SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Değerli milletvekilleri, değerli bürokratlar, hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Arkadaşlar, elimizdeki teklifin yok saydıklarının yani turizm emekçilerinin gözünden turizm sektörünün bir tablosunu sizlere çizmeye çalışacağım.

Turizm işletmeleri açılmamak üzere kapanıyor arkadaşlar. İstihdam deposu turizm sektörü yoksulluk ve işsizlikle boğuşuyor. Turizm sektöründe kayıt dışı istihdam artıyor. Turizm emekçileri açlığa mahkûm ediliyor. Kısa çalışma ödeneği dün sonlandırıldı, işsizlik sigortası da tencereyi kaynatmaya yetmiyor. Askıya çıkarılan işçiler ödeneklerden yararlanamıyor, hak kaybına uğruyor. Ancak coronavirüs pandemisi nedeniyle darbe yiyen turizm sektörünün yükünü omuzlarında taşıyan emekçiler için hiçbir düzenleme maalesef bu teklifte yok.

Değerli arkadaşlar, turizm işçileri faturalarını, kiralarını nasıl ödeyecek, eve nasıl ekmek götürecek; bunların cevabı yok bu teklifte. Bu insanlar taş mı yiyecek? Seçim bölgem Muğla'da turizm işçilerinden zaten bizzat görüyoruz, çaresiz kaldı bu insanlar. Bir turizm işçisi -basına da yansıdı- "Biz markete bile gidemiyorken havuz medyasından bir gazete manşetinde 'Markete tok gidin, çocuklarınızı da yanınızda götürmeyin.' denilerek bizimle dalga geçiliyor." diye feryat ediyor. Bu feryadı duyan bir teklif değil maalesef elimizdeki. Sonuçta, bacasız sanayinin turizm emekçileri sahipsiz kaldı arkadaşlar. Kamunun sorumluluğu bu mudur, bunu öncelikli olarak bu düzenlemeyi yapan iktidar yetkililerine sormak isterim.

Türkiye'de 2,5 milyon kişi turizmden ekmek yiyor. Dolaylı istihdam da dikkate alındığında 16 milyon kişi bu sektörden besleniyor, ülkemiz 2019 yılında turizmden 35 milyar dolar gelir elde etti ama bu ekonomik büyüklüğü yaratanlar bugün sahipsizler. Turizm sektöründe çalışanlar başta kayıt dışılık, güvencesizlik ve örgütsüzlüğün yarattığı sorunlarla boğuşuyor. Mevsimlik çalışan göçmen işçilerin çoğu bekâr odalarında ya da çalıştıkları tesislerin yakınındaki barakalarda kalıyorlar, bu işçilerin barınma sorunu virüs riskiyle daha da kötüleşmektedir. Küresel salgının etkisiyle turizm işletmelerinin kapanması turizm işçilerinin işsiz kalmasına, askıda işçilikteki haksızlık da iş sözleşmesi askıda olan işçilerin geleceklerinin belirsizleşmesine, yasal desteklerden yararlanamamasına yol açmaktadır. Sektördeki açık işletmelerde çalışanlar ücretsiz izne zorlanmakta, iş sözleşmesi askıda olan çalışanlar ise işe davet edilmemektedirler. İş sözleşmelerinin kod 29 bahanesiyle tazminatsız feshi gündeme gelmekte ve maalesef de yaşanmaktadır.

Değerli arkadaşlar, turizm işçileri için acilen şu önlemler alınmalıdır: Covid-19 nedeniyle salgının etkili olduğu sürece kod 29 dâhil işten çıkarılmalar yasaklanmalıdır. Turizm işçilerine özel desteklemeler yapılmalıdır. Pandemi nedeniyle ücretli hastalık izinleri, izin süreleri ve hastalığa dayalı fesih süreleri uzatılmalıdır. Turizm sektöründe sezonluk çalışan emekliler, işsizlik sigortası ve kısa çalışma ödeneği gibi ödeneklerden şartları yerine getiremedikleri için yararlanamıyorlar, bu ödenekler bütün işçilere şartsız olarak verilmelidir. Kayıt dışı istihdamı azaltmaya yönelik politikalar uygulanmalı ve hayati bir konu, sağlıklı bir turizm sezonu için turizm emekçileri acilen aşılanmalıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN TAHİR AKYÜREK - Buyurun.

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - İstihdamı teşvik eden politikalara öncelik verilmeli, mesleki eğitim politikaları uygulanmalı, Covid-19 küresel salgınının yarattığı şartlar Ekonomik Ve Sosyal Konseyin acilen toplanmasını zaruri kılmıştır; Konsey, pandeminin çalışma hayatında yarattığı yıkımı taraflarla birlikte ele almalıdır. Konseyin toplantısı düzenli olarak da sürdürülmelidir.

Son olarak, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 114'üncü maddesi gereğince, hükûmet ile işveren, kamu görevlileri ve işçi sendikaları konfederasyonu arasında etkin danışmayı sağlamak üzere kurulan üçlü danışma kurulu da acilen toplanmalıdır. Bunu yerine getirmek iktidarın lütfu değil, görevidir.

Maddelere geçince orada da söz almak isterim Sevgili Başkanım.

Teşekkür ediyorum.