KOMİSYON KONUŞMASI

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Ben de bütün hazırunu saygıyla selamlıyorum.

2022 yılı bütçesinin halk için, halktan yana, ülke çıkarlarının, çevrenin, bilimin, teknolojinin esas alınarak insan hak ve özgürlükleriyle doğru orantılı, hayırlı, millî ve yerli işlerde kullanılmasını ümit ederek başlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Sayıştayın üç yıldır uyarmasına rağmen, bu yıl 37 enerji şirketinin fon bedellerini Bakanlığa yatırmadığını öğreniyoruz. Bakanlık, Maliyeyle ortak takip yapacak sistemi neden kurmuyor? Neden milletin parasını ve hakkını korumuyorsunuz Sayın Bakan? Şirketler günü gününe bu tahsilatları eksiksiz olarak alırken siz neden bu fon tahsilatlarını yapmıyoruz?

EPDK'ya geldiğimizde ise tahsilat sorunu burada da yaşanıyor. Son üç yılda olduğu gibi, Sayıştay raporlarında doğal gaz, elektrik, sıvılaştırılmış petrol alanlarındaki firmalara kestiği cezaların tahsilini takip etmiyor Bakanlık. EPDK, 2020'ye kadar kestiği 3 milyar 848 milyonluk cezanın yüzde 96'sını tahsil edememiştir; bunu nasıl izah ediyorsunuz? Kamu vicdanını rahatsız eden bu konuya ilişkin nasıl bir açıklama getiriyorsunuz? Bu kurumun on yıllık gelirine eşit olduğu görülmekte, buna bir izahınız var mı Sayın Bakan?

Değerli arkadaşlar, AKP'nin yarattığı enerji buhranı faturalara zam olarak yansıdı, bugün doğal gaza yüzde 49 zam yapıldı. Evet, sanayi ve elektrik üretim amaçlı tarifeye yapılan zam çok geçmeden meskenlere de elbette ki yansıyacak. Kimi kandırıyorsunuz yani "Meskenlere yapılmadı." demek olmayacağı anlamına mı geliyor?

Değerli milletvekilleri, Türkiye Kömür İşletmeleri verilerine göre yerli kömür son on ayda yüzde 30 zamlandı. Son on dokuz yılda yüzde 135 kömür üretimini arttırdığınızla övünüyorsunuz. Peki, bu madencilikten üretilen artı değerin ne kadarı halka yansıdı, ne kadarı çevreci, ne kadarı sürdürülebilir madencilik; yoksa sadece 5-10 maden tekelini zengin etmekle mi kaldınız?

Türkiye'de dereleri, gölleri, barajları kuruttunuz. Bakın, olumsuz sonuçları yavaş yavaş çevre felaketi olarak karşımıza çıkmaya başladı.

170 liralık bir hane elektriği faturasının 137 lirası tüketime gidiyor, 33 lirası vergi ve fonlardan. KDV hesaplanırken yüzde 18, yine TRT payı olarak yüzde 2 artı KDV payı alıyorsunuz, enerji fonu vergiye tabi tutuluyor. Allah aşkına, şimdi, bu olacak iş mi arkadaşlar?

Satın alma gücü paritesine göre ülkemiz Avrupa bölgesinde en pahalı elektriği tüketen ülkelerden biri. Mutlaka bir kara kış fonu oluşturmak zorundasınız. Kayıp kaçak bedelinin faturasını halkın sırtına yüklemekten vazgeçin artık. Yüzde 18 olan KDV mutlaka yüzde 1'e inmeli, TRT payı muhakkak kaldırılmalıdır.

Özelleşme kriziyle de başımız dertte. 2020 sonuna kadar TEİAŞ tarafından açıklanan verilere göre kurumun varlıkları 27 milyar 879 milyon, dönem kârı 4 milyar. Halka arz ya da blok olarak satıldığı takdirde yüksek kâr ve yüksek temenni beklentileri olacağından iletim tarifeleri istemeleri de en doğal hakkı olacak. TEİAŞ, arz güvenliğinin garantisidir arkadaşlar. TEİAŞ'ı özelleştirmek, piyasalaştırmak... Yani artık tıkanan ve başarısız olduğu ortada olan bu politikanın sürdürülemez olduğu görülmektedir.

2020'de 50 dolardan 270 dolara çıkan kömür, Hükûmetiniz döneminde bu kadar düşük fiyatlar olmasına rağmen doğru olarak değerlendirilemedi. Bu, kömürü ne pahasına olursa olsun çıkarmakla değil, çevreci, sürdürülebilir, insanlık yararına kullanmayı tercih etmekle olur ancak.

Evet, damadın kendisi gitti ama ortaya koyduğu yaz saati uygulaması maalesef hâlâ başımızda bir ucube olarak durmakta. Sözüm ona, 1,5 milyar kâr edecektik özelde, kamuda da 1 milyar tasarruf olacaktı ancak beş ay içerisinde 2,8 milyar zarar ettik. Bu uygulamanın da derhâl kaldırılması gerekiyor.

Evet, buradan kendi bölgeme gelecek olursam, Çukurova bölgesini yakından ilgilendiren Adana-Ceyhan Enerji İhtisas Endüstri Bölgesi on dört yıldan bu yana hâlâ sürmekte. 4 enerji bakanı ve 4 sanayi bakanı değişmesine rağmen hâlâ bir türlü gerçekleştirilemeyen... Hem Doğu Akdeniz'in hem de o bölgenin enerji üssü hâline geleceği ve çok önemli bir stratejik avantaj elde edileceği unutulmamalı ancak maalesef, on dört yıldan bu yana hâlâ bir işleme geçmemiştir.

BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Teşekkür ediyorum.

MÜZEYYEN ŞEVKİN (Adana) - Teşekkür ederim ben de.