HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Bu tartışma açılınca iki üç cümle etmek istedim.

BAŞKAN - Ben de heyecanlanıyorum bu tartışma açılınca hakikaten.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Evet, evet. Kim açtıysa oraya söyleyin ama.

OYA ERONAT (Diyarbakır) - Biz de heyecanlanıyoruz Başkanım.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Şimdi "güç" lafını duyunca iktidar, güçten mutlak iktidarı anlıyor, güç onlar için mutlak iktidar demek. Hâlbuki buradaki "güçlendirilmiş" lafının arkasında yatan zihniyet demokratik olmasıdır yani mutlak iktidar olmamasıdır esas itibarıyla. Şimdi "güçlendirilmiş" dediğimiz zaman demokratik olmasının sonucu da katılımcı ve müzakereci bir demokrasi anlayışının yerleşmesi demektir, eski sisteme dönmek demek değildir; güçlü yerel yönetimler, demokratik yerel yönetimler üzerinde yükselen bir güçlü parlamenter sistem demektir. Şimdi, buralara baktığımız zaman, esas buradaki konu, var olan sistemin demokratik olup olmamasıdır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın lütfen.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Tamamlıyorum efendim.

Buradaki ölçü de demokrasi ölçüsü de birkaç konuda odaklanır:

Bunlardan bir tanesi, kuvvetler ayrılığının var olup olmamasıdır yani kuvvetler ayrılığının tek kişide birleştirilmiş olması değildir.

İkincisi, hukukun üstünlüğünün yani bağımsız ve tarafsız yargının olup olmamasıdır.

Üçüncüsü, denge denetleme mekanizmalarının işleyip işlememesidir.

Şimdi, bütün bunlara baktığımızda, bu sistemde, bugün "Cumhurbaşkanlığı hükûmet sistemi" adı altındaki sistemde bunların hiçbirinin olmadığını görüyoruz; sorun buradan kaynaklanıyor. Dünyada -biraz evvel Sayın Özel de bahsetti- başkanlık sisteminin olduğu Amerika vardır, yarı başkanlık sisteminin olduğu Fransa vardır ve bunların hiçbirinde mutlak iktidar yoktur, demokratik başkanlık ve yarı başkanlık sistemleridir bunlar. Bütün bu denge denetleme mekanizmaları da kuvvetler ayrılığı da hukukun üstünlüğü de buralarda geçerlidir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Tamamlayın sözlerinizi.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Ama sizin tercih ettiğiniz sistem demokratik anlayışa değil mutlak iktidar anlayışına, tek kişide bütün kuvvetleri birleştiren anlayışa dayandığı için bu tartışmayı yapıyoruz esas itibarıyla; bunu anlamak istemiyorsunuz.

Sonra, Sayın Elitaş, siz komisyon başkanlığı da yaptınız, biliyorsunuz da. Yani bu torba kanun tekliflerinin bu Meclisteki komisyonlara nasıl geldiğini biliyorsunuz, nasıl tartışıldığını biliyorsunuz, Genel Kurula nasıl geldiğini biliyorsunuz. Yani komisyonlarda ya da genel kurullarda hakikaten bir ortak akıl mı işliyor? Hakikaten tekliflere imza atmış olan vekiller o tekliflerin hazırlanmasında yer almış bulunuyorlar mı? Yani sorsak hani "Kur'an'a el basın." desek valla hiç birisi kabul edemez bunları hazırladıklarını.

BAŞKAN - Bulunuyorlar, bulunuyorlar.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Böyle bir durumla karşı karşıyayız. Dolayısıyla sorunları tartışmak lazım ama gerçekler üzerinden tartışmak lazım, bunu da belirtmiş olayım.

Teşekkür ediyorum.