| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi (1/286) ve 2021 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi (1/285) ile Sayıştay tezkereleri |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 6 |
| Tarih | : | 07 .11.2022 |
ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Sayın Bakan, değerli çalışma arkadaşları, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Sayın Bakan, ocak-eylül arasında ithalatımız 272 milyar dolar. TÜİK'e göre ise 271 milyar 249 milyon dolar; şimdi hangisine inanacağız? Sizden bununla ilgili bir açıklama bekliyorum. Arada 800 milyon dolar gibi bir fark var, 800 milyon dolar siz daha fazlasınız; TÜİK'e göre ise bu rakam 800 milyon dolar daha aşağıda. Yani bu, hesap hatası mı yoksa yıl sonundaki cari hesapla ilgili, cari açıkla ilgili bir çalışma mı, onu da anlamadık çünkü Turizm Bakanlığının rakamlarını da yukarı doğru revize ettiğini geçtiğimiz günlerde gördük.
Şimdi, Sayın Bakan, pandemiyle birlikte Türkiye'nin yeni bir üretim üssü olacağını söylediniz ancak mevcut politikalar tam tersini gösteriyor. Bu arada şunu da ifade edeyim, başta söyleyecektim: Türkiye Büyük Millet Meclisinde tecrübe kazanıp halkın seçtiği bir milletvekilinin bakan olması farkını da sizde görüyoruz ayrıca bunun için de tebrik ediyorum. Ve burada şunu da hemen arkasından ilave edeyim: Bu geçtiğimiz çalışma döneminde elektronik ticaretle ilgili ısrarla getirip geçirdiğiniz kanun önemli yani biz orada destekledik fakat yönetmeliklerle ve denetimle henüz piyasadaki etkisini görmüyoruz, küçükler hâlâ sömürülmeye devam ediyor.
Şimdi, biraz önce söylediğim gibi 2021 yılında Türkiye 13 milyar 345 milyon dolar doğrudan yabancı sermaye girişi sağlamış fakat bunun yüzde 42'si yani 5 milyar 643 milyon dolarlık kısmı gayrimenkul. Vatandaşlık veriyoruz bir şekilde, gayrimenkul yani toprak ve konut satıyoruz, böyle bir rakam geliyor. Şimdi, yeni, 2022 yılının rakamlarını da sizin sitelerinizden aldım, verilerinizden aldım: Doğrudan gelen 6 milyar 832 milyon doların 4 milyar 331 milyon doları gayrimenkul satışı. Bu, doğrudan yatırım kabul ediliyorsa Türkiye'de doğrudan yatırımın tanımı nedir? Yani eğer doğrudan yatırımı biz sanayi kuruluşları olarak kabul edeceksek bu rakamların revize edilmesi gerekmiyor mu? Gerçek rakamın, doğrudan yatırımın 2 milyar dolar gibi olduğunu ve aynı zamanda da bunların hazır şirketlerimize geldiğini ifade etmek istiyorum.
Sayın Bakan, ihracatın ithalatı karşılama oranını da biraz önce söylediniz fakat burada sizin gene sitenizden, Ticaret Bakanlığı sitesinden aldığım verilerde enerji ithalatını çıkarırsak ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 88. "Altın ithal ettik." dediniz, enerji ve altını da çıkarırsak ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 94 yani bu şartlarda bile iksini birden çıkarmamıza rağmen, ithalatın karşılama oranı -hele son dokuz aylık verilere baktığınız zaman- yüzde 65'ere düşmüş, sizin döneminizde düşmüş. Bu bir şeyi izah ediyor ama uzatmayacağım; soru bu, neden buralara düştü?
Sayın Bakanım, bak, esnaf bitik durumda. KGF çıkardınız, teşekkür ederiz. Yüzde 7,5'la veriyorsunuz ama sicil affı çıkarmazsanız asıl sıkıntısı olan esnafın buraya ulaşımını engellemiş olursunuz, acilen sicil affı çıkmalı. Bunları ben burada ifade edeyim, inşallah bir an önce çıkarın ama Merkez Bankası kayıtları yetmez, bankaların gizli tuttukları sicil aflarını da sicil affınızda da belirtin, onlar da imha edilsin çünkü o orada durduğu sürece özel bankalara giden esnafın kredi kullanma ihtimali yok.
Sayın Bakan, ihracatçılara elde ettikleri ihracatın döviz gelirlerinin yüzde 40'ını Merkez Bankasına bozdurma zorunluluğu var. Bunu ne zaman kaldıracaksınız? Süre çok daraldı. İhracat rakamları hızla düşmeye başladı, takip ediyorsunuz, önümüzdeki dönem daha sıkıntılı olacak, önümüzdeki dönem euro ve dolar paritesiyle ilgili Avrupa Birliğine yapılan ihracatın daha düşme potansiyeli var, bu engelleyici tutumdan vazgeçmek gerekiyor.
OTURUM BAŞKANI ABDULLAH NEJAT KOÇER - Sayın Budak, lütfen tamamlar mısınız?
ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Aynı zamanda EXIMBANK kredilerinde de yüzde 30 bozdurma zorunluluğu var. Ya, bir ay sonra adam gidecek, o dövizi alacak çünkü ithalat yapmak durumunda. Vadeli ithalata uygulanan KKDF'nin kaldırılması gerekiyor, madem ihracatta bu şartlarda biz rekabet ediyoruz, bunu kaldırın; bu yıllardır bir yüktür.
Mecliste kabul edilen kanun teklifiyle Reklam Kurulu ve başındaki Genel Müdüre kendinizde dahi olmayan internet sitelerine erişim yetkisi aldınız. Reklam Kurulu bugüne kadar kaç internet sitesine erişimi engelledi?
OTURUM BAŞKANI ABDULLAH NEJAT KOÇER - Sayın Budak, teşekkür ediyorum.
ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Hemen... Çok az kaldı, çok az.
Ve çok önemli bir konu -ben bazı soruları geçiyorum, onlar da önemliydi ama- şu elektrikli skuter meselesi var Sayın Bakan. Son dönemde, özellikle de son günlerde 18 yaşında 2 genç hayatını kaybetti yani "Bırakınız yapsınlar, bırakınız geçsinler." modeli burada inanılmaz bir şekilde işliyor; gerçekten vahşi kapitalizm. Birkaç şirkete özel bir yetki verdiniz yani bunların ithal edilmesi ve piyasada kullanılmasıyla ilgili ve şu anda inanılmaz bir terör estiriliyor. Daha önce bir düzenleme yaptınız; Almanya'da kanun çıkarıldı bununla ilgili. Gepegenç çocuklarımızı kaybediyoruz ve böylesine vahşi bir şekilde bunun kiralanması, verilmesi, tekel durumda olanların denetlenmemesi can yakıyor. Buna bir an önce, Rekabet Kurumu da burada... Bu firmalara yönelik bir denetim yaptılar mı, yaptılarsa da bunun açıklamasını istiyoruz.
Ticaret Bakanlığı bütçesinin hayırlı olmasını diliyorum. Hepinize başarılar diliyorum.