BURAK ERBAY (Muğla) - Hoş bulduk Başkan, teşekkür ediyorum, tüm katılımcıları saygıyla selamlıyorum.

Şimdi, geçen haftadan bu yana yaşanan gelişmelerle ilgili, hem Çevre Komisyonunda konuşulan yasa teklifi vardı, hem şu anda devam eden, Genel Kurulda görüşülen, tarım yasası teklifi ve şimdi bu yasa teklifiyle ilgili olarak biz gerçekten on on beş günden beri Muğla'da teyakkuz hâlindeyiz.

Ben biraz geç kaldım, aslında daha önce gelmek istiyordum, yoğunluk vardı. Buradaki bürokrat arkadaşların bilgisi vardır, bilmiyorum sizlerin bilgisi var mı. Muğla'da bundan yaklaşık on beş yirmi gün önce, bir gün sabah bir uyandık, Resmî Gazete'deki bir ilanla yirmi sekiz tane arama, dört tanesi de işletme ruhsatı olmak üzere otuz iki tane sahanın ihaleye çıkıldığını öğrendik.

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Jeotermal sahası.

BURAK ERBAY (Muğla) - Jeotermal sahası.

Tam da o gün doğadan sorumlu Genel Başkan Yardımcımızın, Muğla'da ziyaretleri vardı, ondan öğrendik. Bodrum, Marmaris bölgesinde ziyaretlerimiz vardı. Bodrum Belediye Başkanına gittik sorduk, Sayın Başkan, böyle bir ilan çıktı, sizin bir bilginiz var mı dedik. Bodrum Belediye Başkanının haberi yoktu. Oradan sonra ertesi gün Marmaris'e gittik, Marmaris Belediye Başkanına sorduk: Sayın Başkanım, sizin var mı bu konuda bilginiz? "Hayır, yok." Datça'ya sorduk, aynı şekilde yok ve bu ilana çıkan yerler o kadar değerli, turizm açısından hem Muğla hem ülkemize çok katma değer sağlayacak alanlardı. Nerelerdi bunlar? Bodrumda Türkbükü, Bodrum'da Yalıkavak, Bodrum'da Gündoğan, Marmaris'te Turunç, Marmaris'te, Datça'da Emecik gibi gerçekten doğa harikası ve doğanın korunarak bugüne geldiği ve bundan sonra da -Muğla'da doğan büyüyen bir insan olarak- gelecek kuşaklara bırakmak istediğimiz yerlerdir, korumak istediğimiz alanlardır.

Dosyanın, tabii, teferruatlarını incelediğimizde çok geniş alanlar 400 hektar 500 hektar alanların ihaleye çıktığını öğrendik. Daha sonra bu konuda tabii Aydın, Manisa gibi civar illerde bu sahaların doğaya verdiği zararları da bildiğimiz için kaygıları dile getirdik ve daha sonra bahsedilen Yatırım İzleme Koordinasyon Müdürlüğü tarafından bir açıklama yapıldı, dendi ki: "Burada, evet, bir arama yapılacak ama bunlar enerjiyle ilgili olmayacak, işte, kaplıca amaçlı düşünüyoruz." dendi.

Şimdi, dediğim gibi, Manisa'ya da defalarca oradaki yöre halkının o direnişine gittik destek olduk, sahip çıktık. Murat Dağı'nda, bölgede o sıkıntıları biliyoruz, oradan çıkan suların, o incir bahçelerine ne kadar zarar verdiğini. Tabii bu, Muğla halkında büyük bir infial yarattı, korku yarattı. Şimdi, burada dediler: "Eğer, bu jeotermalle ilgili işte, 1.000-1.500 metre aşağılara inilip buradan bu JES'lerle ilgili ihaleye çıkılacağı söylendiğinde, çıkacak suyun tekrardan 1.500 metreye verilecek mi, kim bunu kontrol edecek." diye kaygı olduğunda biz açıklamalar yaptığımızda dendi ki o YİKOB tarafından: "Hayır, merak etmeyin, bunları sadece kaplıca amaçlı düşünüyoruz." Şimdi, alanlara baktığımızda, o saydığım Yalıkavak, Gündoğan, Türkbükü, Turunç, Bozburun ve Dalyan, Köyceğiz, Ortaca tarafı aynı şekilde, Seydikemer bölgesinde, hepsi sit bölgesi, hepsi koruma bölgesi ve buralar, dediğim gibi, gözümüz gibi baktığımız yerler. Velev ki elektrik üretilmeyecek, jeotermal yapılacağını kabul edelim; buralarda siz yarın bir gün sıcak su bulduğunuzda demek ki ne olacak? Kaplıcayla ilgili tesisleşmenin önü açılacak.

