HAKKI SARUHAN OLUÇ (İstanbul) - Sayın Başkan, sayın vekiller; biraz evvel Sayın Bakanı dinledim. İlk defa burada dinlemiyoruz; daha evvel, önceki bütçelerde de dinledik, arada başka oturumlara da katıldı, dinledik. Gerçekten, dinlerken biraz hayret ettim doğrusu. Sayın Bakan, şimdi, bizim size yönelik bu Meclis çatısı altında yaptığımız eleştirilerin 3 tane temel konusu vardı bugüne kadar yani diğer bütçelerde ve ara toplantılarda.

Bir: "Diplomasiyi öldürdünüz, askerî gücü öne çıkardınız. Dolayısıyla, diplomasiyle, müzakereyle görüşerek sorunları çözme imkânını Orta Doğu'da -Suriye'de, Irak'ta- Akdeniz'de, Ege'de ve başka yerlerde kaybettik. Siz, askerî gücü ve askerî operasyonları, hareketleri öne çıkardınız, bu yanlıştır." dedik, bunu anlattık.

İki: "Türkiye, dış politikası açısından oyun bozan ama oyun kuramayan bir ülke hâline geldi." dedik, burada bunları konuştuk, tutanaklara bakın; ikinci eleştirimiz buydu.

Üçüncü eleştirimiz: "Gerçekçi dış politika sürdürmüyorsunuz." dedik. Neden bunu söyledik: "Gerçekçi dış politika sürdürmüyorsunuz." Biraz evvel sizin burada söylediklerinize dayanarak yani "Bakın, Türkiye NATO üyesi. NATO üyesi diğer komşularıyla askerî güç gösterisine giremez, tuhaf bir durum. İki, Türkiye, Avrupa Konseyi üyesi. Türkiye, Avrupa Birliğine üyelik başvurusunda bulunmuş, görüşmelerini sürdürüyor, fasıllar açılıp kapanıyor ve Türkiye Avrupa Konseyi üyesi. Yani siz bütün bu müttefiklik ilişkilerini bir kenara bırakıp Batı ittifakıyla savaşan, kavga eden, onların kurallarını, birlikte oluşturduğumuz kuralları yok sayan bir dış politikayla başarılı olamazsınız, yanlıştır." diye eleştirdik ve bütün bu stratejiniz çöktü, bütün dış politikanız çöktü; büyük bir fiyaskoyla karşı karşıyayız. Biz haklı çıktık, bütün eleştirilerimizde haklı çıktık Sayın Bakan. Birincisi bu, bunu söyleyeyim. (HDP sıralarından alkışlar)

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurunuz.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (Devamla) - Teşekkür ederim Sayın Başkan.

İkincisi, yani haklı çıkmaktan dolayı üzülmüyoruz, çok da sevinmiyoruz. Neden çok sevinmiyoruz? Yani Türkiye, herhâlde, çok uzun yıllardır -uzun yıllar derken 1980 darbesinden bugüne kadar yani son kırk yıla baktığımızda- ilk defa, bütün Batılı müttefikleriyle kavgalı olmaktan dolayı yaptırımlarla karşı karşıya kaldı, ilk defa.

Sayın Bakan, dinlemiyorsunuz ama önemli bir şey söylüyorum.

DIŞİŞLERİ BAKANI MEVLÜT ÇAVUŞOĞLU - Dinliyorum, dinliyorum.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (Devamla) - Türkiye ilk defa Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ülkeleri ve Avrupa Konseyiyle kavgalı durumda yaptırımlarla karşı karşıya kaldı. Avrupa Konseyinde izleme süreci var; şimdi, ilk kez böyle bir durum... Demek ki sizin değerli yalnızlık politikanız, stratejiniz iflas etti, durum budur. Yani buna sevinemiyoruz maalesef, biz de bu ülkede hep birlikte yaşadığımız için.

Şimdi, o yüzden bir kez daha şunu söylüyoruz, geçen zamanlarda da söylediğimiz gibi: Bizim gerçekçi dış politika önerilerimizi ve bugün yapılan yanlışları ortadan kaldıracak müzakereci diplomasiye ağırlık veren dış politika önerilerimizi duyun, ciddiye alın, konuşun bunları.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

HAKKI SARUHAN OLUÇ (Devamla) - Toparlıyorum efendim.

BAŞKAN - Buyurunuz.

HAKKI SARUHAN OLUÇ (Devamla) - Bu sadece Avrupa'yla ilişkiler için değil, Orta Doğu'yla ilişkiler için de geçerlidir, Doğu Akdeniz ve Ege'yle ilişkiler için de geçerlidir. Bakın, Suriye'de Kürt halkıyla ilgili olarak, Irak'ta Kürt halkıyla ilgili olarak barış ve dostluk elini uzatanlara sırtınızı dönmeyin, bunu bir kez daha vurgulamış olalım.

Ve son bir şey söyleyeceğim: Evet, Batı'yla ilişkileri düzeltmek güzel, iyi, doğru politika ama Batı'yla ilişkileri düzeltmek için hukukun üstünlüğü lazım, demokrasi lazım, hak ve özgürlüklere riayet etmek lazım, uluslararası demokratik sözleşmelere, Türkiye'nin imzalamış olduğu sözleşmelere riayet etmek lazım. Demokrasi, hukuk, adalet olmadan Batı'yla ilişkileri düzeltemezsiniz, bunu da bir kez daha vurgulamış olalım.

Teşekkür ediyorum. (HDP sıralarından alkışlar)