ÇETİN OSMAN BUDAK (Antalya) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Görüşmekte olduğumuz torba kanun 8 farklı kanunda değişiklik önerisi getiriyor. Tabii, dünyada böyle bir kanun yapma tekniği yok. Bunu söyleyerek sözlerime başlamak istiyorum.

Tabii burada, enerji şirketlerini, yandaş müteahhitleri, aynı zamanda maden işletmelerini, yakın olanları koruyan kollayan... Ama maalesef vatandaşların, yurttaşların bekledikleri bir iyilik bu kanunda çıkmıyor. Şimdi, kısa bir araştırma yaptığınız zaman hepiniz göreceksiniz ki -ki bu benim söyleyeceğim veri OECD verisi- OECD ülkeleri arasında Türkiye açık ara elektrik enerjisi tüketiminde neredeyse dünya lideri. 2,5 kat daha fazla para ödüyor, bedel ödüyor ve diyorsunuz ki: "Sanayimiz ihracat yapsın, imalat sektörü ihracat yapsın, üretsin, istihdam sağlasın." Peki, nasıl olacak bu iş? Bu kadar yüksek maliyetle, özellikle girdi maliyetlerindeki bu kadar yüksek değerlendirmelerle rekabet edilebilir bir durum yok. Üstelik de pandemi döneminde hiç olmazsa sanayicilerin üstündeki bu yükü kaldıracak bir kanun getirseydiniz de hep beraber, oy birliğiyle buradan geçirseydik. Ama maalesef böyle bir düşünceniz olmadığı için yandaş enerji şirketlerine, maden işletmelerine, bunlara ciddi olarak destek veriyorsunuz. Ha, sadece sanayiciler mi çok yüksek fiyattan fatura ödüyorlar? Hayır, tabii vatandaşlar da aynı şekilde. Bu da EUROSTAT'ın, yani Avrupa Birliği İstatistik Kurumunun her yıl düzenli olarak açıkladığı bir belgeden alınmış bilgidir. Vatandaşlarımız, Avrupa Birliği üyesi ülkelerin tamamından -ki kişi başına düşen millî gelirde en fakir ülkelerden bir tanesi, Avrupa Birliği sınırlarında Türkiye'dir- en yüksek faturayı ödeyen yine Türkiye Cumhuriyeti devleti vatandaşları. Peki, bu dağıtım şirketleri bu elektrik enerjisini ne kadardan alıyor? 15 liradan. Peki, ne kadardan satılıyor? 75 liradan. Bu uçurum nedir? Yani, 5 kat gibi bir uçurum söz konusu ve bu 5 katın içinde çok ciddi vergiler var. Bu vergiler, başta KDV. Ya, bu dönemde almayın, vazgeçin. Yani, şimdi, tekrar işte bir yığın işletmeyi kapatıyoruz, kapatıyorsunuz. Bunların hiç olmazsa elektrik faturalarında birtakım indirimler yapın. Ne olur yani üç ay, beş ay, altı ay fonlarda kesinti yapmasanız? Hele bir facia var ki faturalarda, bu TRT payı, yüzde 2 bütün faturalarda. Bütün vatandaşların faturalarından yüzde 2 kesinti yapıyorsunuz, TRT'ye gönderiyorsunuz. 2019 senesinde 1 milyar gibi, yani eski parayla 1 katrilyon aktarmışsınız TRT'ye fakat TRT'yi muhalif kesimin yani Türkiye'nin -hadi en küçük deyimle- yüzle 50'sinin asla oy vermediği iktidar ve yandaşlarına açıyorsunuz. Ben milletvekili olarak beş buçuk senedir bir kere TRT'ye çıkmadım. İşte burada muhalif tarafta oturan arkadaşlarımdan da çıkan bir kişi olduğunu zannetmiyorum. E, biz zaten faturalarımızdan buraya yüzde 2 ödüyoruz, isteyerek değil, zoraki olarak biz bunları ödüyoruz ama bu TRT payını, yıllardır söyledik, hiçbir şekilde bunun tedbirini almadınız.

Bir de, bir ucube var yine bu değişiklik yapılan torba kanun teklifinde; şu lastik yakılarak elektrik elde eden enerji şirketleri ki bunlar Türkiye'de 3 tane -yanılmıyorsam biri Niğde'de, biri Erzincan'da, 3 şirket- 3 şirket için özel kanun teklifi getiriyorsunuz. Bunun neresi yenilenebilir? Eski lastiklerden elde edilen elektriğin neresi yenilenebilir? Lastiği yakacaksınız, çevreyi kirleteceksiniz, oradan bir miktar elektrik elde edeceksiniz. E, peki, buna döviz garantisi veriyor musunuz? Evet, veriyorsunuz, dövizle alım garantisi veriyorsunuz. Böyle ucube bir şey görülmedi. Burada vatandaşın faydasına ne var? Bunu bütün vatandaşlar merak ediyor. Yani, herhâlde bundan sonra da burada bunu takip etmeye devam edeceğiz. Bundan sonra sanıyorum, daha başka, dünyanın bütün çöplerini ithal ettiğimiz gibi dünyanın bütün atık lastiklerini Türkiye'ye ithal edeceğiz ve bundan enerji elde edeceğiz. Neymiş efendim? Bunu da geri dönüşümlü yani yenilenebilir enerji sınıfına sokuyorsunuz.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKAN - Buyurun.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Şimdi, burada gene bir ucube, BOTAŞ. Varlık Fonuyla ilgili, 2016'dan beri, burada, ben de dâhil olmak üzere birçok arkadaşımız "Yanlıştır." dedi. Eğer, Türkiye'de petrol fazlanız varsa İsveç'teki gibi bir varlık fonu kurun, bunu gelecek nesillere tasarruf olarak aktarın. Böyle bir durum yok. En değerli 23 şirketi Varlık Fonuna aktardık, bunlardan bir tanesi de BOTAŞ. BOTAŞ, 2017, 2018, 2019'da zarar etmiş ve 2020'de de büyük bir ihtimalle zarar edecek. Yani, doğal gaz satan bir şirketin nasıl zarar ettiğini anlamak mümkün değil. Şimdi de İhale Kanunu'ndan çıkartıyorsunuz. Burada ne var, bunu da yakından takip edeceğiz; kabul edilebilir değil.

Şu kayıp kaçak meselesinde de bir tablo vardı, yanıma almamışım. Enerji şirketleri, dağıtım şirketlerine bu ihaleleri verirken dediniz ki: "Yatırımlarını tamamlamak üzere biz bunları veriyoruz ve elektriği ucuzlatacağız." Tam tersi olmuş.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - Efendim, son cümle...

BAŞKAN - Veremiyoruz.

ÇETİN OSMAN BUDAK (Devamla) - 2000 yılında yüzde 20'ler civarında olan yatırım eksi kayıp kaçak oranı, son olarak, baktığımız zaman, 2019 yılında düşe düşe yüzde 12'ye düşmüş. Devlet yatırım yapmış, dağıtım şirketleri bundan faydalanmış.

Evet, hepinize saygılar sunuyorum, teşekkür ediyorum.

Yüce Meclisi selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)