SALİHA SERA KADIGİL SÜTLÜ (İstanbul) - Çok teşekkürler.

Öncelikle gerçekten teşekkür ediyorum, tüm siyasilerin çoğu zaman tevazulu özgüvenine karşın, Bakanlık çalışanlarının bu dolu dolu tavrı bana hep, keşke Bakanlık çalışanlarımızı, konusunda uzman bürokratlarımızı daha çok dinlesek dedirtiyor, ellerinize sağlık.

Bir küçük eleştirim, iki tane de eleştirim olacak sadece.

Eleştirim şu yönde: 168'inci sayfada "Sosyal Güvenlik Hususunda Yaşanan Sorunlar" başlığı altında sayılmış. Bunlar sayılırken kayıt dışı çalışmanın neden yaygın olduğu hususunu anlatırken raporda, genç emeklilik, eğitim seviyesinin düşüklüğü vesaire gibi sebepler sıralanmış. Ancak, hani, Nasrettin Hoca'nın hikâyesinde vardır ya "Hırsızın hiç mi suçu yok?" diye, burada işverenin hiç mi suçu yok diye sordurtuyor.

Sendika avukatı kökenliyim ben, denetim konusunda ne kadar büyük eksikliklerimiz olduğunu biliyorum. Son aldığım rakamlar 200 bin işçiye 1 denetçi düştüğü yönündeydi. Ama hem burada hem diğer tüm alanlarda kayıt dışı çalışmanın bir tane sebebi var, o da bu anlayış. Bir insandan çalarsanız ceza alırsınız, bir şirketten çalarsanız daha büyük ceza alırsınız ama devletten çalarsanız ceza almıyorsunuz çoğu zaman. Bunu rapora muhakkak şerh edilmesini ben rica ediyorum. Yani biliyorum, bakanlıklar da çok zor durumda, işçi, çalışanlarınızın düşüklüğü vesaire ama bunu burada belirtmezsek sanki işçinin kabahatiymiş sigortasız çalışmak gibi bir görünüm oluyor; naçizane eleştirimi kabul ederseniz sevinirim.

İki tane küçük önerim olacak mevsimlik işçilerle, özellikle çocuk işçilerle...

TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRÜ HASAN ÖZLÜ - Ben, Bakanlık olarak biz sigortasız işçi çalıştırıyoruz gibi anladım, öyle bir şey yok.

SALİHA SERA KADIGİL SÜTLÜ (İstanbul) - Yok, hiç öyle demedim. Raporda şöyle ifade ediliyor: "Alanda kayıt dışı çalışma yaygın, bunun kültürel sebepleri var, çevresel sebepleri var." Ama bunun bir numaralı sebebi işveren. İşveren üzerine düşen sigorta yapma yükümlülüğünü yerine getirmiyor. Neden? Devlet yeterince eleman olmadığı için buraları denetleyemiyor. Başına bir şey gelmeyeceği özgüveniyle hareket eden işveren de işçiyi sigortalamıyor. Bu işin Türkçesi bu aslında.

Önerilerim iki yönde olacak. Biri mevsimlik çocuk işçilerine ilişkin. Gerçekten tekrar teşekkür etmek istiyorum. Biz de Giresun'da ILO'yla birlikte Giresun ve Çukurova'da çalışmıştık bu çocuklarla ilgili ve en temel, en fecaat iki sorum var; biri sağlık, biri eğitim. Özellikle eğitim konusunda okulun başını kaçırıyorlar, bazen sonunu kaçırıyorlar, o arada zaten adapte olamıyorlar ve böylece okullaşma oranı hızla azalıyor. Bu konuda belki şöyle bir... Önerileri gördüm, tekrar teşekkür ediyorum ama atanamayan da çok öğretmenimiz var malumunuz ve bunlar çok geçici süreli işler, hani bir aylık gibi. Bu çocukları müfredata yetiştirecek şekilde bu öğretmenleri görevlendirmemiz mümkün olursa çok büyük bir fark yaratabileceğimiz kanaatindeyim.

Son olarak da genel olarak bu desteklerle ilgili butik işlerden, el işlerinden vesaire bahsediyoruz, bunun bir realite olduğunun da farkındayız ama Anadolu'ya çıktığınızda, kadın hakikaten birçok pozisyonda birçok etkin görev alıyor. Sadece böyle incik, boncuk, el işçiliği gibi değil de farklı alanlarda da kalkınma olabileceğinin, girişimcilik olabileceğinin Bakanlık nezdinde bu kadınlara duyurulmasını ben kıymetli buluyorum ve altının biraz daha kalın çizilmesini rica ediyorum.

Tekrar teşekkürler emekleriniz için.