E, şimdi, biz zaten o gün Çevre Komisyonunda, diğer yerlerdeki açıklamalarımızda da anlattık. Bakın, şu anda mevcut hâliyle Muğla'nın altyapısı kaldırmaz bir vaziyette. Marmaris Selimiye'de, Marmaris Bozburun'da altyapı yok. Bu pandemi sürecinde insanlar geldiler, oralarda nefes almaya çalıştılar; belki burada birçok dostumuzun, arkadaşımızın da ileriye dönük Muğla'ya yerleşme planı var ama o geldiğiniz dünya harikası Selimiye'de altyapı yok, hâlâ vidanjörlerle orada altyapı sorunu geçiştirilmeye, evsel atıklar alınmaya çalışılıyor, evlerin atıkları alınmaya çalışılıyor. Bozburun'da böyle, Göcek'te böyle. Şimdi, böyle bir sıkıntı varken biz hâlâ "Jeotermal, işte, kaplıca yapacağız." gerekçesiyle bunu savunuyoruz ve bununla ilgili de çalışmalar yürütüyoruz. Şimdi, yarın orada enerji değil de kaplıca bulduğumuzda bir yapılaşmanın önünü gene açacağız. Yani bunları bizim bölge halkı olarak kabul etmemiz... Mevcut, iyileştirilmeyi bekleyen zaten birkaç tane kaplıca var. Eğer gerçekten amaç, niyet jeotermalse -işte burada ihalelerde birtakım düzenlemelerden bahsediliyor- bizim mevcut o 3-4 tane kaplıcayı yenileyerek, düzelterek... Sultaniye'de var, Dalaman'da var, ruhsatı Büyükşehre ait olan birkaç tane yatırım bekleyen yer var. Biz bir gecede 28 tane arama sahasını ihale etmenin mantığını ve hiçbir belediye başkanının, hiçbir muhtarın, hiçbir meclis üyesinin ve en önemlisi, Muğla halkının haberi olmadan yapılacak bir ihalenin şartlarını anlayamadık. O yüzden de bu konuda burada yetkililerden, varsa, ben bilgi almak da istiyorum.

Şimdi, bilemiyorum, verilen tepkiler üzerine "İptal ettik." denildi ama yazının içeriğine baktığımızda, izah ettik ya, oralar doğal korunması gereken alanlar olduğu için "Turizm Bakanlığına soralım, bir oraya soralım." denilerek bir karar çıkmış. Şimdi, bu nedir bilemiyoruz. Yarın bir gün bir uyutma, süreci bir geçiştirelim diye... Aynen, bakın, ihalenin iptalinde -ilginç- yazıda da şöyle söyleniyor: "İhaleyi kazanan firmanın izin aşamasında mevzuattan kaynaklı hak kaybına uğramaması için..." Yani oradaki firmanın hak kaybına uğramaması için... Vatandaş, biz önce sevindik; doğa anlamında olumlu bir karar alınıyor zannettik, içeriğini bir okuyorsunuz, diyor ki...

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - İhale iptal mi oldu?

BURAK ERBAY (Muğla) - "İhale iptal oldu." deniliyor ama yazının içeriğinde, iptal yazısında diyor ki: "İhale edilecek sahaların önemli bir kısmı Cumhurbaşkanlığı Kararları ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi olarak ilan edilen alanlarda kaldığından..." Senin ihaleyi yaparken bunu biliyor olman lazımdı. Ondan sonra da gelen tepki üzerine diyorsun ki: "...ihaleyi kazanan kişi/firmaların izin aşamasında mevzuattan kaynaklı hak kaybına uğramaması..."

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - İhale, yapıldıktan sonra mı iptal oldu?

