CHP GRUBU ADINA LALE KARABIYIK (Bursa) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, Türkiye'nin nüfusunun yüzde 49,8'i kadın ancak maalesef, kadınlar toplumsal haklardan erkeklerle eşit bir şekilde yararlanamıyorlar. Bu, istihdamda da böyle; bu, gelirde de böyle; bu, iş hayatında da böyle. Türkiye'de kadınların istihdama katılması, özellikle iş gücüne katılma oranı OECD ülkelerinin en gerisinde geliyor. Oysa biliyor musunuz, Türkiye'deki kadınların iş gücüne katılma oranı OECD ülkeleri ortalaması kadar olabilseydi eğer bugün, bu ülkede kişi başına millî gelir bile 3 bin-4 bin dolar daha fazla olabilecekti yani kadının çalışmasının, sadece kadına ya da ailesine değil, aynı zamanda Türkiye ekonomisine de olumlu etkisi olacaktı.

Eğitime bakıyoruz, eğitimde oranlar yine hiç de güzel görünmüyor; Okuma yazma bilmeyen kadınların sayısı erkeklerden 5 kat daha fazla. Okuma yazma bilenlerin oranına baktığınızda yüzde 90'larda ama ilkokulu bitirme oranlarına baktığınızda yüzde 80'lere geriliyor, liseyi bitirme oranına baktığınızda yüzde 40'lara iniyor ve üniversiteyi bitirme oranına baktığınızda da yüzde 10'lara geriliyor. Bunlar, Avrupa Birliği ve OECD ortalamalarının hatta dünya ortalamalarının da gerisinde oranlar.

Yine, bu ülkede üniversite mezunu kadınların yüzde 62'si, lise mezunu kadınların yüzde 65'i, lise mezunu olmayan kadınların ise yüzde 54'ü, maalesef, istihdamda kendilerine yer bulamıyorlar. Bugün ülkemizde, çalışan kadınların yüzde 65,2'si ücretli ve yevmiyeli işlerde çalışıyorlar. Kadınların yüzde 24,1'i ücretsiz aile işçisi olarak çalışmakta, yüzde 9,3'ü ancak kendi işini kurarak çalışabiliyor ve yüzde 1,4'ü işveren ve maalesef, kadınların yüzde 92'si de sendikasız değerli milletvekilleri.

Çalışan kadınların en önemli sorunlarından bir tanesi, düşük ücret. Yine, işsizlik, işsiz kalma korkusu, işini kaybetme korkusu da en önemli korkularından bir tanesi ve sigortasız çalıştırılmak da kadınların, çalışan kadınların önemli sorunlarından bir tanesi.

Diğer taraftan baktığınızda, çalışma koşulları açısından da yine kadınların mağdur olduğunu her aşamada görmek mümkün. Mesela, haftalık kırk beş saatten fazla çalışan kadın sayısı ülkemizde 3 milyonu aşmış durumda. İşsizlik sigortasına başvuran kadın sayısı da erkeklerden kesinlikle daha fazla.

Yıllık kazançlara bakalım o zaman: Bakın, kadınların Türkiye'de ortalama yıllık brüt kazancı 62 bin lira ama erkeklerin ortalama kazancı 78 bin lira. Yani kadınlar sadece iş ararken değil, iş hayatında da gelir elde ederken de kesinlikle ayrımcılığa uğramakta.

Ulu Önderimiz Mustafa Kemal Atatürk'ün kadınlarla ilgili söylediği şu sözü lütfen anımsayalım: "Daha emin ve daha doğru olarak yürüyeceğimiz bir yol vardır; büyük Türk kadınını çalışmamıza ortak kılmaktır. Milletimiz güçlü bir millet olmaya azmetmiştir. Bunun gereklerinden biri de kadınlarımızın her konuda yükselmelerini sağlayabilmektir."

Değerli milletvekilleri, kadının toplumdaki rolünün güçlendirilmesi ve toplumsal cinsiyet eşitliği anlayışının yasal çerçevesinin genişletilmesi insani ve sosyal, ekonomik eşitsizliklerin giderilmesi açısından gerçekten çok önemlidir. Bunun için, öncelikli olarak Türkiye'de kadınların iş gücüne katılımının düşük olduğunun bilinmesi, bunun kabul edilmesi ve istihdam yaratacak alanlar üzerinde çalışma yapılması gerçekten önemlilik arz etmektedir. Bu nedenle, kadın alanında yapılacak bütün çalışmaların hedefinde Türkiye'yi, kendi hayatını belirleyebilen, özgür ve güçlü kadınların ülkesi hâline getirmek ve kadını güçlendirmek olmalıdır ve burada partilerüstü bir yaklaşımla hem istihdamdaki bu sorunların araştırılması hem çalışan kadınların sorunlarının giderilmesi önemlidir. Diğer taraftan da bunun partilerüstü bir çalışma ve hedef olarak görülmesi, Türkiye ekonomisi açısından da önemli olduğu bir kez daha vurgulanmaktadır. Sizlerden de beklentimiz, bu konudaki hedefe ulaşmak için bütün çalışmaları bu doğrultuya yöneltmenizdir.

Teşekkür ederim. ( CHP, HDP ve İYİ PARTİ, sıralarından alkışlar)