| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi ile Türkiye Varlık Fonunun 2019 Yılı Mali Tabloları ve Faaliyetleriyle İlgili Denetim Raporlarının Sunulduğuna Dair Cumhurbaşkanlığı Tezkeresi (3/1510) |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 27 .01.2021 |
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri, değerli bürokratlar; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Burada Türkiye Varlık Fonu bünyesinde kurulan şirketlerin ve alt fonların denetimiyle ilgili konuyu görüşüyoruz, yani Komisyonumuza gelen denetim raporları üzerinde değerlendirmeler yapmamız gerekiyor. Ama arkadaşlar farklı şeyler söylediler, değişik değerlendirmeler yaptılar. Aslında, bakarsanız, sistem hiçbir şeyin değerlendirilmesine ve denetlenmesine imkân vermiyor. Bir kere, Varlık Fonu Yönetim Kurulu Başkanı Sayın Cumhurbaşkanıdır. Neden atama makamı kendisi olduğu hâlde kendisini Varlık Fonu Yönetim Kurulu Başkanı olarak atamıştır? Bunun bence en önemli sebebi, buranın denetim dışı kalmasını sağlamak içindir bu. Siz tepede bulunacaksınız ve muhatabınız Cumhurbaşkanı olacak, sonra onun bir numaralı sorumlu olduğu şirketleri denetleyeceksiniz veya Varlık Fonunu denetleyeceksiniz; bu fiilen mümkün değil, imkânsız bir şey. Yapılan denetimlerin hiçbirinin düzgün bir bilgi, düzgün bir eleştiri, düzgün bir tenkit ortaya çıkarma ihtimali yoktur.
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - Nasıl olmaz? Sayıştay mesela yapıyor.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Sayıştay hangisini yapıyor? Sayıştayın yaptıkları var...
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - Burada Sayıştay raporlarıyla konuşuyorsunuz.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Zamanımı alma lütfen, lütfen zamanımı alma.
Sayıştayın girdikleri var, giremedikleri var. Bugün, Türkiye'de sistem çökmüştür. Bugün, Türkiye'de denetim sistemi çökmüştür. Şimdiye kadar Sayıştay denetimi konusunda da bir şey söylemedim.
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - Burada Sayıştay raporlarıyla konuşuyorsunuz sürekli.
BAŞKAN CEVDET YILMAZ - İbrahim Bey, karşılıklı konuşmayalım.
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - Sayıştay raporlarıyla konuşuyorsunuz.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Konuşursun, söylersin, sen niye giriyorsun araya ya?
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - Tamam, dinliyoruz, sadece bir saptama yaptım.
YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Hatırlatma yapıyor.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Süremi baştan başlat Sayın Başkan yani.
BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Araya girmeyelim lütfen, hatip görüşlerini ifade etsin, siz sırası geldiğinde kendi görüşlerinizi ifade edersiniz.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Ben şahsi görüşümü söylemedim, şimdiye kadar telaffuz edildi bu Komisyonda ama Sayıştayın denetimi bile bu sistemde kontrollü denetimdir arkadaşlar.
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - E, hep Sayıştay raporlarıyla konuşuyorsunuz burada.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Ben hiç konuştum mu Sayıştay raporuyla?
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - Yanınızda Bülent Bey sürekli...
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Ya, benim hiç Sayıştay raporuyla konuştuğumu gördün mü, bir cümle söylediğimi gördün mü? Ben biliyorum ki onlar da kontrollü denetim kardeşim.
BAŞKAN CEVDET YILMAZ - İbrahim Bey, karşılıklı konuşmayalım.
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - Tamam, buyurun, buyurun, dinliyoruz.
BAŞKAN CEVDET YILMAZ - Sayın Şener, buyurun.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Sistemde denge denetim mekanizması kalmamıştır; hiç kimse hiçbir birimi denetleyemez. Onun ötesinde...
YAŞAR KIRKPINAR (İzmir) - Bağımsız denetçiler...