BURAK ERBAY (Muğla) - Hayır, ihale tarihi 26 Ekimdi, o tepkiler üzerine bundan üç veya beş gün önce pat diye iptal ediliyor ama ne diyor? "İhaleyi kazanan firma yarın bir gün mağdur olmasın diye..."

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Doğru diyor gerekçede ama.

BURAK ERBAY (Muğla) - Hayır, bakın, burada diyor ki: Biz orada...

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Hayır, adam ihaleyi yapsaydı, kazansaydı, ondan sonra mahkemelik olup gidecekti.

MTA Genel Müdürümüz, bu konuyla ilgili bir açıklama yapar mısınız?

BURAK ERBAY (Muğla) - Ben işte onu almak için bekliyorum ama hayır, orada ihalenin zaten yapılmasıyla...

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Neyse, onu açıklasın Sayın Genel Müdürümüz.

BURAK ERBAY (Muğla) - Tabii, tabii. Ama Sayın Başkanım...

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Siz önemli şeylere temas ettiniz.

BURAK ERBAY (Muğla) - Teşekkür ederim.

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Varsa öyle bir şey, yani amaç o mudur, nedir? Otel için mi, jeotermal için mi, JES için mi, başka şey için mi yaptıklarını...

BURAK ERBAY (Muğla) - O kısmı bitireyim, tamam, daha sonra gene... Çünkü bilgi almak istiyoruz.

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Yok, "daha sonra" deyince yani Komisyon üyeleri bu kadar konuşmuyor, özetleyin isterseniz.

BURAK ERBAY (Muğla) - Komisyon üyeleri konuşmuyor ama bunlar hayati konular, takip ediyoruz -dediğim gibi- günlerden beri, kararlar alınıyor.

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Ama özetleyebilirsiniz diyorum.

Buyurun.

BURAK ERBAY (Muğla) - Yani Muğla'da -dediğim gibi- mevcut, şu anda içme suyuyla ilgili sıkıntılar var. Tatile geldiğimizde Bodrum'da Fethiye'de suların kesik olduğunu görüyoruz, gene altyapıyla ilgili. Yani burada jeotermal sahasının açılmasının ve daha sonra tesisleşmesinin bir mantığı yok, onu karşılayacak altyapı yok, içme suyu yok. Anlatabiliyor muyum? Yani bunun hedefe ulaşacak, mantıklı bir açıklaması yok. Yani bu ihale edilse velev ki bu enerji de olsa, jeotermal de olsa, yarın bir gün oralar tesisleştiğinde, bizim şu anda Bodrum'da o 6 tane sahada... Bırakın orayı, şu anki mevcut gelen misafirleri ağırlamak, yaşayan insanlarla ilgili altyapı sorumuz var. Selimiye'de alt yapı hiç yok...

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Eyvallah, onları soralım diyorum. Başka var mı?

BURAK ERBAY (Muğla) - Bunun yani, siz "Bir açıklasın, tabii firma sahibini koruyalım, doğru." dediniz de...

BAŞKAN MUSTAFA ELİTAŞ - Yok, o başka. İhale olmamasını... Takılmayın o gerekçeye bence ya. Hayır siz bitirdiniz mi?

BURAK ERBAY (Muğla) - Bunun gibi, gerçekten, dediğim gibi, korunması gereken alanlar var. Şunu kabul ediyoruz: evet, ülkemizin kaynakları enerji üretimi adına işlenmeli, çıkarılmalı, dünya devletleriyle yarışmak, bunu evet kabul ediyoruz. Ancak Muğla'da bu ve benzer... Bakın, yüzde 60'ı da maden arama sahası ilan edildi. Bu tarz verilecek zararla biz orada kendi kendine bıraktığında Muğla'yı yapılacak turizmle, doğal yürüyüş alanlarıyla, trekking alanlarıyla, bisiklet alanlarıyla ülke ekonomisini şu üç-beş yıl birkaç birtakım firmalar zengin olacak diye, oradaki tahribattan çok daha fazla gelir elde edebilecek kapasitemiz var.

O yüzden, bu konularda yapılacak ihalelerin burada da gözüktüğü gibi baştan savma yapıldığı; yerel halktan, yerel yöneticilerden kesinlikle bilgi alınmadığı gözükmekte. Bu konularda hem bilgilendirme istiyoruz ve geri adım atılmasını bekliyoruz.

Teşekkür ederim.