BAHA ÜNLÜ (Osmaniye) - Teşekkür ederim Sayın Başkanım.

Sayın Genel Müdür ve Yönetim Kurulu üyeleri, Genel Müdür Yardımcıları ve burada toplantıya katılan diğer bürokrat arkadaşlarım; hepiniz Komisyonumuza hoş geldiniz. Konuşmama başlarken hepinizi saygıyla sevgiyle selamlıyorum.

Bilindiği üzere, cumhuriyetin ilk kurulduğu yıllarda kurulan ilk fabrikalar arasında şeker fabrikaları vardır. Bu, tesadüfi bir seçim değildir. O dönemde bu fabrikaların kurulması planlı ve ülkenin gerçeklerine uygun tercihlerdir. Bu fabrikalar bulunduğu bölgede sadece şeker pancarı ve şeker üretimi yapmakla sınırlı kalmayıp hayvancılığın gelişmesine de çok büyük katkı sağlamışlardır. Ayrıca, bu bölgedeki sosyal yaşama da olumlu etkileri olan fabrikalardır fakat şeker fabrikalarının özelleştirilmesiyle bu yapı büyük oranda bozulmuştur, hayvancılık da yara almıştır.

2001 yılında kabul edilen Şeker Yasası'yla pancar üretiminde kota sistemine geçilmiş ve Türkiye'nin pancar üretimi, buna bağlı olarak şeker üretimi kotaya bağlanmıştır. Pancarın da şekerin de fiyatı 2001 yılına kadar Türkiye Şeker Fabrikaları tarafından belirleniyordu.

İlk sormak istediğim soru: Şeker fiyatında bu gelenek neden bozulmuştur? Hazine ve Maliye Bakanlığı kamunun belirlediği fiyatları uzun süre baskı altında tutarak, fiyatı artırmayarak, hazineye zarar yazdırarak gıda enflasyonunu düşüreceğini zannetti. Çiğ süt fiyatı Ulusal Süt Konseyi tarafından belirlenirken bu yetki Gıda Komitesine verildi. Enflasyon artmasın diye çiğ süt fiyatı aylarca artırılmadı, şeker fiyatı da iki yıl hiç artırılmadı. Özelleştirilen fabrikaların sahipleri, kooperatifler, şeker fabrikalarının yöneticileri "Şeker fiyatı artırılmazsa batarız." diyerek, ilk kez kendileri şekere zam yaparak fiyat açıkladı. TÜRKŞEKER fiyat artırmayınca piyasada ikili bir fiyat yapısı ortaya çıkmıştır. 15 Kasım 2021 tarihinde gece yarısı TÜRKŞEKER şekere yüzde 25 zam yaptı, buna rağmen özel sektöre göre daha ucuz kaldı. Bu arada özel sektör de zam yapmaya devam etti. Gelinen noktada -TÜRKŞEKER'de çuvalda 50 kilo olup- şekerin fiyatı özel sektörde 700-800 lirayı buldu, TÜRKŞEKER'de 290 lira civarındaydı. Daha sonra TÜRKŞEKER yüzde 31 daha zam yapmıştır. Böylece, TÜRKŞEKER'in satış fiyatını artırması, Ticaret Bakanlığının inceleme başlatması, Tarım Bakanlığının özel fabrikalarla görüşmesi ve küçük imalatçılara şeker vermesiyle fiyatlar birbirine yaklaşmıştır. Buna göre, TÜRKŞEKER çuvalda 50 kilo şekeri 550 liradan satmaya başladı, özel sektör de 570 ila 600 lira seviyelerine geldi. Sormak istediğim ikinci soru: Bugün itibarıyla şekerdeki sorun çözülmüş müdür?

Özetlersek, pancar üretiminden başlanarak soframızdaki şekere kadar sürecin çok iyi yönetilmesi gerekmektedir. Bugüne kadar kamu tarafından bu sürecin iyi yönetilemediğine, bu nedenle tüketicinin, sanayicinin ve imalatçıların ciddi sıkıntılar yaşadığına hepimiz tanık olduk. Bundan sonra aynı sorunların yaşanmaması için pancar üretiminin desteklenmesi ve üretimin artırılması, artan tüketim talebinin karşılanması için kotaların üretim yapabilecek fabrikalara verilmesi, şeker piyasasının doğru yönetilmesi, tüketicinin korunması yönünde somut adımların atılması gerekmektedir. İyi bir planlamaya ve politikaya ihtiyaç vardır. Bu bağlamda, bu konudaki çalışmalarınız ve ileriye dönük planlarınız nedir? Onları da öğrenmek istiyorum.

Çalışmalarınızda tekrar başarılar diliyorum.

Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.