| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | 2022 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi (1/283) ile 2020 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi (1/282) ve Sayıştay tezkereleri a) İçişleri Bakanlığı b) Emniyet Genel Müdürlüğü c) Jandarma Genel Komutanlığı ç) Sahil Güvenlik Komutanlığı d) Göç İdaresi Başkanlığı e) Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 5 |
| Tarih | : | 22 .11.2021 |
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.
Tüm hazırunu saygıyla selamlıyorum.
Değerli Bakan, Türkiye, jeolojik yapısı nedeniyle her zaman bir yıkıcı depreme maruz kalıyor. 18 ilimiz, 82 ilçemiz ve 502 köyümüzün doğrudan 5 ve üzeri deprem üretebilecek fay hatları üzerinde bulunması nedeniyle yıllardır bir fay yasasının çıkması gerektiğini vurguluyoruz. Sayın Bakan, bu konuda çalışma yaptırdığınızı da biliyoruz fay yasasının çıkmasıyla ilgili, fay sakınım bantlarıyla ilgili.
Son bir haftada Düzce'de, Erzincan'da ve bugün yine Erzincan'da bir dizi deprem yaşadık. Biz ülke olarak hâlâ 1959 yılında çıkarılmış olan 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun'la yönetiliyoruz yani altmış iki yıl önceki bir kanunla yönetiliyoruz ve bu yasanın mutlaka düzenlenmesi gerekiyor. Mevcut yasa, başta deprem üreten fay hatları olmak üzere; heyelan, kaya düşmesi, çığ, su baskını gibi doğal kaynaklı afetlere uğramış ya da uğrayabilecek alanlar üzerinde herhangi bir yapı inşa edilmesine ilişkin bir yaptırım içermiyor.
Değerli Bakan, yaşadığımız son İzmir depremi gösteriyor ki zeminin etkisiyle bize 77 kilometre uzaklıktaki Samos fayının harekete geçmesi 116 vatandaşımızı kaybetmemize ve 50 bine yakın konutun hasar görmesine neden oldu. 2021 yılı içerisinde ölümlere neden olan 4 büyük depremin yanı sıra; orman yangınları, çığ, sel baskını ve benzeri gibi doğal olayların afete dönüşmesi nedeniyle 400'e yakın insanımızı, 10 binlerce canlıyı yitirdik ne yazık ki. Evet, dönüşüm yasasının bir an önce düzenlenmesi gerekmektedir. İmar planlarında Devlet Su İşlerinin dere yataklarını, taşkın sınırlarını belirleyip tıpkı sit alanlarında olduğu gibi buralara yapılaşma yasağı getirmesi gerekirken Doğu Karadeniz'de bu yıl yaşadığımız sel afetlerine rağmen -çıplak gözle, jeoloji mühendisi olmaya gerek yok- bu sel alanlarında yapılaşmaya ısrarla devam edilmekte ne yazık ki ve doğa da maalesef öcünü alıyor arkadaşlar. Dolayısıyla sit alanı gibi dere yataklarının mutlaka yapı yasaklı alan olarak ilan edilmesi lazım. Otoyollar dahi dere yatakları içerisine yapılıyor ve maalesef en ufak bir yağışta ya da bir heyelanda yırtılmalarla, can kayıplarıyla karşı karşıya kalıyoruz. Bu sene sadece Doğu Karadeniz'de 82 vatandaşımız sel nedeniyle hayatını kaybetti, 228 kişi yaralandı, 16 kişi ise kayıp olarak ilan edildi.
Değerli Bakan, siz "TAMP var." diyorsunuz, doğru TAMP var ama "Aydın, Muğla, Antalya yanarken İçişleri Bakanlığı neredeydi?" diye sormak isteriz doğrusu. Plana göre, İçişleri Bakanlığı yangın afetine müdahale etmeliydi, neden orada yoktunuz Sayın Bakan? Bakanlığın yangın uçağı var mı sahi bu arada, onu da sormak isterim. AFAD olarak bununla ilgili ne yapıyorsunuz? Yine "web" sayfasında en ufak bir kelime dahi, en ufak bir açıklamanız dahi yok bu afetlere ilişkin. İki gün önce yapmış olduğunuz eğitim toplantısı sonunda bir konuşma yaptınız, "AFAD'la ilgili şeyler saat gibi tıkır tıkır işliyor." dediniz ama maalesef hiçbir şey yerinde gitmiyor. Siz sadece, her şeyi TOKİ'ye yıkmışsınız, TOKİ de her afetten sonra elinde borçlanma senediyle vatandaşı borçlu hâle getiriyor.
BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Son cümlelerinizi alalım lütfen.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Afetzedeleri bu hâle getiriyorsunuz.
Yine, Marmara Denizi'nde müsilaj var, çevre felaketi. Tüm dünya bu konuyu "biyolojik afet" olarak yayınlarken siz ne yazık ki bu konuda bir tek cümle dahi etmediniz.
BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Teşekkür ediyorum.
MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Afetlerle ilgili gereğinin yapılması gerekiyor. Bir afet bakanlığı derhâl kurulmalı, bir afet şûrası gerçekleştirilmelidir.