SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Değerli arkadaşlar, bugün buraya deprem bölgesinden bazı kardeşlerimiz geldi ama konuşma imkânı bulamadılar ve mesaileri olduğu için de ayrılmak durumunda kaldılar.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Siz ifade ederseniz sorunlarını...

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Şimdi, değerli arkadaşlar, 17 Ağustos 1999 tarihinde ülkemizi derinden sarsan, halkımıza büyük acılar bırakan Marmara depremi gerçekleşmiştir. Gerek yıkım şiddeti gerekse de sebep olduğu kayıplar nedeniyle son yüzyılın en büyük depremlerinden biridir. Resmî rakamlara göre 18.373 vatandaşımız hayatını kaybetmiş, 48.901 vatandaşımız ise yaralanmıştır. Türkiye Mimarlar ve Mühendisler Odası verilerine göre yaklaşık 16 milyon vatandaşımız depremden değişik düzeylerde etkilenmiştir. Halkımız günlerce, haftalarca evlerine, iş yerlerine girememiştir. Depremin, önemli sanayi bölgemiz olan Marmara Bölgesi'nde meydana gelmiş olması ekonomik açıdan ülkemizi zora sokmuştur. Akabinde, bugün, EYT problemi olarak karşımıza gelen 4447 sayılı kademeli emeklilik yasası çıkarılmıştır depremden yirmi bir gün sonra.

17 Ağustos depremi üzerinden tam yirmi bir gün sonra, göçük altında arama kurtarma çalışmaları hâlen devam ederken 8/9/1999 tarihli kademeli emeklilik yasası çıkarılmış ve tüm Türkiye'deki çalışan gruplarına emeklilik için yaş şartı uygulaması getirilmiştir. Deprem yüzünden pek çok iş yeri yıkılmış, işletmeler küçük ve büyük ölçekte hasar görmüş, kamu ve özel sektörde işe alımlar durdurulmuş, resmî sigorta girişleri işverenler tarafından ileri tarihlere ötelenmiştir. Hatta dönem koşullarında üçer aylık bildirimler şeklinde yapılan aylık sigorta bildirgelerinde birçok iş yerinde deprem öncesi işe girenler, evrak kayıpları başta olmak üzere farklı sebeplerle bildirilememiştir.

EYT yasa kapsamının, yasanın yürürlüğe girdiği 8/9/1999 tarihi yerine, deprem bölgesindeki vatandaşlarımızın iş hayatındaki kayıpları ve mağduriyetleri dikkate alınarak 31/12/1999 olarak genişletilmesi ve hak mağduriyetlerinin dikkate alınarak giderilmesi gerekmektedir. Bu konuyla ilgili "Sadece EYT'ye değil, depreme de takıldık." diyen vatandaşlarımız Türkiye Büyük Millet Meclisinden bu konuda bir düzenleme bekliyor ve seslerinin duyurulmasını istiyor.

Diğer yandan, değerli milletvekilleri, bir diğer konu, çırak ve stajyerlerin durumu. Şöyle bir not atmışlar bana, ben izninizle onu okumak istiyorum: "Bizler meslek lisesi, çıraklık okulu ve üniversite yıllarında belli bir dönemde zorunlu staja tabi tutulduk; tamirhanelerde, sanayilerde aktif olarak çalıştık, ürettik, ekonomiye katkı sağladık, ev geçindirdik. Okullarımız tarafından bizlere sigorta kartı verildi ve o kartta ilk işe giriş tarihi yazıyordu; hatta okul müdürlerimiz, öğretmenlerimiz bizlere sigortamızın başladığını, ilerleyen yaşlarda bu kartın çok faydasını göreceğimizi söylemişti. Sonuçta, çalıştığımız bir iş yeri, sorumlu olduğumuz bir iş ve başımızda bir işverenimiz vardı. Örneğin, tamirhanede çalışan bir çıraktık, haftanın 5 günü sabahtan dükkân açtık, ürettik, araba altına yattık, çalıştık, haftalarca haftalık ücret aldık, ev geçindirdik. Meslek liselerinde, üniversitelerde zorunlu staj yaptık, sanayilerde çalıştık, aktif olarak çalıştık. Ancak yıllar sonra öğrendik ki aktif olarak çalışmaya dayanan staj süreleri uzun vadeli sigorta girişi olarak sayılmıyormuş. Takdir edersiniz ki çalıştığımız yıllarda bizlerin bunu bilmesine pek imkân yoktu. E-devlette ve Çalışma Hayatım uygulamasında stajlarımız sigorta girişi olarak yani ilk işe giriş tarihi olarak görünüyor ama maalesef, uzun vadeli sigortaya başlangıç sayılmıyor. Sigortalı olmaksızın doktora öğrenimi veya tıpta uzmanlık öğrenim süreleri, sigortalı olmaksızın avukatlık stajını yapanların normal staj süreleri, hekimlerin fahri asistanlıkta geçen süreleri yeni yasayla borçlanılarak süre kapsamı içerisine alındı ancak bu hak, genele yayılmayınca büyük bir mağduriyet ortaya çıktı.

Sizlerden meslek liselerinde, çıraklık okullarında ve üniversitelerde yaptığımız aktif çalışmamızı uzun vadeli sigortaya başlangıç saymanızı talep ediyoruz."

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Tamamlarsanız...

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Bitiriyorum Başkanım, son cümlem müsaadenizle...

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Son cümlenizi alalım lütfen.

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Değerli milletvekilleri, bugün hangi sanayi sitesine giderseniz gidin, hangi fabrikaya giderseniz gidin bir ara eleman eksiği vardır. Bunu önlemek için meslek liselerine, meslek yüksek okullarına teşviki artırmak gerekmektedir ve bundan dolayı da stajyer ve çıraklara zorunlu stajın SSK başlangıcı hakkı mutlaka verilmelidir.

Teşekkür ediyorum.