SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Sayın Başkan, değerli Plan ve Bütçe Komisyonu üyeleri, Sayın Bakan; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Öncelikle, dört aylık yaşam mücadelesini kaybeden Edirne Milletvekilimiz Erdin Bircan'a rahmet diliyorum, ailesi ve sevenlerine başsağlığı diliyorum.

Sayın Bakan, ben Muğla Milletvekiliyim. Muğla'mız 1.480 kilometre kıyı uzunluğuyla, yüzde 70 orman alanıyla, tarihî ve kültürel dokusuyla gerçekten ülkemizin cennet yerlerinden biri. Türkiye'deki turizm gelirlerinin muhtemelen dörtte 1'inin de Muğla'dan elde edildiğini varsayarsak Muğla'ya yapılacak olan turizme yönelik yatırımların hem ülkemize hem bölgemize daha da katkılar sağlayacağına inanıyoruz. Bu anlamda bölgemizle ilgili birtakım önerileri sizlere söylemek istiyorum Sayın Bakan.

Dünyayı ağırlıyoruz Sayın Bakan. Örneğin, nüfusumuz normalde 1 milyon ama yazın 5 milyon. Sadece geçen Kurban Bayramı'nda 15 milyon yerli ve yabancı turist ilimize geldi -ilçelerimizde- ve mevcut imkânlarla misafirlerimizi elimizden geldiği kadar ağırlamaya çalıştık. Fakat şöyle bir durum var Sayın Bakan: Muğla genel bütçeye sağladığı katkının hizmet anlamında, yatırım anlamında ancak onda 1'ini alabilmekte, İller Bankasına yatırdığı aidatın daha altında İller Bankasından kredi alabilmekte. Bu ve benzeri sorunlar da giderildiği takdirde Muğla'mızın gelirleri artacak dolayısıyla özellikle turizme yönelik hizmetler de daha verimli olacaktır diye düşünüyoruz.

Şimdi, Menteşe ve Seydikemer hastanemiz henüz yok Sayın Bakan; turizmin olduğu bir ilde, Menteşe'de ve Seydikemer'de henüz devlet hastanemiz yok. Yalnızca yaz turizmiyle olmaz diyoruz. Daha tam anlamıyla bir turizm master planımız yok. Sayın Cumhurbaşkanı Marmaris'e tatile geliyor; bakanlarımız, milletvekillerimiz... Tatil denince elbette Muğla akla geliyor fakat hizmet denince yeterli katkıyı alamıyoruz.

Sayın Cumhurbaşkanı, şimdi, Okluk Koyu'na yazlık yaptırıyor. Muğla olarak devletten hizmeti Okluk Koyu'nda çok iyi alıyor. Okluk Koyu etrafı askerî üsse dönüştü, geçmek yasak; mavi tura kapalı, vatandaşa kapalı, köylüye kapalı. Bu yazlıktan mutlaka vazgeçilmeli, bu yazlık sosyal projeler için kullanılmalı Sayın Bakan.

Sayın Bakan, turizmin altyapısı bakımından sizden acil bazı beklentilerimiz var, taleplerimiz var. Doğal güzelliğiyle dünyaya nam salmış Ölüdeniz plajı, sırtını dayadığı ve yamaç paraşütünün dünyadaki merkezi olan Babadağ'ıyla ünlüdür. Dolayısıyla Ölüdeniz'le ilgili yapılan tüm değerlendirmeler Babadağ ve yamaç paraşütü sporu ele alınmaksızın gündeme getirilemez. Babadağ'ından yamaç paraşütüyle atlayış yapanların inişlerini gerçekleştirdiği yer olan Belcekız Plajı, doğal güzelliklerinin yanı sıra, yamaç paraşütü sporunun dünyadaki öncü iniş noktası göz ardı edilerek klasik turizm alışkanlığıyla yürütülemez. Belcekız yamaç paraşütü kalkış ve iniş parkurlarının birlikte düşünülmesi gerekmektedir, ona göre tedbirlerin alınması gerekmektedir. Böylelikle bölgenin turizm gelirlerinin artırılmasına ve doğal güzelliklerinin korunmasına, altyapı sistemlerinin de geliştirilmesine katkı sağlanacaktır.

