türünün aşısının hâlâ yapılmıyor olması gerçekten kabul edilebilir bir şey değil.

Aşı reddine ben de değinmek istiyorum. Bakın, Sayın Bakanım, 2021'de 51 kızamık vakası çıkmış, kızamık kontrol altında bir hastalıktı bizim için çünkü karma aşının bir parçasıydı. 2022'de 125 kızamık vakası görmüşüz, 2023'te 4.959 kızamık vakası çıkmış. Bu aşı reddiyle birlikte tırmanan çok tehlikeli ve kızamık sekeli de olan son derece tehlikeli bir hastalık grubu. Dolayısıyla, bizim sağlık okuryazarlığını artırarak aşı konusunda gerçekten işte kamu spotları olabilir. Bunun hep tamamının aşı karşıtlığı olduğunu da düşünmüyorum, aşı tereddütü de var çünkü medyada o kadar yanlış bilgilendirme var ki bu kişileri bizim doğru bilgilendirme yükümlülüğümüz var. Sağlık Bakanlığına önereceğimiz bir şey de sağlık okuryazarlığıyla ilgili ciddi bir eylem planı yapmamız gerekiyor bu tırmanan aşı reddini ve aşı tereddütünü önleyebilmek adına.

Ben, tüm emeğiniz için teşekkür ediyorum çünkü gerçekten aile hekimleri çok zor koşullarda çalışıyor. Bir eziyet yönetmeliği diyoruz yıllardır maruz kaldığınız çalışma koşullarına. Gelen hastadan da gelmeyen hastadan da sorumlu tutularak birtakım performansa dayalı yönetim şekli kabul edilebilecek bir şey değil. Gerçekten daha kamucu, sizleri rahatlatan, ekibinizi güçlendiren bir sisteme dönmek zorunda.

Bugüne kadar verdiğiniz tüm emekler için de teşekkür ediyorum ben de.