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Geldi mi buraya bağımsız denetim raporu? Diyor ki Cumhurbaşkanının atadığı denetim işini yapanlar: "Biz bağımsız denetim raporlarında gördük, ona göre şöyle bir şey yazdık." Böyle denetim raporu mu olur ya?
Orada Cumhurbaşkanı var, Yönetim Kurulu Başkanı ve siz, Cumhurbaşkanının Yönetim Kurulu Başkanı olduğu birimi denetleyeceksiniz. Üstelik de ta Belediye Başkanlığı döneminden beri teftiş kurullarına, denetim kurullarına özel bir alerjisi olan bir ismin hâkim olduğu bir yapıda denetim yapacaksınız. Bu mümkün değil arkadaşlar. Normal, Aristo'nun mantık kurallarına göre düşünseniz, denetim mümkün değildir. Onun için, burada denetim falan filan şey yaptığımız yok. Arkadaşlar çok ayrıntılı detaylar verdiler, ben bu detaylara girip de böyle bir çarkın içindeki hayal edemeyeceğiniz senaryoları küçültmek istemiyorum. Bu çarkın içerisinde öyle şeyler dönüyordur ki buradaki hiç kimse orada dönen çarkları hayal bile edemez. İşin mantığı bu; onun için, şurada şu oldu, burada bu oldu demeyeyim ma diğer taraftan, e, bakıyorsunuz, ya 26 kanunda 30 ayrı muafiyet, istisna ve imtiyaz tanınmış bu Varlık Fonuna.
Bakıyorsunuz, gelirler, kurumlar vergisinden muaf -ayrıntısını söylemeden geçiyorum- Belediye Gelirleri Kanunu'nca alınan vergi, harç ve katılma paylarından; tasdik ücretlerinden muaf. Emlak vergisinden muaf. Tapu ve Kadastro döner sermaye bedellerinden muafiyet var. Bakın, her türlü dava ve icra işlemlerindeki teminat yatırma mükellefiyetinden bile muaf. Damga vergisinden muaf. Türkiye Varlık Fonu tarafından kurulacak şirket ve alt fonların kuruluş, tescil, ilan da dâhil olmak üzere, tüm işlemlerine ait damga vergisinden muaf. Aynı şekilde, bütün harçlardan muaf, yukarıdaki çerçevesini çizdiğim şekilde. Banka ve sigorta muameleleri vergisinden muaf. Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu'ndan istisna. Kamu iktisadi teşebbüsleri de dâhil, sermayesinin yarıdan fazlası kamuya ait olan veya özel kanunla kurulan kamu kurum, kuruluş ve ortaklıklarına uygulanan tüm mevzuat, uygulama ve kısıtlamalardan muaf. Başka? 2002 tarih ve 4749 sayılı Kanun'un bilmem ne maddesine göre varlık kiralama şirketlerine tanınan tüm hak, istisna, indirim ve muafiyetlerden yararlanma hakkı. İhraç etmiş olduğu menkul kıymetlere ilişkin ihraçların tabi olduğu Borsa İstanbul Anonim Şirketine ödenmesi gereken kayıt ücreti ve kotasyon ücretlerinden muaf. Sayıştay Kanunu'ndan muaf. Başka? 6362 sayılı Kanun ve bu kanun uyarınca yürürlüğe konulan ikincil mevzuattan muaf. 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'den muafiyet. Kamu iktisadi teşebbüsleri personel rejiminin düzenlenmesiyle ilgili 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'yle ilgili muafiyet var. Devlet Memurları Kanunu'yla ilgili muafiyetler var. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin mali ve sosyal haklarının düzenlenmesiyle ilgili kanunla bağlantılı muafiyetler var. Genel kadastro ve usulü hakkındaki kanun hükümlerinden muafiyet var. 527 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'deki hükümlerden muafiyet var. Harcırah Kanunu'ndan muafiyet var. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'la ilgili muafiyet var. Kamu İhale Kanunu'ndan muafiyet var. Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'yla ilgili muafiyetler var. Devlet İhale Kanunu'yla ilgili muafiyet var. Taşıt Kanunu'yla ilgili muafiyet var. Kamu Konutları Kanunu'yla bağlantılı muafiyet var. Basın İlan Kurumuyla ilgili muafiyet var. Rekabetin Korunması Hakkında Kanun'la ilgili muafiyet var. Bunları bir de anlatmaya kalksam, burada bir saat benim bunları anlatmam lazım. Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun ile bunların ek ve değişikliklerine ilişkin hükümlerden muafiyet var. 6362 sayılı Kanun'la bağlantılı muafiyet var. Türk Ticaret Kanunu'yla ilgili muafiyet var. Muafiyet, muafiyet, muafiyet; bitiyor.
