ORHAN SARIBAL (Bursa) - Teşekkür ederim.

Bir katkı koymak istiyorum bu konuda.

Bu yaşanan Tarım Kredi meselesinin özü aslında 2001 yılında çıkan 4572 sayılı Kanun'un getirmiş olduğu bir sonuçtur. 4572 sayılı Kanun'a göre, Tarım Kooperatifleri ve Tarım Birlikleri yasasına göre artık bu kurumlar devlet ya da hazine tarafından normalde desteklenmemesi gereken kurumlar konumunda. Ve dolayısıyla da Ziraat Bankası sübvansiyonlu kredisini aynı şekilde Tarım Krediye aktaramıyor. Artık Tarım Kredi aslında özerk, kendine göre bir kurum olması gerekiyor ama Tarım Krediyi Marmarabirlikten, Tarım Krediyi FİSKOBİRLİK'ten; Tarım Krediyi Antbirlikten, Çukobirlikten, Tarişten, Trakya Birlikten ayıran bir tarafı var.

Tarım Kredi Kooperatiflerinde, her ne kadar 4572 sayılı Yasa'ya göre bağımsız ve diğerleriyle aynı ekonomik statüye tabi olsa bile, tamamen iktidarın üst kuruluş biçimiyle yönetim organına hâkim olduğu, egemen olduğu bir yapı var. Aslında bizim, şuranın bir düzenlemeye gitmesi lazım, özellikle iktidar partisinin bir düzenleme yapması lazım, bunu Komisyona getirmesi lazım. Çünkü Tarım Kredi Kooperatifi bir Tariş gibi değil. Ondan sonraki yürüyüş, ilerleme biçimi farklılaştı. Sonuçta üst kuruluşunun yönetim organını siyasal iktidar belirleyebiliyor, yönetim kadrolarını oradan belirleyebiliyor her ne kadar çiftçi örgütü gibi görünse de birinci farklılık bu.

Dolayısıyla, birinci kavram 4572 sayılı Yasa, ikinci kavram iktidarın orada kendi kurumu gibi davranıyor olması ve atamalar yapması, yönlendirmeler yapması, bu açıdan diğerlerinden farklı. Üçüncüsü de Tarım Kredi Kooperatiflerinde çoklu bir kredi yöntemi var. Yani nakdi kredinin faizi başka, kömür veriyor kredisi başka, tarım ilacı veriyor kredisi başka, nakdi kredi veriyor kredisi farlı.

TARIM VE ORMAN BAKAN YARDIMCISI FATİH METİN - Sizin söylediğiniz ayni idi.

ORHAN SARIBAL (Bursa) - Ayni tabi.

Tamam orada sabit olabilir. Yani ayni kredide belirlemiş olduğunuz yüzde 12 uygulanabilir. Ama ayrıca, örneğin ilaç veriyor başka, nakit veriyor, ayni dediniz başka ama ayrıca başka şeyler var. Yatırım mesela...

TARIM VE ORMAN BAKAN YARDIMCISI FATİH METİN - Sübvansiyonlu kredilerde 4,5.

ORHAN SARIBAL (Bursa) - Evet, mesela mekanizasyon kredisi veriyor... Gerçekten bunu, hani söylemeden geçmeyeyim yeri geldi, aklımda yoktu ama hatırlattığınız için teşekkür ediyorum.

2019 yılında, özellikle o, Türkiye'de gıda meselesi üzerinden, tanzim satışlar kurulduğunda, Tarım Krediler aracılığıyla getirilen domateslerin, getirilen patatesin, soğanın ve diğer ürünlerin satışından kaynaklanan bütün yükler Tarım Krediye yüklendi. Sadece tarım destekleri bütçesinden 150 milyon gibi bir para Tarım Krediye aktardı. Umarım rakamsal olarak bir hata yapmam ama bunun dışındaki bütün yük Tarım Krediye kaldı, Tarım Kredi o yükleri -vallahi kusura bakmayın- gübreye yükledi, mekanizasyona yükledi, oradan resmen çiftçiyi soyma yoluna gitti. Bunu rakamlarla size ispatlayabilirim, yoktu aklımda ama Tarım Kredi mevzusu açıldığı için söylüyorum. Bu da ne yazık ki -ben o zaman o açıklamayı yapmıştım- çiftçiyi koruyan, kollayan bir kurum olmaktan öte iktidarın kendi politikaları için yaptığı bazı atraksiyonları gideren, bunu da çiftçinin sırtına yükleyen bir kurum hâline geldi çünkü yüzde 42'lere kadar çıktı faizler. Yüzde 42'lere kadar Tarım Kredide faizler çıktı, ben bire bir tanık olduğum için bunu paylaşmak istedim, bir şey değil ama paylaşmak için bunu söyledim.