KOMİSYON KONUŞMASI

MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Ben Hatay Milletvekiliyim ve on bir yıldır -biliyorsunuz- Hatay'da Suriye kriziyle uğraşıyoruz ve 2011 yılında başlayan bu iç savaşla birlikte Suriye'ye komşu olan ülkeler bu ülkeyle olan sınır kapılarını güvenlik gerekçesiyle kapattılar. Türkiye'nin Orta Doğu ülkelerine açılan ticaret yollarının kapısı durumundaki Yayladağı Sınır Kapısı da yine güvenlik gerekçesiyle 2013 Mayıs ayında geçici olarak kapatıldı. Lübnan, Suriye iç savaşının başlamasından sonra 2012 yılında kapattığı Elka Sınır Kapısı'nı beş yıl sonra yani 2017'de açtı. Irak, Suriye iç savaşı ve terör tehdidi nedeniyle 2012 yılında kapattığı Ebu Kemal Sınır Kapısı'nı yedi yıl sonra 2019'da açtı. Ürdün ise 2015 yılında kapattığı Cabir Sınır Kapısı'nı 2018'de kısmen, bir yıl kadar önce de tamamen açtı. Bazı teknik altyapı sorunlarının giderilmesi ve güvenlik tedbirlerinin alınmasının ardından açılacağı söylenen Yayladağı Sınır Kapısı ise dokuz yıldır kapalı Sayın Bakanım. Peki, 14 Orta Doğu ülkesine açılan, dolayısıyla Türkiye'nin ve Hatay'ın ihracatı, nakliyesi ve bağlı sektörleri için hayati önemde olan Yayladağı Sınır Kapısı inat ve ısrarla neden kapalı tutuluyor? Hem Hatay ekonomisine hem de ülke ekonomisine zarar vermeye ısrarla neden devam ediliyor? Ayrıca, Suudi Arabistan'la başlattığınız normalleşme süreci de ihracat rakamlarına beklenen ölçüde yansımıyor. Bu normalleşme sürecini başlatmamızın en büyük nedeninin uygulanan örtülü ambargo nedeniyle kaybettiğimiz 3 milyar dolarlık ihracat geliri olduğu herkesin malumu ama asıl amaç bu olmasına rağmen Suudi Arabistan'la ihracat beklendiği gibi artmadı. Rakamlarla bakalım: 1 Ocak 2022 ile 31 Ekim 2022 arasındaki on aylık sürede Suudi Arabistan'la olan ihracatımız toplam 561 milyon dolar, 2021'in ilk on ayında ise bu rakam 162 milyon dolardı. Yüzde 246'lık bir artış görünüyor, sevinelim mi? Elbette 561 milyon dolarlık bir ihracat sevinilecek bir rakam değil çünkü Yayladağı ve Cilvegözü Sınır Kapısı kapanmadan önceye, 2013 yılına geri dönelim. 2013 yılının ilk on ayında Suudi Arabistan'a ihracatımız ne kadardı biliyor musunuz Sayın Bakanım? 2,7 milyar dolardı. 2,7 milyar dolar nerede, bu seneki 500 milyon dolar nerede? Siz bu sınır kapılarını kapalı tuttuğunuz sürece 2,7 milyar dolarlık ihracat rakamlarını göremeyiz çünkü Suudi Arabistan'a ve Orta Doğu'ya en pratik, en kısa sürede, en az maliyetli ihracat kara yoluyla yapılır, Hatay'dan yapılır, Yayladağı Sınır Kapısı'ndan yapılır. Bakın, Yayladağı Sınır Kapısı açık olsa Hatay'dan iki günde Riyad'a varacak olan yük, şimdi gemiyle ancak yirmi günde gidebiliyor. Ayrıca, kara yoluyla, tırla nakletmenin bedeli 1 ise gemiyle yollamanın bedeli 4 yani dört katı. Bunlardan dolayı çabuk bozulacak mallar Suudi Arabistan'a ihraç edilemiyor; nakliye bedeli ürünün bedelini aşan ürünler ihraç edilemiyor. Dolayısıyla Suudi Arabistan'la başlattığınız normalleşme süreci de ihracat rakamlarına yansımıyor. Hâl böyle olunca Hatay'ın 14 Orta Doğu ülkesine açılan sınır kapılarını açmak için neden ortaya bir irade koymuyorsunuz? Neden gerekli adımları atmıyorsunuz? Suriye'yle yapılan görüşmelerde bu konuyu konuşuyor musunuz? Hangi bağlamda konuşuyorsunuz, detayları nedir?

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Son yarım dakikanız.

Buyurun.

MEHMET GÜZELMANSUR (Hatay) - Biliyorsunuz, Hatay nakliye sektöründe Türkiye'de 3'üncü sırada. 3'üncü sırada olmamıza rağmen en büyük sıkıntıların biri şoförlerden alınan vizeler. Ne yazık ki Avrupa Birliği ülkeleri Schengen vizesini vermiyor, verse bile çok kısa sürede veriliyor. Bu konunun da acilen çözülmesi lazım çünkü burada da sadece Hatay'ın değil, tüm Türkiye'nin ihracatı Avrupa'ya engellenmiş oluyor.

Teşekkür ediyorum.