SEZAİ TEMELLİ (Van) - Sayın Başkan, değerli hazırun, Sayın Bakan; herkesi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Bakan, sizin bir ekonomi modeliniz var ama bunun bir adı yok. Bu model aslında bir kopuş modeli tıpkı Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi gibi. Bu sistem nasıl cumhurdan kopuksa sizin modeliniz de toplumdan kopuk. Bir bütçeniz var ama bütçe halktan kopuk. Dolayısıyla, şunu çok net bilmek gerekiyor ki: Bütçe, toplumun en önemli belgelerinden biridir. Bir ülkeyi ülke yapan, bir toplumun bir arada yaşamasını olanaklı kılan birkaç belge varsa biri de bütçedir. Ama böyle kopuk bir bütçeyle aslında Türkiye'nin hiçbir sorununu çözmek mümkün değildir. Yirmi yıldır bütçe yapıyorsunuz, yirmi yıldır kötü bütçe yapıyorsunuz, en kötüsünü de bu sene yaptınız. Geçen seneki bütçeniz altı ay dayandı, ek bütçe yaptınız. Bu sene altı ay dayanır mı? Şüpheli. Çünkü bütçede her şeyden önce bütçe hakkının ihlali söz konusu. Bütçe hakkını ihlal eden bir bütçenin zaten herhangi bir soruna çözüm üretemeyeceği gibi toplumun beklentilerini karşılaması da çok da mümkün değil. İkincisi, bize okuduğunuz rakamlar gerçekçi değil, ekonomideki gerçeklerle asla örtüşmüyor. Üçüncüsü, ülkenin hiçbir yapısal sorununa, gerçek anlamda yapısal sorununa bir çözüm sunamadınız.

Nedir bu yapısal sorunlar? 3 tanesini söylemek istiyorum. Birincisi; siyasi olarak Kürt meselesidir. Bugün, Kürt meselesi çözülmeden Türkiye'de birçok meselenin çözülemeyeceğini artık herkes idrak etmiş durumda. İkincisi; toplumsal meseledir, toplumsal olarak ortaya çıkan meseledir, bu da yoksulluktur. Yoksulluğu çözemediğiniz sürece toplumsal barışı da toplumsal gelişmeyi de sağlamak mümkün değildir. Üçüncüsü de iktisadi olarak açık meselesidir. Sayın Bakan, 3 tane açık var: Cari açık, bütçe açığı ve tasarruf açığı var. "Çoklu kriz" dediğimiz şey bu çoklu açıktan kaynaklanıyor. Ama bu bütçe, bu açıkları gidermek bir tarafa, daha da derinleştirici bir karaktere sahip.

Kredi tayınlaması, bize okuduğunuz bu. Sürekli olarak kredi tayınlamışsınız. Kredi tayınlamasıyla aslında sorunları geleceğe öteliyorsunuz, ileriye kaçıyorsunuz; bu mümkün değil. Bir de siz seversiniz, bir sözcük de ben kullanayım; bütçeyi nasıl finanse ediyorsunuz, bütçe neyi finanse ediyor? Yani düalistik bir problematikten bahsediyorum size. Bütçe neyi finanse ediyor? Bütçe, silah tüccarlarını finanse ediyor. Militarist bir bütçedir, o yüzden Kürt meselesini çözme şansı yoktur. Bütçe neyi finanse ediyor? Bütçe, bankaları finanse ediyor; dolayısıyla, gelir ve servet uçurumu artıyor.

(Uğultular)

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Değerli arkadaşlar, biraz sessiz konuşursak, konuşmacıyı anlayamıyoruz.

SEZAİ TEMELLİ (Van) - Yoksulluğu çözme şansı yoktur. Dolayısıyla, ortaya çıkan emek dünyasındaki bu fakirleşmenin, yoksullaşmanın en temel nedeni, işte, bu finans baronlarını fonlamanızdır.

Üçüncüsü, bütçe neyi finanse ediyor? Enerji ve inşaat sektörü oligarklarını finanse ediyor dolayısıyla da bugün doğanın talanını, ekolojik sorunları ve ortaya çıkmış olan kuşaklar arası yükü tam da, işte, bu finansman aklında görürsünüz. Peki bütçe nasıl finanse ediliyor? Bütçenin finansmanına dönüp baktığımızda da artık "adaletsiz" sözcüğünün bile yetersiz kaldığı bir vergi sistemiyle finanse ediliyor. Böyle bir vergilemeyle aslında toplumun sorunlarını çözmek mümkün olmadığı gibi toplumu çok ciddi anlamda ayrıştıran, gelir ve servet adaletsizliğini derinleştiren bir yere doğru ülke sürükleniyor. Bir toplumda vergi adaleti yoksa hiçbir yerde adaleti bulma şansınız yoktur. Toplumları bir araya getiren ilk adım vergi almaktır; vergiyi adaletli, hakkaniyetli bir şekilde var etmektir.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Son yarım dakikanız.

SEZAİ TEMELLİ (Van) - Sınıflarda, derslerde, kamu maliyesinde Sayın Bakan, bunları öğrettik; eski notlarınıza dönüp bakmakta yarar var. İkincisi, bütçeyi neyle finanse etmeye çalışıyorsunuz? Enflasyonla. Enflasyonist bir model aslında ekonomiyi ciddi anlamda çürüten bir modeldir. Son olarak borçlanmayla, borçsuz kimse kalmadı sayenizde. Ama topyekûn ülkenin borçları artık taşınamaz bir hâle geldi.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Teşekkür ediyorum.

SEZAİ TEMELLİ (Van) - Son bir söz Sayın Başkan, bitiriyorum.

Hani dedim ya bu modelinizin bir adı yok, onu da ben söyleyeyim, bundan sonra belki kullanırsınız. Bu modelin adı "Faşizmin Ekonomisi"dir, tarihte de çokça örneği vardır.

Teşekkür ederim.