MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim Başkanım.

18'inci maddeye, nükleer zarar tespit komisyonuyla ilgili maddeye bakıldığında, nükleer kaza olduğunda Cumhurbaşkanı tarafından bir komisyon kuruluyor, en az bir yıllık sürede bu komisyona başvuru yapılması talep ediliyor ve bu arada açılmış olan davalar duruyor. Sanki davaları durdurmak için ve sonuçsuz bırakmak için konulmuş bir hüküm gibi görünüyor çünkü zarar tespit komisyonunun ne kadar sürede başvuruları sonuçlandıracağına ilişkin bir hüküm yok maddede. Buna dikkati çekmek istiyorum.

Yine, komisyonun ilgili kurum ve kuruluşlarından bilgi, belge talep etme yetkisi, ön inceleme olup olmayacağı, dosya üzerinde karar verilip verilmeyeceği, karar verme süresi, verilen kararın uygulanmasına yönelik prosedür, husumet yöneltilecek kurumlar gibi hususlarda da bir açıklama getirilmemiştir. Cumhurbaşkanının alacağı tedbirlerin, geçici hukuki koruma gibi, neler olduğu açıklanmamıştır. Hukuk devleti, Anayasa'nın devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen hükümleri, yasama yetkisinin devredilmezliği, idarenin kanuniliği, Anayasa'nın yönetmelikle ilgili hükümleri, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri, eşitlik ilkesi, sağlıklı, dengeli ve yaşanabilir, güvenli ve planlı bir çevrede yaşama hakkı, tabiat varlıklarının korunması, mülkiyet hakkı, adil yargılanma hakkı ve temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasının sınırları ve korunması bakımından komisyonun oluşumuna, karar alma usulüne, karara itiraza, Cumhurbaşkanına tevdi edilen yetkilere temkinli yaklaşılmalıdır. Yaşam ve çevre haklarına ilişkin Anayasa hükümleriyle benzer hükümler içeren, Türkiye'nin de taraf olduğu anlaşmalar ve yumuşak hukuk belgelerinin hükümlerini de -sözgelimi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 2'inci ve 8'inci maddeleri ile İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 3 ve 25'inci maddeleri, 1982 Dünya Doğa Şartı, 1992 Rio Zirvesi'nde düzenlenen uluslararası belgeler ve özellikle 1'inci ilkesinde "İnsanların doğayla uyum içinde sağlıklı ve üretken bir yaşam hakları vardır." denilen Rio Bildirgesi, 1992 Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi, 1997 Kyoto Protokolü, 1972 Dünya Kültürel ve Doğal Mirasının Korunmasına Dair Sözleşme ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi madde 6 Ek-1 No.lu Protokolü- Anayasa madde 90 gereği dikkate almak gerekmektedir.