SÜLEYMAN GİRGİN (Muğla) - Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; İşsizlik Sigortası Kanunu hakkında konuşmak istiyorum.

İşsizlik Sigortası Kanunu, sigortalılara işsiz kalmaları hâlinde destek sağlamak amacıyla kurulmuştur. Fondan yararlanmak için, işçinin kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalması, sigortalı olması, işten ayrılmadan önceki son yüz yirmi gün içerisinde prim ödeyerek sürekli çalışmış olması ve son üç yıl içerisinde en az altı yüz gün süreyle işsizlik sigortası primi ödemesi gerekmektedir. İşsizlik Sigortası Kanunu'nda yapılmak istenen değişiklikle, işsizlik ödeneğine hak kazanmak için yasada tanımlanmış olan son yüz yirmi gün prim ödeme şartı "hizmet akdine tabi" olma şeklinde değiştiriliyor. Biz bunu destekliyoruz ama sorunu çözmediğini de Komisyonda belirttik, burada da tekrar belirtmek istiyoruz.

Değerli milletvekilleri, işsizlik sigortasının amacı, işsiz kalan işçilere gelir desteği sağlamaktır ama ne yazık ki bugün uygulanan sistem, bu amacı karşılamaktan uzaktır. Bir kere, işçi işten ayrıldığı her durumda işsizlik ödeneğine hak kazanamıyor. Ayrıca, işten çıkarılan işçi, son üç yıl içerisinde en az altı yüz gün prim ödememişse yine işsizlik parası alamıyor. Bu nedenle, mevsimlik ve kampanya işlerinde çalışan işsizler, işsizlik parası alamamaktadırlar. Kimdi bunlar? Otellerde ve tarımda çalışanlar. Bunlardan prim kesiyorsunuz ama bunlara işsizlik parası ödemiyorsunuz. Bu adaletli değildir, bunların düzeltilmesi gerekir.

Değerli milletvekilleri, işsizlik parasına hak kazanan işçilere ödenen para da gerçekten başka bir sorundur. Bugün itibarıyla, işçi işten çıkarıldığında alabileceği asgari işsizlik parası 1.015 liradır, azami rakamsa 2.030 liradır. Açlık sınırının 2 bin lira olduğu ülkede, işsiz kalmış bir işçiye "Bu parayla geçinin." demek, bu işçiyi açlığa mahkûm etmekten başka bir şey değildir. İşsizlik sigortasında, 2018 sonu itibarıyla 136 milyar lira para birikmiştir. Yani İşsizlik Sigortası Fonu'ndan daha yüksek düzeyde bir işsizlik parası aslında verilebilir ama ne yazık ki verilmiyor. AKP GAP'a para aktarmayı tercih ediyor, AKP işverenlere para aktarmayı tercih ediyor, AKP bankalara düşük faizli borç vermeyi tercih ediyor. İşsizlik Sigortası Fonu işsize değil, bankalar aracılığıyla yandaş şirketlere kaynak olarak aktarılıyor. Fonda 136 milyar lira birikmesine rağmen, işsizlere fonda biriken kaynağın onda 1'i dahi aktarılmıyor. İşsizlere ödenen işsizlik ödeneğini artırmak için bu Parlamento, bu durumdan görev çıkarmalıdır diye düşünüyorum.

Değerli milletvekilleri, Türkiye giderek büyüyen bir ekonomik krizle karşılaşmış durumda. Krizin faturası işçilere çıkıyor, işçiler kapının önüne konuluyor. İşsiz sayısı her gün artıyor. Kasım ayında resmî işsiz sayısı 330 bin artarak 3 milyon 750 bine yükseldi. Gerçek işsiz sayısı ise 6,5 milyondur. İşsizlik sigortası başvurularında patlama yaşandı. Örneğin, Ağustos 2018'de 106 bin olan işsizlik sigortası başvuruları son dört ayda yüzde 95 oranında artmış ve Kasım 2018'de 207 bine ulaşmıştır.

Bizim görevimiz, seçim yatırımları için bu fonun yağmalanmasına olanak sağlayacak düzenlemeleri, yasaları yapmak değildir. Bizim görevimiz, işsiz kalmış işçileri, emekçileri korumak, onlara işsiz kaldıkları o çaresiz dönemde insanca yaşayabilecekleri bir gelir desteği sunmaktır. Kaynak, bunun için vardır.

Değerli milletvekilleri, işçilerin işsizlik sigortasından gerçekten yararlanabilmesi için gelin, eksiklikleri giderme yolunu burada tartışalım. Örneğin, geçici işçi, orman işçisi olarak, mevsimlik veya kampanya işçisi olarak tanımlanan ücretlilerin prim ödemelerine rağmen hukuken ve fiilen işsizlik sigortası yardımına hak kazanamamaları garabetini ortadan kaldıralım. Gelin, işçilerimizin insan onuruna yakışır bir işsizlik parası almasını sağlayalım. Gelin, işsizlik sigortasının siyasi iktidarlar tarafından talan edilmesinin önüne geçelim.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

SÜLEYMAN GİRGİN (Devamla) - Sayın Başkan, bir dakika rica ediyorum.

BAŞKAN - Buyurun.

SÜLEYMAN GİRGİN (Devamla) - Değerli milletvekilleri, bu fon işsiz kalan işçilerin zor günlerinde gelirsiz kalmamaları için oluşturulan bir fondur. Bu nedenle,

1) İşsizlik sigortasının amacı dışında kullanılmasına derhâl son verilmelidir.

2) Aktif iş gücü programları fondan değil, Türkiye İş Kurumu bütçesinden karşılanmalıdır.

3) İşsizlik ödeneğinden faydalanma koşulları kolaylaştırılmalı, ödeme süreleri ve miktarları artırılmalı, fondan yararlanan kişi sayısının ilk etapta en az 4 kata yükseltilmesi hedeflenmelidir.

4) İşsizlik Fonu gelirlerinden vergi alınması uygulamasına son verilmelidir.

5) Kurumun yanlış yatırım tercihleri nedeniyle uğradığı zarar Hazine tarafından karşılanmalıdır.

6) Fon bütçesinden işverenlere yapılan teşvik, desteklere son verilmelidir.

7) Fonun yönetimi işçilerin doğrudan seçtiği temsilcilere bırakılmalıdır diyorum.

Genel Kurulu saygıyla selamlıyorum. (CHP sıralarından alkışlar)

BAŞKAN - Teşekkürler Sayın Girgin.