Bir diğer başlık Kayaköy, Fethiye Kayaköy. 1922 yılında Yunanistan'a mübadeleyle giden Rumlardan kalma tarihî Kayaköy'ü, Fethiye'nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. UNESCO tarafından Dünya Dostluk ve Barış Köyü ilan edilen Kayaköy, beş bin yıllık tarihiyle binlerce yerli ve yabancı turistin ziyaretine uğramaktadır. Kayaköy yerleşmesinin kentsel ve arkeolojik sit alanları, doğal güzellikleri ve farklı kültürleri içeren zengin ögelerle donatılmış yapısı itibarıyla dünyanın en gözde noktalarından biri olmasına rağmen, imar planlarının bulunmamasından dolayı hem çok sayıda ruhsatsız yapılar oluşmuş, hem de plansızlıktan dolayı yol, otopark, yeşil alan, okul alanları, sağlık alanları, teknik ve sosyal altyapı alanları oluşmamıştır. Dolayısıyla önceden başlatılan fakat yarım kalan imar planlarının dünyaca ünlü bir kültür mirasının korunması için ivedi olarak hazırlanması gerekmektedir.

Bölgenin en temel sektörlerinden biri olan turizm sektörü, körfezin her geçen gün kirlenmesi ve dolmasından, denize girilememesinden dolayı büyük yara almaktadır. Fethiye Körfezi'nin mutlaka bu probleminin çözülmesi gerekmektedir. Atık arıtma sistemlerinin kapasitesi yetersiz kalmaktadır. Mut Deresi ıslah çalışmaları yapılmış olsa da dereden gelen alüvyonlar ve atıkların bertarafına yönelik etkin bir çalışmaya ihtiyaç vardır. Çevre ve deniz kirliliğinin önlenmesi hayati bir konudur. Turizm açısından özellikle sizden bu konuyu takip etmenizi istirham ediyoruz Sayın Bakan.

Fethiye ve bölge genelinde yat bağlama ve tekne park yeri kapasitesinin artırılması, bu sayede koylardaki ahşap iskelelere uzun sürelerle tekne bırakılarak marina gibi kullanılmalarının önlenmesi, Mavi Yolculuğun güzergâhı olan Güney Ege ve Batı Akdeniz ada ve koylarının yapılaşmaya karşı korunmaya alınması gerekmektedir. Ayrıca, Fethiye'ye mutlak surette kruvaziyer gemileri ve büyük ölçekli yatların ihtiyacını karşılayabilmek için yeni iskele yapılmalıdır. Bu iskele yapılırken de çevre yolu ve ana ulaşım arterlerine ulaşımı kolay, denize cepheli, şehir yoğunluğunu dağıtacak ve gerekli yan üniteler ile hizmet binalarının kolaylıkla yapılabileceği ve gerekirse birden fazla amaç için kullanılacak bir yer olması tercih edilmelidir. Göcek ve Fethiye çevresindeki yat bağlama yerleri ve marinalar tam kapasiteyle çalışmaktadır. Bu bölgede önümüzdeki on sene içinde en az 2 bin yatlık daha ilave bağlama yerine ihtiyaç duyulacağı değerIendirilmektedir. Bu sebeple marina ve yat bağlama yeri yapımının öncelikli turizm hedefi olarak ele alınması gerekmektedir.

Fethiye'de bulunan tek marina olan Ece Saray Marina'nın arka alanında uygun saha olmadığından kışın tekneler karaya alınamamaktadır. Bu durum teknesini suda bırakmayan tekne sahiplerince tercih edilmemektedir. Çözüm, çevre ve doğa noktasında uygun bir yere marina yapılması ve bu sorunun ortadan kalkmasıdır.

Yat bağlama yeri yapımı, Fethiye Merkez: Fethiye merkezinde mevcut iskelenin doğusuna yapılacak bir tesisin bölgenin tekne bağlama kapasitesine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir.

Günlük gezi, tenezzüh tekne bağlama yeri, Fethiye Merkez: Uğur Mumcu Parkı-Kaymakamlık binası arasına kıyıya paralel olarak inşa edilecek yüzer iskele şeklinde tekne bağlama yerinin Fethiye'de yaşanan günlük gezi teknesi bağlama yeri sorununa çözüm sağlayabileceği değerlendirilmektedir.