Kardeşim, bunun nesini denetleyeceksin? Nesi denetleniyor ben onu merak ediyorum bu kadar istisna, muafiyet, imtiyaz karşısında? Bu kadar imtiyaz ve istisna özel hukuk hükümlerine göre piyasada iş yapan hiçbir şirkete ait değildir. Artı, bu kadar imtiyaz ve istisna hiçbir kamu kuruluşuna da tanınmamıştır ister özel hukuk kişisi sayın bunu isterse kamu tüzel kişiliğine sahip bir kuruluş sayın -Özel hukuk hükümlerine tabi olduğu ifade ediliyor- aynı nitelikteki hiçbir kurumla kıyaslanmayacak kadar... Kamunun tabi olduğu kanunlardan da muaf, özel şirketlerin tabi olduğu hükümlerden de muafiyeti var. Bu kadar muafiyeti konuşurken, Sayın Genel Müdür, 33 milyar dolar sermayeden bahsettiniz galiba, bırak o kadar sermayeyi, 1 milyar TL sermayesi olan herhangi özel şirketten bir firmaya buradaki muafiyetleri, istisnaları, imtiyazları tanısaydınız fonun kurulduğu günden bugüne kadar Türkiye'nin en büyük firması olurdu, bu fonun içerisindeki firmaların toplamı kadar da cesamet gösterirdi bu kadar büyük teşvikle. Geldiği nokta nedir? Fon kurulduğundan bugüne kadar Türkiye kriz içerisinde, tabii, fon çıkardı demek istemiyorum.
İBRAHİM AYDEMİR (Erzurum) - "Covid'i de onlar çıkardı." diyeceksiniz.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Covid'le ne ilgisi var? Hükûmetin ekonomiyi yönetememesi nedeniyle, beceriksizliği nedeniyle, aczi nedeniyle çıkarttığı bir krizdir 2018 krizi.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Türkiye'deki hiçbir kriz bir seneden fazla sürmemiş, 2018 krizi bir buçuk seneyi aşkın süre devam etmiştir, Covid arkasından gelmiştir ki ondan önce de ekonomi iyi değildir. Yani fonun kurulduğu 2016'dan itibaren alın, ekonomi berbat. Bu fon şimdiye kadar ne yaptı? Ben bir şey görmüyorum. Gırtlağına kadar borçlanmış, Varlık Fonu'nun içerisindeki şirketlerin kâr marjları eskisinden fazla, bir kısmı zarar etmiş, yıllardır kâr eden firmalar zarar etmiş fonun içine girdikten sonra, diğerlerinin de kârları azalmış, oradan buradan borçlanmış, "Sermaye yatırımıyla girdik." dediği işlerin hepsinde şaibe var. Bakın, fonun içerisindeki bazı şirketler, kuruluşlar sermaye artırımı yapıyor; Ziraat Bankası, BOTAŞ, Eti Maden. Ne beklersiniz? Bunların sermaye artışıyla ilgili parayı fonun koymasını beklersiniz. Fon hiçbir para koymuyor, 1 lira vermiyor, fonun içerisindeki şirketler sermaye artırımı yapıyor, parayı hazine koyuyor. Ya, fon ne işe yarıyor, bana bir söylesenize, ne işe yarıyor?
Söylenecek çok söz var ama Sayın Başkan gözümün içine bakıyor, bir uyarı daha almayayım.
Saygılar sunuyorum.