HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

Sayın vekiller, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2020 bilançosunu açıkladı Strazburg'daki merkezinde bir basın toplantısıyla ve pandemi koşullarına rağmen 2020'de aldığı kararların bir dökümünü yaptı. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin iş yükünün önemli bir bölümünü 5 ülke oluşturuyor: Rusya, Türkiye, Ukrayna, Romanya ve İtalya. Baktığımızda, başvuruların toplamda yüzde 75'i bu 5 ülkeden geliyor. Rusya, 13.800 dava başvurusuyla yüzde 22,4'ünü oluşturuyor. 2'nci sırada kim var? Tabii ki Türkiye, 11.150 başvuruyla başvuruların yüzde 18'ini oluşturuyor.

Şimdi baktığımız zaman, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, pandeminin yarattığı elverişsiz koşullara rağmen, geçen yıl yani 2020'de 871 davada karar açıklamış. Bunların 762'sinde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin en az 1 maddesinin ihlaline hükmetmiş. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5'inci yani özgürlük ve güvenlik hakkı, 6'ncı adil yargılanma hakkı konusundaki ihlaller 1'inci sırada yer alıyor.

Şimdi yine rakamlara baktığımızda, hakkında en fazla karar açıklanan devletlerin sıralamasında Rusya 185 kararla 1'inci sırada. 2'nci sırada kim? Türkiye, 97 kararla. Rusya, en fazla vatandaşların özgürlük ve güvenlik hakkını ihlalden hüküm giymiş. Türkiye hakkında açıklanan kararlara baktığımızda, bu 97 karardan 85'inde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin en az 1 maddesinin ihlal edildiği sonucuna varılmış. Türkiye davalarında en fazla ihlal maddesi hangisi? 10'uncu madde. 10'uncu madde, düşünce ve ifade özgürlüğü. Şaşırtıcı mı? Değil.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, geçen yıl Avrupa geneli için 80 kez 10'uncu maddenin ihlalini hükmetmiş. Kim 1'inci sırada? Türkiye, 31 ihlalle. Türkiye davalarında açıklanan kararlarda 21 kez adil yargılanma hakkı, 16 kez özgürlük ve güvenlik hakkı, 11 kez de toplanma ve dernek kurma özgürlüğüyle ilgili maddelerin ihlali görünüyor.

Şimdi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 2020 bilançosunu niye hatırlatıyorum? 22 Aralık 2020'de Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde Demirtaş davasında Türkiye aleyhine Büyük Daire kararı verildi. Hâlen bu karar uygulanmadı ve Türkiye'deki iktidar, bu kararı uygulamayarak hem Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 46'ncı maddesine -altında imzası olan- hem de Türkiye Anayasası'nın 90'ıncı maddesine aykırı hareket etmektedir. Bunu bir kez daha, bu vesileyle hatırlatmış olalım.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Teşekkür ediyorum.

İkinci değinmek istediğim konu, Uluslararası Şeffaflık Örgütü var. Uluslararası Şeffaflık Örgütünün yolsuzluk algı endeksi yayınlanıyor, çok uzun yıllardır uluslararası alanda da takip edilen bir endeks. Türkiye, 2020 açıklamasında 180 ülke arasında 86'ncı sırada yer almış. Şimdi, bu endeksteki sıralama şöyle oluyor: 0 ile 100 puan arasında değerlendiriliyor, 0 yolsuzluğun çok yoğun olduğu, 100 ise yolsuzluğun olmadığı ülke anlamına geliyor. Türkiye'nin puanı 40 yani 180 ülke arasında 86'ncı sırada yer alıyor. Türkiye'yle aynı puanı paylaşan ülkelere bakalım; Trinidad ve Tobago, Doğu Timor, Fas, Burkina Faso. Yani iktidar mensuplarına desek ki "Haritada yerini gösterin bu ülkelerin." bulamazlar.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Endekse göre, Avrupa Birliği üyesi ülkelerle karşılaştırıldığında, 44 puanla Avrupa Birliği içinde en düşük puanı alan Romanya'nın da gerisinde kalmış vaziyette Türkiye 40 puanla. OECD ülkeleri arasında -yani Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatına (OECD) baktığımızda Türkiye- sondan 3'üncü sırada yer alıyor. Neden bu yolsuzluk endeksinde Türkiye bu kadar vahim bir tabloyla karşı karşıya? Çünkü bakın, yolsuzluk endeksinde bu duruma gelmenin nedeni, toplumlar demokrasiden uzaklaştıkça, açıklık ve şeffaflıktan uzaklaştıkça yolsuzlukla mücadele etme kabiliyetleri azalıyor. Hukuk devleti olmaktan, hukukun üstünlüğünden, adaletten uzaklaştıkça yolsuzlukla mücadele etme çapı düşüyor. Dolayısıyla düşünce özgürlüğünün, ifade özgürlüğünün altını oyan iktidarlar, insan haklarını ihlal eden iktidarlar aslında yolsuzlukla mücadele kabiliyetini de ortadan kaldıran iktidarlar oluyorlar ve Türkiye'deki iktidarın da durumu budur.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Son olarak bir noktaya değinmek istiyorum. TÜRK-İŞ ocak ayı açlık ve yoksulluk sınırını açıkladı, buna göre açlık ve yoksulluk sınırında 2021 Ocak ayı açısından baktığımızda, 4 kişilik ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcaması tutarı olarak ifade edilen açlık sınırı 2.652 lira olarak belirlendi. Gıda, giyim, konut, ulaşım, eğitim, sağlık gibi ihtiyaçları da buna kattığımızda yoksulluk sınırı 8.638 lira oldu 4 kişilik bir aile için. Asgari ücreti hatırlatmak istiyorum: 2.825 lira olarak belirlendi Türkiye'de.

Şimdi, buna baktığımızda işçi ve emekçilerin geniş kesimlerini açlığa ve yoksulluğa...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Son cümlem efendim.

BAŞKAN - Peki, son cümlenizi alayım.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - ...milyonlarca insanı açlığa ve yoksulluğa mahkûm eden bir asgari ücret belirlemesini geçtiğimiz yılın sonunda hep birlikte yaşadık ve bu asgari ücret belirlenirken insanların nasıl yaşayacağı, nasıl geçineceği, insanca yaşamı nasıl sürdüreceği konusunda hiçbir standart göz önünde bulundurulmadı, işçilerin, emekçilerin aileleri hesaba katılmadı ve milyonlarca insan pandemi ve zamlar karşısında savunmasız bırakıldı; bunun da müsebbibi bu iktidardır, bunu da bir kez daha vurgulamış olalım.

Teşekkür ediyorum.