Sayın Bakan, su sporları eğitim merkezleri ihtiyacımız vardır. Fethiye'den Marmaris'e kadar olan sahil şeridi geçtiğimiz yıllarda su sporları merkezi ilan edilmiş olup anılan bölge kürekçilerin ve yelkencilerin odağı hâline gelmiştir. Fethiye Körfezi uluslararası kürek yarışlarının, Çalış Plajı ise uçurtma sörfü yarışlarının düzenlendiği önemli parkurlar arasında yer almaktadır. Yine, aynı şekilde Sarıgerme, Dalaman Plajları tüm motorlu motorsuz su sporları, Kumluova, Karadere Plajları motorsuz su sporları için ideal parkurlardır. Bu nedenle, bölgemizde su sporları konusunda gerek amatör sporcular yetiştirmek ve gerekse bu meslek kolunda istihdam edilecek personel yetiştirmek maksadıyla eğitim merkezlerine ihtiyaç duyulmaktadır.

Seydikemer Seki Eren Dağı Kayak Merkezi'yle ilgili yeniden bir çalışma yapılarak kış turizmi noktasında bir başlangıç yapılması bölge insanımız ve turizme çok ciddi anlamda katkı koyacaktır. Hem Dalaman hem de Bodrum Milas Havalimanlarında kış turizmini destekleyici ek seferler konulması, yabancı tur operatörleriyle çeşitli anlaşmalar yapılarak özellikle kış aylarında yumuşak bir iklimi olan Muğla'mızı soğuk kuzey ve Baltık ülkeleri pazarları için bir çekim merkezi haline getirilebilir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Teşekkür ediyorum Sayın Girgin.

Son cümlenizi alayım.

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Şöyle: Yani yaklaşık bir dakika rica ediyorum sizden.

BAŞKAN - Buyurun.

SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Teşekkür ediyorum Sayın Başkan.

Sayın Bakan, Muğla Yatağan'daki dönemin siyasi merkezi Stratonikeia Antik Kenti ile Belen Kahvesi Kültür Yolu Projesi'nin 20 kilometrelik bölümünün 16 km'lik kısmı açılmış, 4 km'lik kısmı açık kalmıştır, bu projenin hızlanması gerekmektedir. Stratonikeia ve Lagina Antik Kentleri arasındaki kutsal yol projesinin hızlandırılması gerekmektedir. Yatağan Gökbel'den Lagina'ya kadar olan jeopark yolu Türkiye'nin ilk onaylanan projesidir, bu projenin de hızlandırılması gerekmektedir. Yine, Stratonikeia ile Panamara dinî merkez arasındaki kutsal yol projesinin hızlandırılması kültürümüze katkılarından dolayı önem arz etmektedir.

Milas halıları 13'üncü yüzyıldan bu yana Milas yöresinde dokunmaktadır Sayın Bakan, el halıcılığının teşviki istihdama da önemli katkı sağlayacaktır. Bunun gelişmesi için el halısı ve kilim dokuyan ev kadınlarına sosyal güvenlik desteği sağlanmalıdır, el halısı ve el kiliminde yüzde 18 olan KDV uygulaması yüzde 1'e indirilmelidir.

Milas ilçemize bağlı Bafa Mahallemizdeki Bafa Gölü kıyısındaki Beşparmak Dağları'nda günümüzden 6-8 bin yıl öncesine ait kaya resimleri bulunmuştur, bu da Bafa Gölü'nü çevresiyle birlikte eşsiz bir doğa ve kültür mirası hâline getirmektedir, bu kaya resimlerinin korunması için de acil önlem alınması gerekmektedir.

Bitiriyorum Sayın Başkan.

Bir diğer konu: Muğla ili Kavaklıdere ilçesi bakırcılıkla ünlü bir ilçemizdir. Sadece Kavaklıdere değil, tüm Türkiye'ye bakır çerez kazanlarını yapmasıyla ve bakır el işlemesi ürünleriyle ünlü bir ilçemizdir. Ancak kuşaktan kuşağa aktarılan bakır el işlemeciliği sanatıyla uğraşan ustalar giderek azalmaktadır. Önceleri soframızda kullandığımız bakır şimdi vitrinlerde yer almaktadır. Bakır el sanatlarının korunması için istihdam sağlayıcı ve mesleğin sürdürülmesi için teşviklerin yapılması gerekmektedir. Kültürümüze katkı sağlayan tüm el sanatlarına da teşvikler sağlanmalıdır diyorum.

Teşekkür ediyorum.

Bütçenizin hayırlı olmasını diliyorum.