| Komisyon Adı | : | PLAN VE BÜTÇE KOMİSYONU |
| Konu | : | 2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi (1/281 ) ile 2019 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Teklifi (1/280) ve Sayıştay tezkerelerinin Komisyonda görüşülme usul ve esasları hakkında görüşme |
| Dönemi | : | 27 |
| Yasama Yılı | : | 4 |
| Tarih | : | 27 .10.2020 |
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Evet, değerli arkadaşlar, 2021 bütçesini görüşüyoruz, 2019 kesin hesabını görüşüyoruz. Elbette bütçeler vatandaşı doğrudan doğruya ilgilendirmektedir pek çok kanunun ilgilendirdiği gibi. Ama parlamentoları ortaya çıkaran olay "bütçe hakkı" dediğimiz olaydır. Yani parlamentoları var kılan şey bütçe, yani kamu gelir ve giderlerinin halk temsilcileri tarafından belirlenmesi esasına dayalı, yüzyıllar süren mücadelelerin ve gelişmelerin sonucudur. Dolayısıyla, bütçe, dünyanın her tarafında parlamentoların en önemli işi olarak kabul edilmiştir.
Bir yıl boyunca yürütmenin hangi kaynaklardan hangi gelirleri toplayacağına karar veriyoruz ve bu toplanan kaynakları da nerelere, nasıl harcayacağına burada karar veriyoruz. Elbette ki bu son derece önemlidir ve Parlamentonun varlığını da ifade etmesi bakımından, bunun görkemli bir şekilde kamuoyuna yansıması doğru olan şeydir. Yani Meclisin asli fonksiyonlarından, tarihî fonksiyonlarından, var oluş sebeplerinden biri değil, en temelidir.
Şimdi, geçmişte bu böyle yapılıyor muydu, yapılmıyor muydu? Bakın, 60 Anayasası'na, bütçeler Mecliste tam üç ay görüşülüyordu. 82 Anayasası'yla yetmiş beş güne indirildi. Eskiden görüşülüyor muydu, görüşülüyordu. 1996-1997 yıllarında ben Maliye Bakanıydım, 97 bütçesinin Plan ve Bütçe Komisyonunda sunuşunu yaptım aynı zamanda tüm milletvekillerinin konuşmaları da dâhil gece saat 01.00'e doğru bitmişti, 01.00'e kadar Meclis Televizyonu canlı yayınlamıştı. Daha sonraki yıllarda da Komisyonun bütçeyle ilgili bazı oturumları canlı yayınladığını biliyorum yani "Geçmişte yoktur." diyeceğimiz bir olay değildir.
İkincisi, aslında bütçeler muhalefetin kendisini ifade edebilmesi açısından önemlidir. 2000'li yılların başında da Kabinedeydim, Meclisteydim, 90'lı yıllar boyunca da Meclisteydim. Sürekli olarak basın, muhalefeti çekerdi. Hatta o zaman bütçe görüşmeleri tek bir devlet televizyonunda verilirdi. Herkesin konuşmasından belli bir miktarı Meclis Televizyonu yayınlardı. Yani konuşması o tek televizyona girmeyen tek bir Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi olmazdı.
UĞUR AYDEMİR (Manisa) - Şimdi hepsini yayınlıyor Meclis Televizyonu.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Şimdi hiçbirini yayınlamıyor.
UĞUR AYDEMİR (Manisa) - Genel Kurulu yayınlıyor.
ABDÜLLATİF ŞENER (Konya) - Genel Kurulu bırak, ben Komisyondan bahsediyorum.
Bir buçuk ay civarında o dönem daha uzun tutulduğu için komisyonda kalırdı bütçe ve her muhalefet partisi sözcüsünün söylediği cümlelerden bir özet, sesiyle bir kısmı olmak üzere TRT verirdi onu. E, şimdi Hükûmet, hükûmet etmeyi ve siyaset yapmayı, bütçeleme sürecini, kamu gelirlerini, giderlerini; muhalefeti mümkün olduğunca az bilgilendirmek, hesapları gizlemek ve ekranları karartmak suretiyle yürütmeye çalışıyor. Bu farklı bir dönem. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bu konuda, bu anlattığım konuda bugünkü gibi bir karanlık dönemi bu Meclis yaşamamıştır. Değerli arkadaşım, bilgilendirmek için söyledim bunları, yoksa polemik yapmak için değil.